කාමරයක වාතයේ ඇති තෙතමනය නිවැරදි මට්ටමක පවත්වා ගැනීම සෞඛ්‍යයට මෙන්ම නිවසේ ගෘහභාණ්ඩ ආරක්ෂා කර ගැනීමටද අත්‍යවශ්‍ය වේ. වාතය තෙතමනය කරන යන්ත්‍රයක ඇති හයිග්‍රොස්ටැට් උපාංගය නිසි පරිදි සැකසීම මගින් නිවස තුළ අධික තෙතමනයක් ඇතිවීම හෝ වාතය වියළි වීම වළක්වා ගත හැකිය.
සාපේක්ෂ ආර්ද්‍රතාවය යනු කුමක්ද සහ එය වැදගත් වන්නේ ඇයි?
වාතයේ ඇති ජල වාෂ්ප ප්‍රමාණය උෂ්ණත්වය මත සෘජුවම රඳා පවතී. සාපේක්ෂ ආර්ද්‍රතාවය (Relative Humidity) යනු යම් උෂ්ණත්වයකදී වාතයට දරාගත හැකි උපරිම ජල වාෂ්ප ප්‍රමාණයට සාපේක්ෂව එම අවස්ථාවේ පවතින ජල වාෂ්ප ප්‍රමාණයේ ප්‍රතිශතයයි. භෞතික විද්‍යාත්මක නියමයන්ට අනුව, උණුසුම් වාතයට සීතල වාතයට වඩා වැඩි ජල වාෂ්ප ප්‍රමාණයක් රඳවා තබා ගත හැක. නිවසක් තුළ පවත්වා ගත යුතු ප්‍රශස්ත සාපේක්ෂ ආර්ද්‍රතා මට්ටම 40% සහ 60% අතර වේ.
ආර්ද්‍රතාවය 60% ඉක්මවා ගියහොත්, බිත්ති සහ ජනේල මත ඝනීභවනය සිදුවේ. මෙමගින් බිත්ති මත තෙතමනය රැඳී, දිලීර සහ බැක්ටීරියා වර්ධනය වීමට ඉතා හිතකර පරිසරයක් නිර්මාණය වේ. එමෙන්ම, අධික ආර්ද්‍රතාවය දූවිලි කූඩිත්තන්ගේ (dust mites) ගහනය වේගයෙන් වැඩි කිරීමට හේතු වේ. අනෙක් අතට, ආර්ද්‍රතාවය 30% ට වඩා අඩු වුවහොත්, ශ්ලේෂ්මල පටල වියළී යාම නිසා ශ්වසන අපහසුතා, ඇස් කැසීම සහ සම වියළීම වැනි සෞඛ්‍ය ගැටලු රැසක් ඇති විය හැක. එබැවින් හයිග්‍රොස්ටැට් එකක් භාවිතයෙන් මෙම මට්ටම ස්ථාවරව තබා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
හයිග්‍රොස්ටැට් ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේද?
හයිග්‍රොස්ටැට් එකක් යනු වාතයේ තෙතමනය මනින සහ ඒ අනුව තෙතමනය කරන යන්ත්‍රය ක්‍රියාත්මක හෝ අක්‍රිය කරන ස්වයංක්‍රීය පාලකයකි. මෙහි ක්‍රියාවලිය තාප පාලකයකට (thermostat) බෙහෙවින් සමාන වේ. මෙහි ඇති සංවේදකය අවට වාතයේ ඇති ජල අංශු ප්‍රමාණය නිරන්තරයෙන් නිරීක්ෂණය කරයි. ඔබ යන්ත්‍රය මත නිශ්චිත ආර්ද්‍රතා මට්ටමක් (උදාහරණයක් ලෙස 50%) සැකසූ විට, කාමරයේ ආර්ද්‍රතාවය එම මට්ටමට වඩා අඩු වූ විට යන්ත්‍රය ක්‍රියාත්මක වන අතර, එම මට්ටමට ළඟා වූ වහාම ස්වයංක්‍රීයව ක්‍රියා විරහිත වේ.
නූතන යන්ත්‍රවල ඇති සංවේදක බහුලවම ක්‍රියා කරන්නේ විද්‍යුත් ධාරිතාව (capacitance) හෝ ප්‍රතිරෝධය (resistance) වෙනස් වීම පදනම් කරගෙනය. සංවේදකය මත ඇති විශේෂ ද්‍රව්‍යයක් අවට වාතයෙන් තෙතමනය අවශෝෂණය කරන විට එහි විද්‍යුත් ගුණ වෙනස් වන අතර, එම වෙනස පරිගණක චිපයක් මගින් කියවා ආර්ද්‍රතා ප්‍රතිශතය ගණනය කරනු ලබයි. මෙමගින් අනවශ්‍ය ලෙස විදුලිය වැයවීම වැළැක්වෙන අතර කාමරය තුළ නිරන්තරයෙන්ම සමබර පරිසරයක් පවත්වා ගත හැක.
දිනපතා භාවිතය සඳහා හයිග්‍රොස්ටැට් එක සැකසිය යුතු ආකාරය
දිනපතා භාවිතයේදී උපරිම සුවපහසුව සහ කාර්යක්ෂමතාව ලබා ගැනීම සඳහා පහත සඳහන් මට්ටම් වලට හයිග්‍රොස්ටැට් එක සැකසීම නිර්දේශ කරනු ලැබේ:
- සාමාන්‍ය දින සඳහා (ප්‍රශස්ත මට්ටම): ඔබේ හයිග්‍රොස්ටැට් එක 45% ත් 50% ත් අතර මට්ටමකට සකසන්න. මෙය මිනිස් සිරුරේ ශ්වසන පද්ධතියට සහ සමේ සෞඛ්‍යයට මෙන්ම නිවසේ ඇති ලී බඩු සහ සංගීත භාණ්ඩ වල කල්පැවැත්මට වඩාත්ම සුදුසු මට්ටමයි.
- සීතල කාලගුණයේදී (පිටත උෂ්ණත්වය අඩු විට): පිටත උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 0 ට වඩා අඩු වන විට, ජනේල වීදුරු මත ජලය බැඳීම සහ අයිස් තැන්පත් වීම වැළැක්වීම සඳහා හයිග්‍රොස්ටැට් එක 35% - 40% දක්වා අඩු කරන්න. එසේ නොමැති වුවහොත්, ඇතුළත ඇති ඉහළ ආර්ද්‍රතාවය සීතල වීදුරු මතුපිට ගැටී ඝනීභවනය වේ.
- උණුසුම් සහ වියළි කාලගුණයේදී: නියඟය පවතින කාලවලදී වාතය ඉතා වියළි විය හැක. එවැනි අවස්ථාවලදී ආර්ද්‍රතාවය 50% - 55% මට්ටමේ ස්ථාවරව තබා ගැනීමෙන් සිරුරේ උෂ්ණත්වය සමබරව තබා ගැනීමට සහ සුවපහසු නින්දක් ලබා ගැනීමට උපකාරී වේ.
නිවැරදි මිනුම් ලබා ගැනීමට යන්ත්‍රය තැබිය යුතු ස්ථානය
හයිග්‍රොස්ටැට් එක නිවැරදිව ක්‍රියා කිරීමට නම් යන්ත්‍රය තබන ස්ථානය ඉතා වැදගත් වේ. වැරදි ස්ථානයක තැබීමෙන් සංවේදකයට අවට වාතයේ සැබෑ ආර්ද්‍රතාවය හඳුනා ගැනීමට නොහැකි වේ. උපරිම කාර්යක්ෂමතාව සඳහා පහත උපදෙස් පිළිපදින්න:
- පොළවෙන් ඉහළට එසවීම: යන්ත්‍රය බිම තැබීමෙන් වළකින්න. බිම මට්ටමේදී වාතයේ උෂ්ණත්වය අඩු වන අතර තෙතමනය ඝනත්වය වැඩි වේ. එබැවින් යන්ත්‍රය බිම සිට අවම වශයෙන් මීටරයක් හෝ ඊට වඩා උසකින් යුත් මේසයක් හෝ රාක්කයක් මත තබන්න.
- බාහිර සාධක වලින් ඈත් කිරීම: දොරවල්, ජනේල, වායුසමීකරණ යන්ත්‍ර හෝ රේඩියේටර් අසල තැබීමෙන් වළකින්න. මෙම උපකරණ මගින් ඇති කරන වායු ධාරා සහ උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් නිසා හයිග්‍රොස්ටැට් සංවේදකය වැරදි දත්ත වාර්තා කරනු ලබයි.
- නිදහස් වායු සංසරණය: යන්ත්‍රය වටා අවම වශයෙන් සෙන්ටිමීටර 30 ක පමණ නිදහස් ඉඩක් තබන්න. බිත්ති වලට හෝ ගෘහභාණ්ඩ වලට හේත්තු කර තැබීමෙන් තෙතමනය සහිත වාතය එම ස්ථානයේම රැඳී පවතින අතර, සංවේදකය මුළු කාමරයේම ආර්ද්‍රතාවය ඉහළ ගොස් ඇති බව වැරදියට වටහා ගනී.
සංවේදකයේ නිරවද්‍යතාවය සහ නඩත්තුව
කාලයත් සමඟ වාතයේ ඇති දූවිලි සහ ජලයේ ඇති ඛනිජ ලවණ සංවේදකය මත තැන්පත් වීම සාමාන්‍ය දෙයකි. මෙය සංවේදකයේ නිරවද්‍යතාවය අඩු කිරීමට හේතු වේ. සංවේදකය නඩත්තු කිරීම සඳහා සරල පියවර කිහිපයක් අනුගමනය කළ හැකිය. කිසිවිටකත් රසායනික පිරිසිදුකාරක හෝ සැර දියර වර්ග සංවේදකය මතට කෙලින්ම ඉසින්න එපා. මෘදු, වියළි මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි කැබැල්ලකින් සංවේදකය පිහිටි ප්‍රදේශය මෘදුව පිසදමන්න.
එමෙන්ම, යන්ත්‍රය සඳහා නළ ජලය වෙනුවට ආස්‍රැත ජලය භාවිත කිරීම ඉතා වැදගත් වේ. නළ ජලයේ අඩංගු කැල්සියම් සහ මැග්නීසියම් වැනි ඛනිජ ලවණ වාතයට මුදා හැරෙන විට සුදු පැහැති කුඩු ලෙස ගෘහභාණ්ඩ මත මෙන්ම යන්ත්‍රයේ සංවේදකය මතද තැන්පත් වේ. ආස්‍රැත ජලය භාවිත කිරීමෙන් මෙම ගැටලුව සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකි අතර සංවේදකයේ ආයු කාලයද දීර්ඝ වේ.
