වාෂ්ප ඉස්තිරික්කයක් භාවිතයෙන් ඇඳුම් මැදීමේදී උපරිම ප්රතිඵල ලබාගැනීම සඳහා ඉස්තිරික්ක ලෑල්ලේ නිවැරදි සූදානම අතිශයින්ම වැදගත් වේ. නිසි පරිදි සකස් නොකළ මතුපිටක් නිසා වාෂ්ප ඝනීභවනය වීම, ඇඳුම් තෙත්වීම සහ ලෝහ රාමුව මලකඩ කෑම වැනි ගැටලු රැසක් ඇති විය හැක.
වාෂ්ප ගමනාගමනය සහ ද්රව්යවල භෞතික විද්යාව
වාෂ්ප ඉස්තිරික්කයක ක්රියාකාරිත්වය පදනම් වන්නේ අධික උෂ්ණත්වයෙන් යුත් ජල වාෂ්ප රෙදිපිළි කෙඳි තුළට විනිවිද යාම මතයි. මෙහිදී ඉස්තිරික්ක ලෑල්ලේ මතුපිට වාෂ්ප පහසුවෙන් ගලා යාමට ඉඩ සලසන සිදුරු සහිත එකක් විය යුතුය. ලෑල්ලේ ලෝහ රාමුව සාමාන්යයෙන් සිදුරු සහිත දැලකින් (mesh) සමන්විත වන්නේ මේ නිසාය. සන්නායකතාව ඉහළ නැංවීම සහ වාෂ්ප ආපසු හැරී ඇඳුම් මත රැඳීම වැළැක්වීම සඳහා මෙම දැල් ආවරණය නිවැරදිව පවත්වා ගත යුතුය.
ඉස්තිරික්ක ලෑල්ලේ ඇති ස්ථර මඟින් තාපය සහ තෙතමනය සමතුලිතව පාලනය කරයි. වාෂ්ප රෙදි කඩ හරහා ගොස් ලෑල්ලේ පතුලෙන් පිටවීමට නොහැකි වුවහොත්, එම තෙතමනය නැවත රෙදිවලට උරාගෙන ඇඳුම් රැලි වැටීමට හෝ තෙත් වීමට හේතු වේ. එම නිසා, වාෂ්ප ගමනාගමනයට බාධා නොකරන ද්රව්ය තෝරාගැනීම අත්යවශ්ය වේ.
රෙදිපිළි කෙඳි සහ තෙතමනය අතර භෞතික සබැඳියාව
කපු, හණ (linen) සහ ලොම් වැනි ස්වභාවික කෙඳිවල අණුක ව්යුහය ලිහිල් කිරීමට ජල වාෂ්ප සහ තාපය එකවිට ක්රියා කරයි. උණුසුම් වාෂ්ප කෙඳි අතරට ඇතුළු වූ විට, එම කෙඳිවල ඇති හයිඩ්රජන් බන්ධන තාවකාලිකව බිඳ වැටේ. ඉන්පසු ඉස්තිරික්කයේ තෙරපුම සහ වියළි තාපය මඟින් එම කෙඳි නව, සුමට හැඩයකට සකස් කරනු ලබයි. මෙම ක්රියාවලිය සාර්ථක වීමට නම් ඉස්තිරික්ක ලෑල්ල මඟින් අතිරික්ත තෙතමනය වහාම ඉවත් කළ යුතුය. නැතහොත් කෙඳි නැවතත් පැරණි රැලි සහිත ස්වභාවයටම පත් වේ. සිදුරු සහිත නොවන හෝ තෙතමනය රඳවා ගන්නා ලෑල්ලක් භාවිත කිරීමේදී සිදුවන්නේ මෙම ක්රියාවලිය අඩාල වීමයි.
නිවැරදි පෑඩිං සහ කවරය තෝරාගැනීමේ විද්යාව
බොහෝ දෙනෙකු ඉස්තිරික්ක ලෑල්ලේ ඇති පෑඩිං (padding) වර්ගය කෙරෙහි අවධානය යොමු නොකරයි. වාෂ්ප සමඟ වැඩ කිරීමේදී පහත සඳහන් ද්රව්යමය ලක්ෂණ සැලකිල්ලට ගත යුතුය:
- 100% කපු කවරය (Pure Cotton Cover): සැමවිටම කපු කවරයක් තෝරාගන්න. කපු ඉහළ තාපයකට ඔරොත්තු දෙන අතර වාෂ්ප හොඳින් විනිවිද යාමට ඉඩ සලසයි. කෘතිම කෙඳි සහිත කවර (උදාහරණ ලෙස පොලියෙස්ටර් මිශ්රිත) උණු වී ඇඳුම්වල ඇලීමේ අවදානමක් පවතී.
- ෆීල්ට් පෑඩිං (Felt Padding): සාමාන්ය ස්පොන්ජ් (foam) පෑඩිං වෙනුවට ඝන ෆීල්ට් පෑඩිං එකක් භාවිත කිරීම වඩාත් සුදුසුය. ස්පොන්ජ් කාලයත් සමඟ වාෂ්ප හා තාපය නිසා දිරාපත් වන අතර තෙතමනය රඳවා ගනී. ෆීල්ට් මඟින් තෙතමනය අවශෝෂණය කර ඉක්මනින් වාෂ්පීකරණය වීමට ඉඩ සලසයි.
- ප්රත්යාස්ථතාව සහ තද බව (Tension and Wrinkles): ලෑල්ලේ කවරය රැලි රහිතව තදින් ඇද තිබිය යුතුය. කවරය බුරුල් වී ඇත්නම්, වාෂ්ප මඟින් ඇති කරන තෙතමනය නිසා රෙදිපිළි මත අනවශ්ය රැලි ඇති විය හැක.
ඝනීභවනය පාලනය කිරීම සහ පෙර සූදානම
වාෂ්ප යනු වායුමය ජලය වන අතර එය සීතල මතුපිටක වැදීමේදී නැවත ද්රව බවට පත් වේ (ඝනීභවනය). පළමු වරට ඉස්තිරික්කය ක්රියාත්මක කරන විට ඉස්තිරික්ක ලෑල්ල සීතල මට්ටමක පවතී. මෙම අවස්ථාවේදී රෙදි මැදීම ආරම්භ කළහොත් ලෑල්ල යට ජල බිංදු එකතු විය හැක. මෙය වළක්වා ගැනීමට ක්රමවේදයක් ඇත.
මෙය වළක්වා ගැනීම සඳහා, ඇඳුම් මැදීම ආරම්භ කිරීමට පෙර ඉස්තිරික්කය රත් කර, හිස් ඉස්තිරික්ක ලෑල්ල මත කෙටි වාෂ්ප පහරවල් (steam bursts) කිහිපයක් මුදාහරිමින් ලෑල්ලේ මතුපිට මඳක් රත් කරන්න. මෙමඟින් පෑඩිං ස්තරය උණුසුම් වන අතර වාෂ්ප ඝනීභවනය වීම අවම වේ. මෙම සරල පියවර මඟින් ඇඳුම් මත ජල පැල්ලම් ඇතිවීම සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැක.
දිගුකාලීන නඩත්තුව සහ සනීපාරක්ෂාව
වාෂ්ප මැදීමේදී ලෑල්ල තුළ නිරන්තරයෙන් තෙතමනය රැඳේ. එම නිසා භාවිතයෙන් පසු ඉස්තිරික්ක ලෑල්ල වහාම නමා අසුරා තැබීම නොකළ යුතුය. අවම වශයෙන් පැයක්වත් එය විවෘතව තබා හොඳින් වියළීමට ඉඩ හරින්න. කවරය මාස කිහිපයකට වරක් ගලවා සෝදා පිරිසිදු කිරීම මඟින් රෙදි මදින විට ඇතිවන අපිරිසිදු සුවඳ සහ බැක්ටීරියා වර්ධනය වීම වළක්වා ගත හැක. පෑඩිං ස්තරය නිතරම වියළිව තබා ගැනීම එහි ආයු කාලය දීර්ඝ කරයි.
