තෙත් සහ වියලි වැකියುම් ක්ලීනර් (Wet and dry vacuum cleaner) යනු නිවසේ පිරිසිදු කිරීමේ කටයුතු වඩාත් කාර්යක්ෂම සහ විද්යාත්මක මට්ටමකින් සිදු කිරීමට උපකාරී වන ප්රබල උපකරණයකි. සාමාන්ය වැකියුම් ක්ලීනර් මඟින් වියලි දූවිලි පමණක් උරා ගන්නා අතර, ද්රව ද්රව්ය උරා ගැනීමට යාමේදී එහි විදුලි පද්ධතියට සහ පෙරහන්වලට බරපතල හානි සිදු වේ. නමුත් මෙම ලිපියෙන් අප සාකච්ඡා කරන්නේ තෙත් සහ වියලි වැකියුම් ක්ලීනර් එකක් නිවසේදී නිවැරදිව භාවිත කරන්නේ කෙසේද, එහි විද්යාත්මක පසුබිම කුමක්ද සහ විවිධ මතුපිටවල් පිරිසිදු කිරීමේදී අනුගමනය කළ යුතු ක්රමවේදයන් මොනවාද යන්න පිළිබඳවයි.
තෙත් සහ වියලි වැකියුම් පද්ධතියක භෞතික විද්යාත්මක ක්රියාකාරිත්වය
තෙත් සහ වියලි වැකියුම් ක්ලීනර් එකක් ක්රියා කරන්නේ වායුගෝලීය පීඩන වෙනසක් (pressure differential) නිර්මාණය කිරීම මඟිනි. යන්ත්රය තුළ ඇති මෝටරය මඟින් අධිවේගී පංකාවක් (impeller) කරකවනු ලබන අතර, එමඟින් එකතු කිරීමේ බඳුන (collection canister) තුළ අර්ධ රික්තයක් (partial vacuum) නිර්මාණය වේ. මෙහිදී බාහිර වායුගෝලීය පීඩනය වැඩි බැවින්, දූවිලි, කුණු සහ ද්රව්යයන් නළය හරහා වේගයෙන් ඇතුළට ඇදී එයි. සාමාන්ය වැකියුම් ක්ලීනර්වල මෝටරය සිසිල් කිරීම සඳහා ඇතුළට ගන්නා වාතයම භාවිත කරන බැවින්, ජලය ඇතුල් වුවහොත් කෙටි පරිපථ (short circuits) ඇති විය හැක. නමුත් තෙත් සහ වියලි වැකියුම්වල අඩංගು වන්නේ බයිපාස් මෝටර් (bypass motor) පද්ධතියකි. මෙහිදී, අපද්රව්ය උරාගන්නා වාතය සහ මෝටරය සිසිල් කරන වාතය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙන් වෙන් නාලිකා දෙකක් ඔස්සේ ගමන් කරයි. ජලය පිරී ඉතිරී යාම වැළැක්වීම සඳහා බඳුන තුළ විශේෂිත පාවෙන බෝල කපාටයක් (ball float valve) සවි කර ඇත. බඳුනේ ජල මට්ටම ඉහළ යන විට, මෙම බෝලය ඉහළට පාවී ගොස් චූෂණ මාර්ගය වසා දමයි. මෙමඟින් මෝටරය වෙත ජලය ගමන් කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වයි.
විවිධ ගෘහස්ථ පිරිසිදු කිරීම් සඳහා භාවිත කළ යුතු නිවැරදි අවස්ථා
නිවසක් තුළ ඇති වන ඕනෑම හදිසි අපිරිසිදු වීමක් සඳහා මෙම උපකරණය ක්ෂණිකව භාවිතා කළ හැක. විශේෂයෙන්ම භෞතික හා රසායනික ක්රියාවලීන් මඟින් සිදුවන පිරිසිදු කිරීම් මෙහිදී වැදගත් වේ:
- දියර වර්ග සහ ආහාර කාන්දු වීම්: මුළුතැන්ගෙයි බිම මත හැලෙන සුප්, කිරි, තෙල් සහිත දියර හෝ සෝස් වර්ග ඉතා පහසුවෙන් උරාගත හැක. මෙහිදී ද්රවයේ දුස්ස්රාවිතාව (viscosity) වැඩි වුවද, ඉහළ චූෂණ බලය නිසා බිම කිසිදු පැල්ලමක් ඉතිරි නොකර සියල්ල ඉවත් වේ.
- පොළොව සේදීම සහ ජලය ඉවත් කිරීම: නාන කාමර සේදීමේදී හෝ බිම මොප් (mopping) කිරීමෙන් පසු ඉතිරි වන අතිරික්ත ජලය සම්පූර්ණයෙන්ම වියලා ගැනීමට මෙය යොදාගත හැක. මෙමඟින් බිම ලිස්සා යාමේ අවදානම සහ ජල පැල්ලම් ඇති වීම වළක්වයි.
- කාපට් සහ සෝෆා පිරිසිදු කිරීම: කාපට් මත තැන්පත් වී ඇති තද කුණු ඉවත් කිරීමට කාපට් ෂැම්පු වර්ගයක් යොදා සේදීමෙන් පසු, එම ජලය සහ පෙණ සම්පූර්ණයෙන්ම උරා ගැනීමට තෙත් වැකියුම් ක්රියාවලිය අත්යවශ්ය වේ. මෙමඟින් කාපට් එක ඇතුළත තෙතමනය රැඳී තිබීම වැළකෙන අතර දිලීර (mold) වර්ධනය වීම වළක්වයි.
- වැසි කාලයේදී සිදුවන අපිරිසිදු වීම්: සපත්තු මඟින් සාලයට ඇතුල් වන තෙත් මඩ, වැලි සහ තෙත් කොළ රොඩු බිම පුරා තැවරීමට පෙර මෙම යන්ත්රයෙන් ක්ෂණිකව ඉවත් කරගත හැක.
මතුපිට ද්රව්යවල ස්වභාවය අනුව පිරිසිදු කිරීමේ ක්රමවේද
විවිධ මතුපිට ද්රව්ය පිරිසිදු කිරීමේදී ඒවායේ ද්රව්යමය ගුණාංග (material properties) පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ යුතුය. උදාහරණයක් ලෙස, සෙරමික් ටයිල් (ceramic tiles) හෝ ග්රැනයිට් (granite) වැනි දෘඩ මතුපිටවල් සීරීම්වලට ලක් නොවන පරිදි රබර් බ්ලේඩ් සහිත නොසල් (squeegee attachment) භාවිතා කළ යුතුය. ලී බිම් (wooden flooring) පිරිසිදු කිරීමේදී ලී පුවරු අතරට ජලය කාන්දු වුවහොත් ලී ඇඹරීමට හෝ පිපිරීමට ලක් විය හැක (warping). එබැවින්, ලී බිමක ජලය හැලුනු වහාම තෙත් වැකියුම් ක්ලීනරය උපරිම වේගයෙන් ක්රියාත්මක කර තත්පර කිහිපයක් ඇතුළත ජලය සම්පූර්ණයෙන්ම උරාගත යුතුය. කොන්ක්රීට් බිම් පිරිසිදු කිරීමේදී බිම ඇති රළු කුණු සහ දූවිලි මුලින්ම වියලි ක්රමයට උරාගෙන, පසුව ජලය යොදා සෝදා තෙත් ක්රමයට උරා ගැනීම වඩාත් සුදුසුය.
පෙරහන් (Filters) භාවිතය සහ ද්රව්යමය විද්යාව
තෙත් සහ වියලි වැකියුම් ක්ලීනර් එකක පෙරහන් දෙවර්ගයක් අඩංගು වේ. වියලි දූවිලි පිරිසිදු කිරීම සඳහා කුඩා අංශု රඳවා ගත හැකි කඩදාසි හෝ සින්තටික් කෙඳිවලින් සාදන ලද කාට්රිජ් පෙරහනක් (HEPA or cartridge filter) භාවිතා කෙරේ. නමුත් ජලය උරාගැනීමේදී මෙම පෙරහන ඉවත් කළ යුතුය. නැතහොත් ජලය නිසා එහි සිදුරු වැසී ගොස් වායු ගලනය සම්පූර්ණයෙන්ම නතර වේ. තෙත් පිරිසිදු කිරීම් සඳහා ෆෝම් ෆිල්ටර් (foam sleeve filter) භාවිත කළ යුතුය. මෙමඟින් ජලය සමඟ එන රළු අපද්රව්ය මෝටරය වෙත යාම වළක්වන අතරම, ජලය බාධාවකින් තොරව බඳුනට ගලා යාමට ඉඩ සලසයි. නිවැරදි පෙරහන තෝරා ගැනීම මඟින් යන්ත්රයේ ආයු කාලය මෙන්ම පිරිසිදු කිරීමේ කාර්යක්ෂමතාවද උපරිම වේ.
දීර්ඝකාලීන නඩත්තුව සහ සනීපාරක්ෂාව රැකගැනීමේ උපදෙස්
ඕනෑම තෙත් පිරිසිදු කිරීමේ ක්රියාවලියකින් පසුව යන්ත්රය නිසි ලෙස නඩත්තු නොකළහොත්, එහි තෙතමනය නිසා දිලීර සහ බැක්ටීරියා වර්ධනය වී අහිතකර ගන්ධයන් ඇති විය හැක. එබැවින් සෑම භාවිතයකින්ම පසු පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
- බඳුන හිස් කිරීම: පිරිසිදු කිරීම අවසන් වූ වහාම එකතු වූ අපිරිසිදු ජලය බැහැර කරන්න.
- සේදීම සහ වියලීම: බඳුනේ ඇතුළත පිරිසිදු ජලයෙන් සෝදා, වාතාශ්රය ඇති ස්ථානයක සම්පූර්ණයෙන්ම වියලෙන්නට හරින්න.
- නළය පිරිසිදු කිරීම: වැකියුම් නළය (hose) තුළ මඩ හෝ කෙඳි සිරවී තිබිය හැක. එබැවින් නළය හරහා පිරිසිදු ජලය ගලා යෑමට සලස්වා එය පිරිසිදු කර වියලා ගන්න.
- පෙරහන් නඩත්තුව: භාවිත කළ ෆෝම් පෙරහන ගලවා සෝදා වියලා නැවත සවි කරන්න.
මෙම සරල නමුත් විද්යාත්මක පියවර අනුගමනය කිරීමෙන් ඔබේ නිවසේ පිරිසිදුකම මෙන්ම තෙත් සහ වියලි වැකියුම් ක්ලීනරයේ කල්පැවැත්මද ඉහළ නංවා ගත හැක.