රික්තක ඇසුරුම්කරණ යන්ත්‍රයක් (vacuum sealer) භාවිතයෙන් තෙතමනය සහිත ආහාර ඇසුරුම් කිරීමේදී, ද්‍රව කොටස් යන්ත්‍රයේ රික්තක කුටීරය තුළට ඇදී යාම බහුලව සිදුවේ. මෙම තෙතමනය නිසි පරිදි ඉවත් නොකිරීමෙන් බැක්ටීරියා වර්ධනය වන අතර යන්ත්‍රයේ ක්‍රියාකාරීත්වය අඩාල විය හැක.
තෙතමනය නිසා යන්ත්‍රයට සිදුවන බලපෑම සහ එහි විද්‍යාත්මක පසුබිම
රික්තක ඇසුරුම්කරණ ක්‍රියාවලියේදී යන්ත්‍රය මඟින් බෑගය තුළ ඇති වාතය ඉවත් කර පීඩන වෙනසක් නිර්මාණය කරයි. මෙම පීඩන අඩුවීම හේතුවෙන් බෑගය තුළ ඇති ද්‍රව සහ තෙතමනය ඉහළට ඇදී යාම (capillary action) සිදු වේ. මස්, මාළු හෝ එළවළු වැනි ආහාරවල ඇති යුෂ මෙලෙස ඇදී ගොස් රික්තක කුටීරය (vacuum chamber) තුළ සහ සීල් තබන පටිවල තැන්පත් වේ. මෙම ද්‍රව්‍යවල අඩංගු ප්‍රෝටීන සහ සීනි බැක්ටීරියා සහ දිලීර වර්ධනය සඳහා කදිම පරිසරයක් සපයයි. එසේම, ලවණ සහිත ද්‍රව මඟින් යන්ත්‍රයේ ලෝහමය කොටස් සහ තාපන පටිය (heating element) ක්‍රමයෙන් විඛාදනයට (corrosion) ලක් විය හැක.
ක්‍රමානුකූලව පිරිසිදු කිරීමේ පියවර
යන්ත්‍රය පිරිසිදු කිරීමට පෙර සෑම විටම එය විදුලි බලයෙන් විසන්ධි කිරීමට වගබලා ගන්න. මෙය විද්‍යුත් ආරක්ෂාව සඳහා මෙන්ම යන්ත්‍රයේ තාපන පද්ධතියට හානි නොවීමට අත්‍යවශ්‍ය පියවරකි.
- ද්‍රව එකතු වන තැටිය (Drip Tray) ඉවත් කිරීම: බොහෝ නවීන යන්ත්‍රවල ද්‍රව එකතු වීම සඳහා ඉවත් කළ හැකි තැටියක් පවතී. මෙය ප්‍රවේශමෙන් පිටතට ගෙන මද උණුසුම් ජලය සහ මෘදු පිඟන් සෝදන දියරයක් (mild surfactant) භාවිතයෙන් සෝදා හරින්න. සීරීම් ඇති නොවන පරිදි මෘදු ස්පොන්ජ් එකක් භාවිතා කරන්න.
- රික්තක කුටීරය පිසදැමීම: ඉවත් කළ නොහැකි කොටස් පිරිසිදු කිරීම සඳහා මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි කඩක් (microfiber cloth) මද උණුසුම් ජලයෙන් තෙත් කර පිසදමන්න. කිසිවිටකත් යන්ත්‍රය සෘජුවම ජලයේ ගිල්වීම හෝ ගලා යන ජලයට ඇල්ලීම නොකළ යුතුය.
ගෑස්කට් (Gaskets) සහ තාපන පටිය පිරිසිදු කිරීමේ රහස්
යන්ත්‍රය තුළ රික්තකය රඳවා ගැනීමට උපකාරී වන රබර් හෝ ෆෝම් ගෑස්කට් (foam gaskets) ඉතා සංවේදී කොටස් වේ. ඒවා පිරිසිදු කිරීමේදී පහත කරුණු කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන්න:
- මෘදු පිරිසිදු කිරීම: ගෑස්කට් සාමාන්‍යයෙන් සාදා ඇත්තේ නියෝප්‍රීන් (neoprene) හෝ සිලිකන් (silicone) වැනි කෘතිම රබර්වලිනි. මෙම ද්‍රව්‍ය ඉතා නම්‍යශීලී වන අතර පියන වැසූ විට සම්පූර්ණ වායුරෝධක (airtight) බාධකයක් නිර්මාණය කරයි. නමුත් තෙතමනය දිගුකාලීනව රැඳී තිබීමෙන් මෙම බහුඅවයවික (polymers) දිරාපත් වීමට පටන් ගනී. එබැවින්, එක් එක් භාවිතයෙන් පසු මෘදු සබන් සේදුම් කාරකයක් භාවිතයෙන් මේද සහ ප්‍රෝටීන් අංශු ඉවත් කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. සබන්වල ඇති පෘෂ්ඨීය ආතතිය අඩු කිරීමේ ගුණය (surfactant properties) නිසා ආහාර අංශු පහසුවෙන් ගැලවී යයි. ගෑස්කට් කොටස් ගලවා ගත හැකි නම්, ඒවා මෘදු සබන් වතුරෙන් සෝදා සම්පූර්ණයෙන්ම වියළෙන්නට හරින්න. ඒවා තදින් ඇඹරීමෙන් හෝ ඇදීමෙන් වළකින්න, මන්ද හැඩය වෙනස් වුවහොත් වාතය කාන්දු වීම වැළැක්වීමේ හැකියාව අහිමි වේ.
- තාපන පටිය (Sealing Bar) පිරිසිදු කිරීම: සීල් තබන පටියේ ඉතිරි වී ඇති ප්ලාස්ටික් හෝ ආහාර කොටස් ඉවත් කිරීමට රසායනික ද්‍රව්‍ය හෝ රළු මෙවලම් භාවිතා නොකරන්න. මෘදු, තෙත් රෙදි කඩකින් එය මෘදුව පිසදමන්න. ඇල්කොහොල් ස්වල්පයක් තැවරූ රෙදි කඩකින් එය පිසදැමීමෙන් තෙල් සහ ලේඛන ඉවත් කරගත හැක.
විෂබීජහරණය සහ නිසි ලෙස වියළා තැබීම
ආහාර ද්‍රව්‍ය තැන්පත් වූ ස්ථානවල අන්වීක්ෂීය ජීවීන් විනාශ කිරීම සඳහා ස්වභාවික විෂබීජ නාශකයක් ලෙස තනුක කළ සුදු විනාකිරි (diluted white vinegar) හෝ අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් (isopropyl alcohol) භාවිතා කළ හැක. මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි කඩකට මෙයින් ස්වල්පයක් ගෙන යන්ත්‍රයේ මතුපිට පිසදමන්න. ඉන්පසු වියළි රෙදි කඩකින් තෙතමනය සම්පූර්ණයෙන්ම පිසදා හරින්න. අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් 70% සාන්ද්‍රණයකින් භාවිත කිරීම වඩාත් සුදුසුය. එය බැක්ටීරියාවන්ගේ සෛල බිත්ති විනාශ කරමින් ක්ෂණික විෂබීජහරණයක් සිදු කරයි. එසේම එය ඉතා ඉක්මනින් වාෂ්ප වී යන බැවින් යන්ත්‍රයේ අභ්‍යන්තර පරිපථවලට තෙතමනය කාන්දු වීමේ අවදානම අවම වේ.
වැදගත්ම පියවර වන්නේ යන්ත්‍රය වසා දැමීමට පෙර සියලුම කොටස් සම්පූර්ණයෙන්ම වාතයෙන් වියළීමට ඉඩ හැරීමයි. තෙතමනය සහිතව යන්ත්‍රය වසා තැබුවහොත් ඇතුළත අච්චු (mold) ඇති විය හැකි අතර ගෑස්කට් එකිනෙක ඇලී හානි විය හැක. එසේම, යන්ත්‍රය ගබඩා කර තැබීමේදී එහි පියන සම්පූර්ණයෙන්ම ලොක් (lock) නොකර තබන්න. පියන තදින් වසා තැබීමෙන් ගෑස්කට්වල ප්‍රත්‍යාස්ථතාව (elasticity) අහිමි වී රික්තය ඇති කිරීමේ හැකියාව දුර්වල වේ. පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු අවම වශයෙන් පැය දෙකක්වත් යන්ත්‍රය විවෘතව තැබීමෙන් ඉතිරි වී ඇති සූක්ෂම තෙතමනය සම්පූර්ණයෙන්ම වාෂ්ප වී යාමට ඉඩ සැලසේ.
අනාගතයේදී තෙතමනය පාලනය කරන්නේ කෙසේද?
පිරිසිදු කිරීමේ වාර ගණන අඩු කිරීමට සහ යන්ත්‍රය ආරක්ෂා කිරීමට පහත ක්‍රමවේද භාවිතා කළ හැක:
- ආහාර පූර්ව-ශීතකරණය (Pre-freezing): මස් හෝ සෝස් වර්ග ඇසුරුම් කිරීමට පෙර පැය කිහිපයක් ශීතකරණයේ තබා තරමක් තද වීමට හැරීමෙන් ද්‍රව පිටතට ඇදී යාම සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැක.
- කඩදාසි තුවා භාවිතා කිරීම (Paper towel method): තෙතමනය සහිත ආහාර බෑගයට දැමූ පසු, බෑගයේ විවෘත කෙළවරට මදක් පහළින් නැමූ කඩදාසි තුවායක් තබන්න. එමඟින් රික්තකය ඇති වන විට ඇදී යන ද්‍රව උරා ගන්නා අතර යන්ත්‍රය තුළට යාම වළක්වයි.
- විශේෂිත ක්‍රමවේද තෝරා ගැනීම (Moist Mode): ඔබේ යන්ත්‍රයේ "Moist" හෝ "Wet" මාදිලියක් තිබේ නම්, එය තෝරා ගන්න. මෙමඟින් වාතය ඇද ගැනීමේ වේගය සහ කාලය වෙනස් කර ද්‍රව ඉහළට ඒම පාලනය කරයි.
