කුඩා ප්‍රමාණයේ සේදුම් වැකියුම් ක්ලීනර් (mini spray extraction cleaners) මගින් සෝෆා, කාපට් සහ වාහන අසුන්වල ඇති වන දෛනික පැල්ලම් ඉතා පහසුවෙන් සහ කාර්යක්ෂමව ඉවත් කළ හැකිය. විශාල කාර්මික උපකරණ භාවිත නොකර, නිවසේදීම දේශීයව ඇති වන කුණු සහ දියර වර්ග ක්ෂණිකව උරා ගැනීමට මෙම කුඩා උපකරණවල ඇති භෞතික සහ රසායනික ක්‍රියාවලිය මනාව ප්‍රමාණවත් වේ.
දියර පීඩනය සහ උරා ගැනීමේ භෞතික විද්‍යාව
කුඩා සේදුම් වැකියුම් ක්ලීනර් එකක් ක්‍රියා කරන්නේ මූලධර්ම දෙකක් මතය: පීඩනය යටතේ ජලය සහ පිරිසිදුකාරක ද්‍රව්‍ය පටක (fabrics) අතරට විදීම සහ අධික පීඩන අවපාතයක් (vacuum) මගින් එම අපිරිසිදු ජලය නැවත උරා ගැනීමයි. මෙහිදී ජලය විදින පීඩනය මගින් රෙදි කෙඳි අතර රැඳී ඇති කුණු අංශු ලිහිල් කරයි. ඉන්පසුව, පටකයේ ගැඹුරට ජලය කාන්දු වීමට පෙර, ක්ෂණිකව උරා ගැනීමේ බලය මගින් එම ද්‍රවය අපිරිසිදු ටැංකිය වෙත ඇද ගනු ලැබේ.
මෙම ක්‍රියාවලියේදී කපිල ආකර්ෂණය (capillary action) වැළැක්වීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. ජලය පටකය තුළ බොහෝ වේලාවක් රැඳී තිබුණහොත්, එය සෝෆා එකක ඇති ස්පන්ජ් ස්ථරය දක්වා ගමන් කර දිලීර සහ බැක්ටීරියා වර්ධනය වීමට මග පාදයි. කුඩා උපකරණවල ඇති සීමිත නමුත් සාන්ද්‍රිත උරා ගැනීමේ පෘෂ්ඨය මගින් පටකයේ මතුපිටින් පමණක් දියරය වේගයෙන් ඉවත් කිරීමට හැකි වන නිසා රෙදි ඉක්මනින් වියළී යයි.
රසායනික ක්‍රියාවලිය සහ උෂ්ණත්වයේ වැදගත්කම
පැල්ලම් ඉවත් කිරීමේදී ජලයේ උෂ්ණත්වය සහ පිරිසිදුකාරක ද්‍රව්‍යවල රසායනික ක්‍රියාකාරීත්වය ප්‍රධාන කාර්යයක් ඉටු කරයි. උණුසුම් ජලය (සෙල්සියස් අංශක 40-50 පමණ) මගින් ලිපිඩ සහ තෙල් සහිත පැල්ලම් දියවීමේ වේගය වැඩි කරයි. උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමත් සමග අණුක චලිතය (kinetic energy) වැඩි වන අතර, එමගින් පිරිසිදුකාරකයේ ඇති පෘෂ්ඨීය සක්‍රියකාරක (surfactants) වල ක්‍රියාකාරීත්වය වේගවත් වේ.
පෘෂ්ඨීය සක්‍රියකාරක මගින් ජලයේ පෘෂ්ඨීය ආතතිය (surface tension) අඩු කරන අතර, එමගින් ජල අණුවලට කෙඳි අතරට වඩාත් ගැඹුරට ගමන් කිරීමට ඉඩ සලසයි. සේදුම් වැකියුම් ක්ලීනර් සඳහා විශේෂයෙන් නිපදවන ලද, පෙණ නොනගින (low-foaming) රසායන ද්‍රව්‍ය භාවිත කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. අධික ලෙස පෙණ නැගීම සිදුවුවහොත්, වැකියුම් මෝටරය තුළට පෙණ ඇතුළු වී එහි කාර්යක්ෂමතාව අඩු විය හැකිය.
නිවැරදිව පිරිසිදු කිරීමේ පියවර සහ ක්‍රමවේදය
කුඩා සේදුම් උපකරණයකින් උපරිම ප්‍රතිඵල ලබා ගැනීමට නම්, පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය නිවැරදි අනුපිළිවෙලකට සිදු කළ යුතුය:
- වියළි දූවිලි ඉවත් කිරීම: ප්‍රථමයෙන් සාමාන්‍ය වැකියුම් ක්ලීනර් එකක් මගින් මතුපිට ඇති වියළි දූවිලි සහ වැලි සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කරන්න. එසේ නොමැති වුවහොත්, ජලය එක් වූ සැණින් එම දූවිලි මඩ බවට පත් වී පටකය තවත් අපිරිසිදු වේ.
- පූර්ව පිරිසිදුකාරක යෙදීම (Pre-treatment): දැඩි පැල්ලම් සහිත ස්ථානවලට පමණක් ප්‍රථමයෙන් පිරිසිදුකාරක ද්‍රව්‍ය ස්ප්‍රේ කර විනාඩි 3-5ක් පමණ තිබෙන්නට හරින්න. මෙමගින් රසායනික අණුවලට පැල්ලම සමග බන්ධන ඇති කර ගැනීමට කාලය ලැබේ.
- මෘදු ලෙස පිරිමැදීම: මෘදු බුරුසුවක් ආධාරයෙන් රෙදි කෙඳිවලට හානි නොවන සේ වෘත්තාකාර චලිතයකින් පිරිමදින්න.
- දියර උරා ගැනීම (Extraction): උපකරණයේ නොසලය (nozzle) පටකය මත තද කර, සෙමින් සහ ඒකාකාරී වේගයකින් පසුපසට අදින්න. මෙහිදී වැඩි පීඩනයක් යෙදීමෙන් ජලය උපරිම ලෙස උරා ගත හැකිය.
- පිරිසිදු ජලයෙන් සේදීම: පිරිසිදුකාරක යෙදූ පසු, නැවත වරක් පිරිසිදු ජලය පමණක් විද උරා ගැනීම සිදු කරන්න. රෙදි කෙඳි අතර රසායනික ද්‍රව්‍ය ඉතිරි වුවහොත්, ඒවා පසුව දූවිලි පහසුවෙන් ආකර්ෂණය කර ගනී.
කුඩා උපකරණයක් ප්‍රමාණවත් වන්නේ කවදාද?
කුඩා ප්‍රමාණයේ සේදුම් වැකියුම් ක්ලීනර් එකක් නිවසේ ඇති සෝෆා, කුඩා පාපිසි, මෙට්ට සහ මෝටර් රථ අභ්‍යන්තරය වැනි සීමිත පෘෂ්ඨයන් පිරිසිදු කිරීම සඳහා පරිපූර්ණ වේ. එහි ඇති සැහැල්ලු බව සහ පහසුවෙන් හැසිරවිය හැකි වීමේ හැකියාව නිසා ක්ෂණිකව සිදුවන දියර හැලීම් (කෝපි, කිරි හෝ සුරතල් සතුන්ගේ මුත්‍රා) වියළීමට පෙර ඉවත් කිරීමට කදිම විසඳුමකි.
කෙසේ වෙතත්, විශාල කාපට් ඇති මුළු කාමරයක්ම පිරිසිදු කිරීම සඳහා මෙම උපකරණ සුදුසු නොවේ. ඒවායේ ඇති ජල ටැංකි ධාරිතාව කුඩා බැවින් නිතර නිතර ජලය පිරවීමට සහ හිස් කිරීමට සිදුවේ. එබැවින්, දේශීයව සිදුවන හදිසි අපිරිසිදු වීම් සහ නිශ්චිත ස්ථානීය පැල්ලම් ඉවත් කිරීම සඳහා පමණක් කුඩා සේදුම් වැකියුම් ක්ලීනර් එකක් භාවිත කිරීම වඩාත් ප්‍රායෝගික සහ ලාභදායී වේ.
