අත් දෙහි හෝ දොඩම් මිරිකනයක් භාවිත කළ සැනින් පිරිසිදු කිරීමෙන් එහි ඇලෙන සුළු පල්පය සහ සීනි වියළී තැන්පත් වීම වළක්වා ගත හැකිය. මෙම ලිපියෙන් භෞතික විද්යාත්මක හා රසායනික ක්රමවේදයන් භාවිත කරමින් ඉතා පහසුවෙන් අත් මිරිකනයක් පිරිසිදු කරගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කරයි.
පැඟිරි යුෂ වල රසායනික ස්වභාවය සහ පෙක්ටීන් වල ක්රියාකාරිත්වය
දෙහි, දොඩම් හෝ ජම්බෝල වැනි පැඟිරි කුලයේ පලතුරු වල ස්වභාවික සීනි (ෆෲක්ටෝස් සහ ග්ලූකෝස්), සිට්රික් ඇසිඩ් සහ පෙක්ටීන් (pectin) අඩංගු වේ. පෙක්ටීන් යනු ශාක සෛල බිත්තිවල ඇති ස්වභාවික ජෙලි කාරකයකි. පලතුරු යුෂ මිරිකා හැරීමෙන් පසු මිරිකනයේ මතුපිට ඉතිරි වන යුෂ වාතයට නිරාවරණය වූ විට ජලය වාෂ්ප වී යයි. මෙහිදී පෙක්ටීන් සහ සීනි එකිනෙක බැඳී ශක්තිමත්, ඇලෙන සුළු පටලයක් සාදයි. මෙම පටලය වියළි වූ පසු පලතුරු වල කෙඳි (pulp) මිරිකනයේ ඇති කුඩා සිදුරු සහ කඳු වැටි වල තදින් ඇලී පවතී. සාමාන්ය සේදීමකින් මෙය ඉවත් කිරීම අපහසු වන්නේ එබැවිනි.
උණුසුම් ජලය සහ භෞතික ක්රියාවලිය
වියළි සීනි සහ පෙක්ටීන් පටල ඉවත් කිරීම සඳහා ප්රධානතම විසඳුම වන්නේ උෂ්ණත්වයයි. සීනි සහ පෙක්ටීන් උණුසුම් ජලයේ ඉතා පහසුවෙන් ද්රාව්ය වේ. මිරිකනය භාවිත කර අවසන් වූ වහාම සෙල්සියස් අංශක 40 ත් 50 ත් අතර උණුසුම් ජලයෙන් එය සේදීම මඟින් මෙම ද්රව්ය ඝන වීමට පෙර දිය කර හැරිය හැක. නමුත් වීදුරු හෝ සෙරමික් මිරිකන සඳහා අධික උණුසුම් ජලය (තාප කම්පනය නිසා ඉරිතැලීම් ඇති විය හැකි බැවින්) භාවිත නොකළ යුතුය. මඳ උණුසුම් ජලය ගලා යාමට සැලැස්වීමෙන් භෞතික බලය මඟින් සිදුරු අතර රැඳී ඇති කෙඳි ස්වභාවිකවම ගිලිහී යයි.
නිවැරදි දිශානතිය සහ මෙවලම් භාවිතය
අත් මිරිකනයක් සේදීමේදී චලනයන් සිදු කරන දිශාව ඉතා වැදගත් වේ. මිරිකනයේ ඇති කඳු වැටි (ridges) සිරස් අතට පිහිටා තිබේ නම්, පිරිසිදු කිරීමේදී බුරුසුවක් හෝ ස්පොන්ජ් එකක් චලනය කළ යුත්තේ ද එම කඳු වැටි දිගේ ඉහළ සිට පහළටය. වෘත්තාකාරව පිසදැමීමෙන් කෙඳි සහ සීනි තවදුරටත් සිදුරු තුළට තද වීම සිදු වේ. මේ සඳහා මෘදු කෙඳි සහිත බුරුසුවක් (soft-bristled brush) භාවිත කිරීම වඩාත් සුදුසුය. එයින් මතුපිට සීරීමකින් තොරව සියුම් සිදුරු අතර ඇති අපද්රව්ය ඉවත් කළ හැකිය. කිසිවිටකත් ලෝහමය කම්බි පන්දු (wire sponges) භාවිත නොකළ යුතුය, මන්ද ඒවායින් සෙරමික් හෝ ප්ලාස්ටික් මතුපිට සීරීමට ලක් වී ක්ෂුද්ර ජීවීන්ට රැඳී සිටීමට සුදුසු තැන් නිර්මාණය වන බැවිනි.
ගැඹුරු පිරිසිදු කිරීම සඳහා සෝඩියම් බයිකාබනේට් භාවිතය
බොහෝ දිනක් පරණ වූ හෝ වියළී ගිය පැල්ලම් සහ දුර්ගන්ධය ඉවත් කිරීම සඳහා සෝඩියම් බයිකාබනේට් (baking soda) භාවිත කළ හැකිය. සෝඩියම් බයිකාබනේට් යනු මෘදු ක්ෂාරීය (alkaline) ද්රව්යයකි. එය පැඟිරි යුෂ වල ඇති ආම්ලිකතාවය උදාසීන කිරීමට සමත් වේ. සෝඩියම් බයිකාබනේට් කුඩු ස්වල්පයකට ජලය බිංදු කිහිපයක් එකතු කර සාදා ගන්නා පේස්ට් එක මිරිකනයේ තවරා විනාඩි පහක් පමණ තබන්න. ඉන්පසු මෘදු ලෙස බුරුසුවකින් අතුල්ලා සෝදා හරින්න. මෙම රසායනික ක්රියාවලිය මඟින් බැක්ටීරියා වර්ධනය වීම වළක්වන අතර මිරිකනයට අලුත් පෙනුමක් ලබා දෙයි.
නිරෝගී භාවිතය සඳහා වියළා තැබීම
සේදීමෙන් පසු මිරිකනය හොඳින් වියළා තැබීම අත්යවශ්ය වේ. ජල බිංදු මතුපිට රැඳී තිබීමෙන් කැල්සියම් පැල්ලම් (limescale) ඇති විය හැක. පිරිසිදු ලිනන් තුවායකින් තෙතමනය සම්පූර්ණයෙන්ම පිසදා, වාතාශ්රය ලැබෙන ස්ථානයක තබන්න. මෙමඟින් දිලීර හෝ පුස් වර්ග ඇති වීම සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකිය.
