කමිස සහ සියුම් ගවුම්වල රැලි ගැසීම් අවම කරමින් ඒවායේ පෙනුම දිගුකාලීනව ආරක්ෂා කර ගැනීමට වාෂ්පකාරකයක් (Garment Steamer) සහ මදින ලෑල්ලක් (Ironing Board) නිවැරදිව භාවිත කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව මෙම ලිපියෙන් පැහැදිලි කෙරේ.
වාෂ්ප මගින් රෙදිපිළිවල රැළි හැරීමේ විද්යාත්මක පදනම
ඇඳුම්වල රැළි ඇති වන්නේ රෙදිපිළිවල අඩංගු බහුඅවයවික (polymers) දාමයන් අතර ඇති හයිඩ්රජන් බන්ධන (hydrogen bonds) බිඳ වැටී අක්රමවත් ලෙස නැවත සැකසීම හේතුවෙනි. සාමාන්ය ස්ත්රික්කයකින් සිදුවන්නේ අධික තාපය සහ සෘජු පීඩනය මගින් මෙම බන්ධන බලහත්කාරයෙන් දිග හැරීමයි. නමුත් වාෂ්පකාරකයකින් නිකුත් වන සෙල්සියස් අංශක 100 කට ආසන්න උණුසුම් වාෂ්ප මගින් රෙදිපිළිවල කෙඳි (fibres) තුලට තෙතමනය සහ තාපය එකවර ඇතුළු කරයි. මෙමගින් කෙඳි අතර ඇති බන්ධන මෘදු ලෙස ලිහිල් වන අතර, රෙදිපිළිවල ස්වාභාවික හැඩය ආරක්ෂා කරමින් රැළි ඉවත් කිරීමට මග පාදයි. විශේෂයෙන්ම කපු, ලිනන් සහ සිල්ක් වැනි ස්වභාවික කෙඳි සඳහා මෙම ක්රමය ඉතා සුදුසු වන්නේ එමගින් කෙඳි විනාශ වීම වැළකෙන බැවිනි.
මදින ලෑල්ලක් භාවිත කිරීමේ වැදගත්කම සහ ප්රතිවිරුද්ධ පීඩනය
බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ වාෂ්පකාරකයක් භාවිත කිරීමේදී ඇඳුම එල්ලා තබා වාෂ්ප ඇල්ලීම පමණක් ප්රමාණවත් බවයි. නමුත් කමිස සහ ගවුම් වැනි නිවැරදි හැඩයක් තිබිය යුතු ඇඳුම් සඳහා පිටුපසින් ආධාරක ලෑල්ලක් තිබීම අත්යවශ්ය වේ. මෙම ලෑල්ල මගින් වාෂ්පකාරකයේ මතුපිට සහ ඇඳුම අතර "ප්රතිවිරුද්ධ පීඩනයක්" (counter-pressure) ඇති කරයි. වාෂ්ප මගින් කෙඳි ලිහිල් කරන අතරතුර, මෙම ලෑල්ලට තබා ඇඳුම මෘදුව තද කිරීමෙන් කමිස අත්, කරපටි (collars) සහ බොත්තම් පටි (plackets) වැනි තැන් ඉතා සියුම්ව සහ පැහැදිලිව සකස් කරගත හැකිය. තවද, ලෑල්ල මගින් ඇඳුමේ රෙදි කොටස් නොසෙල්වී තබා ගැනීමට උදවු වන නිසා අනතුරුදායක ලෙස වාෂ්ප අතට වැදීමේ අවදානමද සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වේ. මදින ලෑල්ලේ ආවරණය සඳහා භාවිත කර ඇති රෙදි වර්ගයද මෙහිදී වැදගත් වේ. වාෂ්පය හොඳින් උරාගෙන ඉක්මනින් වියළී යන කපු ආවරණ සහිත ලෑලි මේ සඳහා වඩාත් සුදුසුය. එමගින් ඇඳුම් යටින් තෙතමනය එකතු වීම වැළකේ.
කමිස වාෂ්ප කිරීමේ පියවරෙන් පියවර ක්රමවේදය
කමිසයක් වාෂ්ප කිරීමේදී ක්රමානුකූල පියවර අනුගමනය කිරීමෙන් පරිපූර්ණ නිමාවක් ලබාගත හැකිය. පළමුව, කමිසය ලෑල්ල මත තබා කරපටි ප්රදේශයෙන් ආරම්භ කරන්න. කරපටිය පිටුපසින් වාෂ්ප අල්ලමින් ලෑල්ලට තබා මෘදුව තද කරන්න. ඉන්පසුව උරහිස් කොටස (yoke) සහ අත් (sleeves) ප්රදේශය වෙත අවධානය යොමු කරන්න. අත් මදින විට මැහුම් රේඛාව කෙළින් තබා ගනිමින් වාෂ්පකාරකයේ හිස ලෑල්ල මත ඇති රෙද්ද දිගේ ඉහළ සිට පහළට ගෙන යන්න. අවසාන වශයෙන්, කමිසයේ ඉදිරිපස සහ පසුපස ප්රධාන කොටස් වාෂ්ප කරන්න. මෙහිදී එක් අතකින් කමිසයේ පහළ කෙළවර මෘදුව ඇද තබා ගනිමින් අනෙක් අතින් වාෂ්පකාරකය පහළට ගෙන යාමෙන් වඩාත් සාර්ථක ප්රතිඵල ලබාගත හැකිය. බොත්තම් අතර ඇති කුඩා ඉඩ ප්රදේශ වාෂ්පකාරකයේ උල් හැඩැති හිස භාවිතයෙන් පහසුවෙන් සකසා ගත හැකිය. කමිසයේ පිටුපස මැද ඇති රැලි හැරීමේදී වාෂ්පකාරකය කෙළින්ම රෙද්ද මත තබා මෘදු චලිතයකින් ඉහළ සිට පහළට ගෙන යා යුතුය.
සියුම් ගවුම් සහ විශේෂ රෙදිපිළි සඳහා උපක්රම
සිල්ක් (silk), චිෆන් (chiffon) හෝ සින්තටික් (synthetic) කෙඳි සහිත ගවුම් වාෂ්ප කිරීමේදී විශේෂයෙන් ප්රවේශම් විය යුතුය. මෙම සියුම් රෙදිපිළි සෘජු තාපයට ලක් කිරීමෙන් ඒවායේ කෙඳි දියවී යාම හෝ වියැකී යාම සිදුවිය හැකිය. මෙම අවස්ථාවන්හිදී, වාෂ්පකාරකය ඇඳුමේ සිට සෙන්ටිමීටර 2-3 ක් පමණ ඈතින් තබා වාෂ්ප කිරීම හෝ ඇඳුම කණපිට හරවා (inside-out) ඇතුළතින් වාෂ්ප කිරීම සිදු කළ යුතුය. විශේෂයෙන්ම මෝස්තර හෝ ලේස් (lace) අලංකරණ සහිත ගවුම් සඳහා මෙම ක්රමය වඩාත් ආරක්ෂිත වේ. ගවුමේ පහළ කොටසේ ඇති නැමීම් (pleats) නිවැරදිව තබා ගැනීමට මදින ලෑල්ලේ කෙළවර ආධාරකයක් ලෙස භාවිත කරන්න. රෙදිපිළිවල ජල බිංදු සලකුණු (water spots) ඇතිවීම වැළැක්වීම සඳහා සැමවිටම වාෂ්පකාරකය හොඳින් රත් වීමට ඉඩ හැර ක්රියාකාරී වාෂ්ප පිටවන තෙක් රැඳී සිටින්න.
නිවැරදි උෂ්ණත්වය සහ තෙතමනය පාලනය
විවිධ රෙදි වර්ග වාෂ්පයේ ඇති තෙතමනයට ප්රතිචාර දක්වන්නේ විවිධ ආකාරයෙනි. උදාහරණයක් ලෙස, ලිනන් වැනි ඝන රෙදිපිළි සඳහා ඉහළ වාෂ්ප ප්රමාණයක් සහ වැඩි කාලයක් අවශ්ය වන අතර, නයිලෝන් වැනි සින්තටික් රෙදි සඳහා ඉතා අඩු වාෂ්ප ප්රමාණයක් ප්රමාණවත් වේ. වාෂ්ප කිරීමෙන් පසු ඇඳුම්වල සුළු තෙතමනයක් පැවතිය හැකි බැවින්, ඒවා වහාම අල්මාරිය තුළ ගබඩා නොකර විනාඩි 10-15 ක් පමණ එළිමහනේ වියළීමට හැරීම අත්යවශ්ය වේ. මෙමගින් ඇඳුම්වල නැවත රැළි ඇතිවීම වැළකෙන අතර තෙතමනය නිසා ඇතිවන අමිහිරි ගන්ධයන්ද මගහරවා ගත හැකිය.
පිරිසිදු ජලය භාවිතය සහ නඩත්තුව
වාෂ්පකාරකයේ ආයු කාලය සහ ඇඳුම්වල පිරිසිදුකම රඳා පවතින්නේ ඔබ භාවිත කරන ජලය මතය. ඛනිජ ලවණ අධික සාමාන්ය ළිං ජලය හෝ කරාම ජලය භාවිත කිරීමෙන් උපකරණය තුළ හුණුගල් තැන්පත් වීම (calcification) සිදුවේ. මෙය වාෂ්ප පිටවන සිදුරු අවහිර කිරීමට මෙන්ම ඇඳුම් මත සුදු පැහැති ලප ඇති කිරීමට හේතු වේ. එමනිසා, සැමවිටම ආසවනය කළ ජලය (demineralized or distilled water) භාවිත කිරීමට වගබලා ගන්න. සෑම භාවිතයකින්ම පසු ඉතිරි වන ජලය ඉවත් කර ටැංකිය වියළා තැබීමෙන් බැක්ටීරියා සහ අච්චු (mold) ඇතිවීම වළක්වා ගත හැකිය.
