එස්ප්රෙසෝ කෝපි කෝප්පයක ඇති අනවශ්ය තිත්ත රසය බොහෝ විට සිදුවන්නේ කෝපි ඇටවල වරදකින් නොව, යන්ත්රය තුළ එකතු වන තෙල් සහ ඛනිජ ලවණ නිසි ලෙස පිරිසිදු නොවීම හේතුවෙනි. නිවැරදි රසායනික හා භෞතික පිරිසිදු කිරීමේ ක්රමවේදයන් අනුගමනය කිරීමෙන් ඔබේ කෝපිවල නියම රසය නැවත ලබාගත හැකිය.
කෝපි තෙල් ඔක්සිකරණය වීම සහ තිත්ත රසය ඇතිවීම
කෝපි ඇටවල ස්වාභාවික තෙල් සහ ලිපිඩ අඩංගු වේ. අධික පීඩනය සහ උෂ්ණත්වය යටතේ එස්ප්රෙසෝ නිස්සාරණය වන විට, මෙම තෙල් වර්ග යන්ත්රයේ පෝටාෆිල්ටරය (portafilter), පෙරන කූඩය (filter basket) සහ ෂවර් ස්ක්රීන් (shower screen) මතුපිට තැන්පත් වේ. කාලයත් සමඟ මෙම තෙල් වාතය සමඟ ප්රතික්රියා කර ඔක්සිකරණය (oxidation) වේ. මෙම ක්රියාවලිය නිසා තැන්පත් වූ තෙල් කුණු වී, පසුකාලීනව සාදන සෑම කෝපි කෝප්පයකටම දැඩි තිත්ත සහ පිළිස්සුණු රසයක් එකතු කරයි. මෙම රසායනික ක්රියාවලිය වැළැක්වීම සඳහා නිරන්තරයෙන් කෝපි තෙල් ඉවත් කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
පසුපසට සේදීම (Backflushing) සහ සෝඩියම් පර්කාබනේට් භාවිතය
මෙම තැන්පත් වූ තෙල් සාමාන්ය ජලයෙන් පමණක් සෝදා හැරිය නොහැක. මේ සඳහා කෝපි තෙල් දියකර හැරිය හැකි රසායනික පිරිසිදුකාරකයක් අවශ්ය වේ. සෝඩියම් පර්කාබනේට් (sodium percarbonate) අඩංගු සේදුම් කුඩු මේ සඳහා වඩාත් සුදුසුය. බ්ලයින්ඩ් ෆිල්ටරය (blind filter) භාවිතයෙන් සතියකට වරක්වත් යන්ත්රය පසුපසට සේදීම (backflushing) කළ යුතුය. මෙහිදී පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
- පෝටාෆිල්ටරයට බ්ලයින්ඩ් ෆිල්ටරය සවි කර පිරිසිදුකාරක කුඩු ග්රෑම් 3ක් පමණ එක් කරන්න.
- පෝටාෆිල්ටරය යන්ත්රයට සවි කර, ජලය ගලායාම තත්පර 10ක් ක්රියාත්මක කර තත්පර 10ක් නවත්වන්න. මෙම ක්රියාවලිය 5 වතාවක් නැවත කරන්න.
- ඉන්පසු පෝටාෆිල්ටරය ගලවා පිරිසිදු ජලයෙන් සෝදා, නැවත යන්ත්රයට සවි කර පිරිසිදු ජලයෙන් පමණක් ඉහත පියවර නැවත සිදු කරන්න.
කැල්සියම් තැන්පතු (Limescale) සහ උෂ්ණත්ව පාලනය
ජලයේ ඇති කැල්සියම් සහ මැග්නීසියම් ලවණ රත් වන විට යන්ත්රයේ බොයිලේරය සහ නල ඇතුළත තැන්පත් වේ. මෙය හුණු තැන්පතු (limescale) ලෙස හැඳින්වේ. මෙම තැන්පතු නිසා ජලය නිසි ලෙස රත් නොවන අතර, උෂ්ණත්වයේ වෙනස්වීම් නිසා කෝපි අධික ලෙස තිත්ත වීමට හෝ ඇඹුල් වීමට ඉඩ ඇත. බොයිලේරය පිරිසිදු කිරීම සඳහා ලැක්ටික් අම්ලය (lactic acid) හෝ සිට්රික් අම්ලය (citric acid) අඩංගු දියරයක් භාවිතා කර ඩීස්කේල් (descaling) කළ යුතුය. විනාකිරි භාවිතයෙන් වැළකිය යුතුය, මන්ද එහි ඇති ඇසිටික් අම්ලය යන්ත්රයේ අභ්යන්තර ලෝහ කොටස්වලට හානි කළ හැකිය.
පෙරන කූඩය සහ ෂවර් ස්ක්රීන් පිරිසිදු කිරීම
පෝටාෆිල්ටරයේ පෙරන කූඩය (filter basket) සහ ගෲප් හෙඩ් එකෙහි ඇති ෂවර් ස්ක්රීන් (shower screen) නිතරම ගලවා පිරිසිදු කළ යුතුය. කෝපි කුඩු කුඩා සිදුරු අවහිර කරන බැවින්, ජලය ගලායාම අසමාන වේ. මෙය "චැනලින්" (channeling) ඇති කරන අතර, සමහර කොටස්වලින් කෝපි වැඩිපුර නිස්සාරණය වී තිත්ත රසය වැඩි කරයි. සතිපතා මෙම කොටස් උණුසුම් ජලයේ සහ පිරිසිදුකාරක ද්රාවණයක ගිල්වා තබා බුරුසුවකින් මෘදුව පිරිසිදු කරන්න.
ජලයේ ගුණාත්මකභාවය සහ එස්ප්රෙසෝ රසය අතර ඇති සම්බන්ධය
එස්ප්රෙසෝ කෝපි කෝප්පයකින් 90%කට වඩා අඩංගු වන්නේ ජලයයි. එබැවින් ජලයේ ඇති ඛනිජ සංයුතිය කෝපි රසයට සෘජුවම බලපායි. නළ ජලයේ අඩංගු ක්ලෝරීන් සහ අනෙකුත් අපද්රව්ය කෝපිවල ස්වාභාවික රසය යටපත් කර තිත්ත රසය මතු කරයි. මේ සඳහා සෑම විටම පෙරන ලද ජලය (filtered water) භාවිතා කිරීම අත්යවශ්ය වේ. ක්රියාකාරී කාබන් පෙරහනක් (active carbon filter) සහිත ජල පෙරනයක් මඟින් ජලයේ ඇති අහිතකර රසායනික ද්රව්ය ඉවත් කර කෝපිවල රසය වඩාත් සමබර කරයි. එසේම, ඉතා තද ජලය (hard water) භාවිතය මඟ හැරීමෙන් යන්ත්රයේ ආයු කාලය මෙන්ම කෝපි රසයද ආරක්ෂා වේ.
දිනපතා අනුගමනය කළ යුතු සරල නඩත්තු පියවර
යන්ත්රයේ ගැඹුරු පිරිසිදු කිරීම්වලට අමතරව, දිනපතා සිදුකරන සරල ක්රියාවන්ගෙන් කෝපි තිත්ත වීම වළක්වා ගත හැකිය:
- ෆ්ලෂ් කිරීම (Flushing): සෑම කෝපි කෝප්පයක්ම සෑදීමට පෙර සහ පසුව ගෲප් හෙඩ් එකෙන් තත්පර කිහිපයක් ජලය ගලායාමට හරින්න. මේ මඟින් පෙර සාදන ලද කෝපිවල ඉතිරි වූ කුඩු ඉවත් වේ.
- පෝටාෆිල්ටරය වියළිව තැබීම: කෝපි කුඩු දැමීමට පෙර පෝටාෆිල්ටරය වියළි මෘදු රෙදි කඩකින් පිසදා පිරිසිදු කරන්න. තෙතමනය තිබේ නම් කෝපි කුඩු ඒකාකාරව නොඇලෙන අතර රසයට බලපායි.
- ස්ටීම් වෑන්ඩ් (Steam Wand) පිරිසිදු කිරීම: කිරි පෙණ දැමූ වහාම තෙත් රෙදි කඩකින් වාෂ්ප නළය පිසදමා, තත්පරයක් පමණ වාෂ්ප පිටතට යවන්න. කිරි නල ඇතුළත වියළී යාමෙන් බැක්ටීරියා වර්ධනය වන අතර රසය නරක් වේ.
