ඇඳුම් පැල්ලම් නොවන සේ ඉස්තිරික්කය සඳහා සුවඳ ජලය භාවිතා කරන ආකාරය

ඉස්තිරික්කය සඳහා සුවඳ ජලය (scented ironing water) භාවිතා කිරීමෙන් ඇඳුම්වලට නැවුම් සුවඳක් එක් කර ගත හැකි වුවද, වැරදි භාවිතය නිසා ඇඳුම් මත ස්ථිර කහ හෝ දුඹුරු පැහැති පැල්ලම් ඇති විය හැක. මෙම ගැටලුව වළක්වා ගැනීමට නම් සුවඳ කාරකවල රසායනික හැසිරීම සහ ඉස්තිරික්කයේ වාෂ්ප පද්ධතිය ක්‍රියා කරන ආකාරය පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධයක් තිබීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

සුවඳ ජලය නිසා ඇඳුම් පැල්ලම් වන්නේ ඇයි? රසායනික පසුබිම

වෙළඳපොලේ ඇති සුවඳ ජලයේ හෝ නිවසේදී සාදාගන්නා සුවඳ මිශ්‍රණවල අත්‍යවශ්‍ය තෙල් (essential oils), කෘතිම සුවඳ කාරක (synthetic fragrances) සහ ඒවා ජලයේ දිය කිරීමට යොදාගන්නා රසායනික ද්‍රව්‍ය (emulsifiers) අඩංගු වේ. ඉස්තිරික්කයක උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 100 සිට 200 දක්වා ඉහළ යන විට, මෙම කාබනික රසායනික සංයෝග තාප විඝටනයට (thermal degradation) ලක් වේ.

මෙම ක්‍රියාවලියේදී සුවඳ කාරකවල ඇති සීනි සහ අනෙකුත් සංකීර්ණ කාබන් අණු කැරමල්කරණයට (caramelization) ලක් වී දුඹුරු පැහැති ඇලෙන සුළු ද්‍රව්‍යයක් බවට පත් වේ. මෙම ද්‍රව්‍ය වාෂ්ප සිදුරු හරහා ඇඳුම් මතට වැටුණු විට, විශේෂයෙන්ම සුදු සහ ලා පැහැති කපු හෝ ලිනන් රෙදි මත නොමැකෙන පැල්ලම් ඇති කරයි. එසේම, ජලයේ ඇති කැල්සියම් සහ මැග්නීසියම් වැනි ඛනිජ ලවණ සමඟ මෙම සුවඳ සංයෝග ප්‍රතික්‍රියා කර ඉස්තිරික්කය තුළ ලවණ තැන්පතු (scale) වේගයෙන් වර්ධනය කරයි.

වාෂ්ප කුටීරයට සුවඳ ජලය දැමීමේ අවදානම

බොහෝ දෙනෙක් සුවඳ ජලය කෙලින්ම ඉස්තිරික්කයේ ජල ටැංකියට පිරවීමට පෙළඹෙති. මෙය උපාංගයේ ක්‍රියාකාරිත්වයට මෙන්ම ඇඳුම්වලටද ඉතා අහිතකර ය. වාෂ්ප ජනනය වන ක්‍රියාවලියේදී ජල අණු පමණක් වාෂ්ප වී වාතයට එකතු වන අතර, සුවඳ රසායනික ද්‍රව්‍ය සහ ඉමල්සිෆයර් වාෂ්ප කුටීරයේ බිත්ති මත තැන්පත් වේ. කාලයත් සමඟ මෙම තැන්පතු පිළිස්සී අඟුරු වැනි කළු පැහැති කුඩු බවට පත් වේ.

ඔබ ඊළඟ වතාවේ ඉස්තිරික්කය භාවිතා කරන විට, මෙම පිළිස්සුණු රසායනික කොටස් වාෂ්ප පීඩනය සමඟ පිටතට විසි වී ඇඳුම් මත කළු හෝ කහ පැහැති තිත් සාදයි. මෙමඟින් ඇඳුම් විනාශ වනවා පමණක් නොව, ඉස්තිරික්කයේ වාෂ්ප සිදුරු අවහිර වී එහි ආයු කාලයද කෙටි වේ. එබැවින්, ඉස්තිරික්කයේ ජල ටැංකියට සැමවිටම භාවිතා කළ යුත්තේ පිරිසිදු ආසවනය කළ ජලය (distilled water) හෝ ඩීමිනරලයිස්ඩ් ජලය (demineralized water) පමණි.

ආරක්ෂිතව සුවඳ ගැන්වීමේ නිවැරදි තාක්ෂණය

ඇඳුම්වලට හානි නොකර සුවඳවත් කිරීම සඳහා වඩාත්ම සුදුසු ක්‍රමය වන්නේ සෘජුවම ඇඳුම මතට සුවඳ ජලය ඉසීමයි. මේ සඳහා පහත සඳහන් පියවර අනුගමනය කරන්න:

• වෙනම ස්ප්‍රේ බෝතලයක් භාවිතා කරන්න: සුවඳ ජලය ඉස්තිරික්කයට නොදමා, වෙනම සියුම් මීදුමක් (fine mist) නිකුත් කරන ස්ප්‍රේ බෝතලයකට දමා ගන්න.
• නිවැරදි දුර පවත්වා ගන්න: රෙදි මැදීමට ප්‍රථම, ඇඳුමේ සිට සෙන්ටිමීටර 30ක් පමණ ඈතින් තබා සුවඳ ජලය ඒකාකාරීව ඉසින්න. එක් තැනක ජල බිංදු විශාල වශයෙන් එකතු වීමට ඉඩ නොදෙන්න.
• වියළීමට ඉඩ හැර මදින්න: ජලය ඉසීමෙන් පසු තත්පර කිහිපයක් රැඳී සිටින්න. රෙදි කැබැල්ල තරමක් තෙතමනය සහිතව ඇති විට සාමාන්‍ය පිරිසිදු වාෂ්ප ඉස්තිරික්කයෙන් මදින්න. මෙහිදී සුවඳ ද්‍රව්‍ය රෙදි කෙඳි තුළට කා වැදී දිගුකාලීන සුවඳක් ලබා දෙයි.

නිවසේදීම ආරක්ෂිත සුවඳ ජලයක් සාදා ගන්නේ කෙසේද?

රෙදි පිළිස්සීම වළක්වන සහ පැල්ලම් ඇති නොකරන සුවඳ ජලයක් නිවසේදීම පහසුවෙන් සාදාගත හැක. මේ සඳහා නිවැරදි අමුද්‍රව්‍ය සහ අනුපාතයන් භාවිතා කිරීම වැදගත් වේ:

• පදනම (Base): සැමවිටම පිරිසිදු ආසවනය කළ ජලය මිලිලීටර් 500ක් ලබා ගන්න. ළිං ජලය හෝ නළ ජලයෙහි ඇති ඛනිජ ලවණ නිසා පැල්ලම් ඇති විය හැක.
• සුවඳ කාරකය: මධ්‍යසාර රහිත ස්වාභාවික මල් ජලය (hydrosol) මේ සඳහා වඩාත් සුදුසුය. උදාහරණයක් ලෙස ලැවෙන්ඩර් හෝ රෝස හයිඩ්‍රොසෝල් මේස හැඳි 1ක් පිරිසිදු ජලයට එකතු කරන්න.
• අත්‍යවශ්‍ය තෙල් වළක්වන්න: පිරිසිදු අත්‍යවශ්‍ය තෙල් (essential oils) ජලයේ දිය නොවන බැවින්, ඒවා ජලය මතුපිට පාවේ. මෙය ඇඳුම් මත තෙල් පැල්ලම් ඇති වීමට ප්‍රධාන හේතුවකි. එබැවින් තෙල් වර්ග සෘජුවම භාවිතා කිරීමෙන් වළකින්න.

විවිධ රෙදි වර්ග සහ උෂ්ණත්ව සංවේදීතාව

සියලුම රෙදි වර්ග සුවඳ ජලයෙහි අඩංගු රසායනික ද්‍රව්‍යවලට එකම ලෙස ප්‍රතිචාර නොදක්වයි. සිල්ක් (silk), පොලියෙස්ටර් (polyester) සහ අනෙකුත් කෘතිම රෙදි වර්ග (synthetic fibers) තාපයට ඉතා සංවේදී වන අතර ඒවායේ ජල අවශෝෂණ හැකියාවද අඩුය. මෙම රෙදි වර්ග මත සුවඳ ජලය ඉස මැදීමේදී, ජලය ඉක්මනින් වාෂ්ප වී රසායනික ද්‍රව්‍ය රෙදි මතුපිට ඉතිරි වේ. මෙය රෙදි පිළිස්සීමට හෝ සදාකාලික පැල්ලම් ඇතිවීමට හේතු විය හැක.

එබැවින්, සිල්ක් වැනි සියුම් රෙදි මදින විට සුවඳ ජලය සෘජුවම ඇඳුමට ඉසීමෙන් වළකින්න. ඒ වෙනුවට, ඇඳුම මදින මේසය (ironing board) මත ඇති රෙදි කවරයට සුවඳ ජලය ස්වල්පයක් ඉස, ඒ මත ඇඳුම තබා මැදීම සිදු කරන්න. මෙමඟින් වක්‍රව ඇඳුමට මෘදු සුවඳක් එකතු වන අතර, සෘජු තාපය නිසා සිදුවන රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවලින් ඇඳුම ආරක්ෂා වේ.

අපවිත්‍ර වූ ඉස්තිරික්කයක් නැවත පිරිසිදු කර ගන්නේ කෙසේද?

ඔබ දැනටමත් සුවඳ ජලය ඉස්තිරික්කය තුළට දමා ඇත්නම්, පැල්ලම් ඇතිවීම වැළැක්වීම සඳහා වහාම එය පිරිසිදු කළ යුතුය. මේ සඳහා පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:

පළමුව, ඉස්තිරික්කයේ ඇති ඉතිරි සුවඳ ජලය සම්පූර්ණයෙන්ම හලා ඉවත් කරන්න. ඉන්පසු ටැංකියට පිරිසිදු ආසවනය කළ ජලය පුරවන්න. ඉස්තිරික්කය උපරිම උෂ්ණත්වයට රත් කර, වාෂ්ප නිකුත් කිරීමේ බොත්තම (steam burst) කිහිප වතාවක් තද කරමින් පැරණි කපු තුවායක් මතට වාෂ්ප විදින්න. මෙමඟින් වාෂ්ප කුටීරය තුළ රැඳී ඇති සුවඳ රසායනික තැන්පතු සේදී පිටතට පැමිණේ. සිදුරු අවහිර වී ඇත්නම්, කිසි විටෙකත් ලෝහමය කටු හෝ තියුණු උපකරණ සිදුරු තුළට නොදමන්න, මන්ද එය ඉස්තිරික්කයේ අභ්‍යන්තර ආලේපනයට හානි කළ හැකි බැවිනි.