සෙමින් කැරකෙන යුෂ නිස්සාරක (slow juicers) මගින් පෝෂ්ය පදාර්ථ උපරිමයෙන් ආරක්ෂා කරමින් උසස් තත්ත්වයේ යුෂ ලබා දෙන නමුත්, එහි ඇති සියුම් පෙරනය (mesh strainer) නිතරම අවහිර වීම පොදු ගැටලුවකි. නිවැරදි පිරිසිදු කිරීමේ ක්රමවේද සහ ක්රියාකාරී ශිල්පීය ක්රම භාවිතයෙන් මෙම උපාංගයේ ආයු කාලය මෙන්ම කාර්යක්ෂමතාවද සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ නැංවිය හැකිය.
පෙරනය හිරවීමට බලපාන භෞතික විද්යාත්මක හේතු
යුෂ නිස්සාරකයක පෙරනය සාදා ඇත්තේ ඉතා කුඩා සිදුරු සහිත මල නොබැඳෙන වානේ දැලකිනි. පළතුරු සහ එළවළු වල අඩංගු සෙලියුලෝස් තන්තු (cellulose fibers) සහ පෙක්ටීන් (pectin) වැනි ඇලෙන සුළු ද්රව්ය මෙම ක්ෂුද්ර සිදුරු තුළ තදින් බැඳී පවතී. නිස්සාරණ ක්රියාවලියේදී සිදුවන අධික පීඩනය නිසා මෙම තන්තු සිදුරු තුළට තල්ලු වී සිරවේ. යුෂ නිස්සාරණය කර අවසන් වූ වහාම මෙම තන්තු වියළීමට හැරියහොත්, ඒවා සිමෙන්ති මෙන් දැඩි වී පිරිසිදු කිරීම අතිශය දුෂ්කර කරයි. එම නිසා, වියළීමට පෙර මෙම අංශු ඉවත් කිරීම මූලිකම පියවර වේ.
පියවරෙන් පියවර නිවැරදිව පිරිසිදු කිරීමේ ක්රමවේදය
උපාංගයේ කාර්යක්ෂමතාව රැකගැනීම සඳහා එක් එක් යුෂ නිස්සාරණ වාරයකින් පසුව අනුගමනය කළ යුතු ක්රමවේදය මෙන්න:
- වහාම සේදීම: යුෂ සකසා අවසන් වූ සැනින්, උපාංගය ගලවා එහි පෙරනය ගලා යන ඇල්වතුරෙන් සෝදන්න. මෙයින් වියළීමට පෙර ලිහිල් තන්තු බොහොමයක් ඉවත් වේ. කිසිවිටකත් උණු වතුර මුලින්ම භාවිත නොකරන්න, මන්ද උණුසුම නිසා පිෂ්ඨය සහ ප්රෝටීන පෙරනය මත තවත් තදින් ඇලිය හැකිය.
- රසායනික පිරිසිදු කිරීම සහ තෙත් කිරීම: සරල සේදීමකින් ඉවත් නොවන ඇලෙන සුළු කොටස් සඳහා භාජනයකට ඇල්වතුර ගෙන එයට සෝඩියම් බයිකාබනේට් (ඇඳිරි සෝඩා) හෝ මෘදු පිඟන් සෝදන දියර ස්වල්පයක් එක් කරන්න. පෙරනය විනාඩි 10-15 ක් මෙහි ගිල්වා තබන්න. සෝඩියම් බයිකාබනේට් මගින් කාබනික ද්රව්යවල බන්ධන බිඳදමයි.
- යාන්ත්රික පිරිසිදු කිරීමේ තාක්ෂණය: පිරිසිදු කිරීම සඳහා නයිලෝන් කෙඳි සහිත මෘදු බුරුසුවක් භාවිත කරන්න. බුරුසුව පෙරනයේ ඇතුළත සිට පිටතට වෘත්තාකාර චලිතයකින් (circular motion) පිරිමැදිය යුතුය. කෙඳි සියුම් සිදුරු තුළට කා වැදී තන්තු තල්ලු කර ඉවත් කිරීමට මෙම චලිතය උපකාරී වේ. ලෝහමය කම්බි බුරුසු භාවිතයෙන් වළකින්න, මන්ද ඒවායින් පෙරනයට හානි සිදුවිය හැකිය.
කාබනික ලවණ සහ ඛනිජ තැන්පතු ඉවත් කිරීම
කාලයත් සමඟ නළ ජලයේ ඇති කැල්සියම් ලවණ සහ පළතුරු වල ඇති ඛනිජ කොටස් පෙරනයේ සිදුරු වටා සුදු පැහැති තට්ටුවක් ලෙස බැඳේ. මෙය ඉවත් කිරීම සඳහා ස්වාභාවික අම්ලයක් වන ඇසිටික් අම්ලය (සුදු විනාකිරි) හෝ සිට්රික් අම්ලය භාවිත කළ හැකිය. විනාකිරි සහ ජලය 1:1 අනුපාතයට මිශ්ර කර පෙරනය පැයක් පමණ එහි ගිල්වා තබන්න. අම්ලය මගින් කැල්සියම් කාබනේට් දියකර හරින අතර, පසුව මෘදු බුරුසුවකින් මැදීමෙන් පෙරනය අලුත් තත්ත්වයට පත් කරගත හැකිය.
හිරවීම වළක්වා ගැනීම සඳහා පූර්ව ආරක්ෂණ ක්රමවේද
පිරිසිදු කිරීමට අමතරව, යුෂ නිස්සාරණය කරන අතරතුර සිදුකරන ඇතැම් ක්රියාකාරකම් මගින්ද පෙරනය හිරවීම වළක්වා ගත හැකිය. දෘඩ තන්තු සහිත එළවළු (උදාහරණයක් ලෙස සෙලරි හෝ ඉඟුරු) කුඩා කොටස්වලට කපා උපාංගයට ඇතුළු කරන්න. මෙය තන්තු දිගින් දිගට පෙරනයේ එතීම වළක්වයි. එමෙන්ම, මෘදු පළතුරු සහ දෘඩ එළවළු මාරුවෙන් මාරුවට උපාංගයට ඇතුළු කිරීමෙන්, දෘඩ කොටස් මගින් පෙරනයේ සිරවී ඇති මෘදු කොටස් තල්ලු කර ඉදිරියට රැගෙන යයි.