කාපට් සේදීමේදී සිදුවන ප්රධානතම වැරැද්දක් වන්නේ අධික ලෙස ජලය භාවිත කිරීමයි. මෙයින් කාපට් තන්තු වලට ස්ථිර හානි සිදුවන අතර, වියළීමට ගතවන කාලය වැඩිවීම නිසා දිලීර සහ අප්රසන්න ගන්ධයන් ඇතිවීමට මග පාදයි. නිවැරදි ශිල්පීය ක්රම සහ භෞතික විද්යාත්මක මූලධර්ම භාවිතයෙන්, සිරස් හෝදන වැකියුම් ක්ලීනර් එකක් මගින් අවම ජල ප්රමාණයකින් උපරිම පිරිසිදු කිරීමක් ලබා ගන්නේ කෙසේදැයි මෙම ලිපියෙන් පැහැදිලි කෙරේ.
කාපට් සේදීමේදී ජල පාලනයේ විද්යාත්මක වැදගත්කම
කාපට් තන්තු, විශේෂයෙන් ලොම් සහ කෘතිම නූල් වර්ග, ජලය විශාල ප්රමාණයක් රඳවා තබා ගැනීමේ ප්රවණතාවයකින් යුක්තය. අධික ලෙස ජලය කාපට් එක තුලට කාන්දු වූ විට, එය කාපට් එකේ පහළම ස්ථරයට සහ යටි කොටසට (backing) ගමන් කරයි. මෙහිදී කේශාකර්ෂණ බලය (capillary action) හේතුවෙන් ජලය සහ අපද්රව්ය නැවත මතුපිටට පැමිණීමට ඉඩ ඇති අතර, වියළුණු පසුත් කාපට් එක අපිරිසිදු පෙනුමක් ගනී. තවද, රසායනික ප්රතික්රියා මගින් කුණු ඉවත් කිරීමට සර්ෆැක්ටන්ට් (surfactants) අඩංගු පිරිසිදුකාරක උපකාරී වන අතර, ජලය වැඩි වූ විට මෙම රසායනික සංයෝගවල සාන්ද්රණය බිඳ වැටේ. එම නිසා, අවම ජල ප්රමාණයකින් උපරිම පිරිසිදු කිරීමක් ලබා ගැනීම සිරස් වැකියුම් ක්ලීනර් (upright carpet cleaner) භාවිතයේදී අත්යවශ්ය වේ.
පළමු පියවර: වියළි කුණු සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීම
තෙතමනය සහිත පිරිසිදු කිරීමක් ආරම්භ කිරීමට පෙර, කාපට් එකෙහි ඇති සියලුම වියළි දූවිලි හා කුණු ඉවත් කළ යුතුය. වියළි කුණු ඉවත් නොකර ජලය එකතු කළහොත්, එම දූවිලි මඩ බවට පත්වී කාපට් තන්තු අතර තදින් තැන්පත් වේ. මෙය පසුව ඉවත් කිරීම අතිශය දුෂ්කරය.
- කාපට් එකෙහි කෙඳි දිශාවට සහ ඊට ප්රතිවිරුද්ධ දිශාවට කිහිප වරක් වැකියුම් කරන්න.
- කාපට් එකෙහි කෙළවරවල් සහ කෙඳි ඝනකම් ස්ථාන කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරන්න.
- හැකි නම්, තන්තු අතර රැඳී ඇති දූවිලි ලිහිල් කිරීම සඳහා යාන්ත්රික බුරුසුවක් සහිත වැකියුම් නොසලයක් (nozzle) භාවිතා කරන්න.
නිවැරදි සේදීමේ තාක්ෂණය: ඉදිරියට සහ පසුපසට චලනය
සිරස් හෝදන වැකියුම් ක්ලීනර් එකකින් සේදීමේදී චලනය වන වේගය සහ රටාව ඉතා වැදගත් වේ. මෙහි මූලික රීතිය වන්නේ ජලය ඉසීම සහ ජලය නැවත උරා ගැනීම අතර සමබරතාවයයි.
පළමුව, වැකියුම් උපකරණයේ ජල ඉසින ට්රිගරය (trigger) තද කරගෙන සෙමින් ඉදිරියට යන්න. මෙමගින් පිරිසිදු ජලය සහ රසායනික මිශ්රණය කාපට් එක මතට ඒකාකාරීව පතිත වේ. ඉන්පසුව, ට්රිගරයෙන් අත හැර, එම මග ඔස්සේම ඉතා සෙමින් පසුපසට වැකියුම් උපකරණය ඇද ගන්න. මෙම පසුපසට එන ගමනේදී උපකරණයේ ඇති ප්රබල චූෂණ බලය (suction) මගින් අපිරිසිදු ජලය සම්පූර්ණයෙන්ම උරා ගනු ලැබේ. මෙම ක්රියාවලියේදී පසුපසට එන වේගය ඉදිරියට යන වේගයට වඩා දෙගුණයක් සෙමින් සිදුවිය යුතුය.
අතිරික්ත තෙතමනය ඉවත් කිරීම: වියළි වැකියුම් වට (Dry Passes)
කාපට් එකෙහි ජලය ඉතිරි නොවීම සහතික කිරීම සඳහා ඇති හොඳම ක්රමය වන්නේ 'වියළි වැකියුම් වට' (dry passes) කිහිපයක් සිදු කිරීමයි. මෙයින් අදහස් කරන්නේ ජලය ඉසීමකින් තොරව, වැකියුම් උපකරණයේ උරා ගැනීමේ හැකියාව පමණක් භාවිතා කරමින් කාපට් එක මත කිහිප වරක් උපකරණය ධාවනය කිරීමයි.
- ජලය ඉසීම නැවැත්වීමෙන් පසු, එම කොටස මත අවම වශයෙන් දෙවරක්වත් වියළි වැකියුම් වට සිදු කරන්න.
- වැකියුම් නොසලයේ විනිවිද පෙනෙන කොටසින් ජලය ඉහළට ඇදී එන ආකාරය නිරීක්ෂණය කරන්න. ජලය ඇදී ඒම නතර වන තෙක් වියළි වට සිදු කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
- කාපට් එක මත අධික පීඩනයක් යෙදීමෙන් වළකින්න; ඒ වෙනුවට උපකරණයේ ස්වභාවික බර සහ චූෂණ බලය ක්රියාත්මක වීමට ඉඩ හරින්න.
වියළීමේ ක්රියාවලිය වේගවත් කිරීම සහ නඩත්තුව
සේදීම අවසන් වූ පසුත් කාපට් එකෙහි යම් තෙතමනයක් ඉතිරි විය හැක. මෙය ඉක්මනින් වියළා ගැනීම සඳහා කාමරයේ වායු සංසරණය (ventilation) උපරිම මට්ටමක පවත්වා ගත යුතුය. ජනේල විවෘත කිරීම හෝ සිවිලිම් පංකා ක්රියාත්මක කිරීම මගින් වාෂ්පීකරණ වේගය වැඩි කළ හැක. කාපට් එක සම්පූර්ණයෙන්ම වියළී යන තෙක් ඒ මත ඇවිදීමෙන් වළකින්න, මන්ද තෙත කෙඳි වලට පහසුවෙන් නැවත කුණු ආකර්ෂණය විය හැක. අවසාන වශයෙන්, සිරස් වැකියුම් උපකරණයේ අපිරිසිදු ජල ටැංකිය, බුරුසු සහ නොසලයන් භාවිතයෙන් පසු වහාම පිරිසිදු කර වියළා තැබීමට අමතක නොකරන්න.
