වාෂ්ප උත්පාදක යන්ත්රයක් (Steam Generator) මඟින් නිකුත් කරන අධි පීඩන වාෂ්ප මඟින් රෙදිපිළිවල ඇති රැලි ඉතා ඉක්මනින් ඉවත් කළ හැකි අතර, රෙදිවල ආයු කාලය ද සුරැකේ. ඝන රෙදි මෙන්ම සියුම් රෙදි වර්ග මැදීමේදී නිවැරදි තාක්ෂණය, උෂ්ණත්වය සහ වාෂ්ප ප්රමාණය පාලනය කිරීම මඟින් රෙදි කෙඳිවලට හානි වීම වළක්වා ගත හැකිය.
වාෂ්ප මඟින් රෙදි කෙඳි ලිහිල් කිරීමේ විද්යාත්මක පදනම
සාමාන්ය ස්තිරික්කයකට වඩා වාෂ්ප උත්පාදක යන්ත්රයක් වෙනස් වන්නේ එහි ඇති වෙනම ජල ටැංකිය සහ අධි පීඩන බොයිලේරු පද්ධතිය නිසාය. මෙමඟින් ජලය අධික උෂ්ණත්වයකට රත් කර ඉතා ඉහළ පීඩනයක් සහිත වියළි වාෂ්ප නිපදවයි. මෙම වාෂ්ප රෙදිපිළිවල කෙඳි (fibers) අතරට ගැඹුරින් ඇතුළු වන විට, කෙඳි අතර ඇති හයිඩ්රජන් බන්ධන තාවකාලිකව ලිහිල් වේ. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස රෙදිපිළිවල හැඩය නැවත සකස් කිරීමට සහ රැලි ඉවත් කිරීමට පහසු වන අතර, රෙදිවලට අනවශ්ය ලෙස තෙතමනය උරා ගැනීමක් සිදු නොවේ. මෙය රෙදිවල කල්පැවැත්ම වැඩි කිරීමට මෙන්ම මැදීම සඳහා ගතවන කාලය අඩකින් අඩු කිරීමටද උපකාරී වේ.
ඝන රෙදිපිළි සඳහා වාෂ්ප උත්පාදනය භාවිතා කිරීම
ලිනන් (linen), ඩෙනිම් (denim) සහ ඝන කපු (cotton) වැනි රෙදි වර්ග ස්වභාවයෙන්ම තද වන අතර ඒවායේ රැලි ඉවත් කිරීම සඳහා ඉහළ තාපයක් සහ වැඩි වාෂ්ප පීඩනයක් අවශ්ය වේ. මෙවැනි රෙදිපිළි මැදීමේදී පහත සඳහන් ක්රමවේද අනුගමනය කරන්න:
- උෂ්ණත්වය සහ වාෂ්ප සැකසුම: උපකරණයේ උෂ්ණත්ව පාලකය උපරිම මට්ටමට (High) සකසා, වාෂ්ප නිකුත් කිරීමේ ප්රමාණය උපරිම අගයකට පත් කරන්න.
- ක්රමානුකූලව මැදීම: ස්තිරික්කය රෙදි මතුපිට සෙමින් ගෙනයන්න. මෙහිදී වාෂ්ප මඟින් රෙදි කෙඳි මෘදු කරන අතර ස්තිරික්කයේ බර සහ තාපය මඟින් රැලි සමතලා කරයි.
- තෙතමනය පාලනය: අධික ලෙස වාෂ්ප භාවිත කිරීමෙන් පසු, රෙදිපිළිවල ඉතිරි වන සුළු තෙතමනය ඉවත් කිරීම සඳහා වාෂ්ප නිකුත් නොකර අවසාන වරට ස්තිරික්කය රෙදි මත ධාවනය කරන්න. මෙය රෙදි වියළිව තබා ගැනීමට උපකාරී වේ.
සියුම් රෙදිපිළි මැදීම: තාපයෙන් ආරක්ෂා කිරීමේ ක්රම
සේද (silk), චිෆන් (chiffon) සහ කෘතිම රෙදි (synthetic fabrics) ඉතා පහසුවෙන් තාපයට සංවේදී වන අතර අධික උෂ්ණත්වයකදී දියවීමට හෝ අවපැහැ ගැන්වීමට ඉඩ ඇත. මේ සඳහා විශේෂ අවධානයක් යොමු කළ යුතුය:
- සිරස් අතට වාෂ්ප කිරීම (Vertical Steaming): සියුම් ඇඳුම් හැන්ගරයක රඳවා, ස්තිරික්කය රෙදි මතුපිට ස්පර්ශ නොකර, සෙන්ටිමීටර කිහිපයක් ඈතින් තබා වාෂ්ප පමණක් වැදීමට සැලැස්වීම වඩාත් සුදුසුය. මෙමඟින් සෘජු තාපය නිසා සිදුවන හානි වළක්වයි.
- ආරක්ෂිත බාධකයක් භාවිතය: ඇඳුම මත පිරිසිදු කපු රෙදි කැබැල්ලක් (pressing cloth) තබා ඒ මතින් මැදීම සිදු කරන්න. එමඟින් සෘජු ලෝහ මතුපිට තාපය ඇඳුමට කෙළින්ම බලපෑම වළක්වයි.
- අඩු උෂ්ණත්ව සැකසුම: ස්තිරික්කයේ උෂ්ණත්වය අවම මට්ටමක තබා ගනිමින් වාෂ්ප ප්රමාණයද මධ්යස්ථ මට්ටමකට සකසන්න.
විවිධ රෙදිපිළි මැදීමේදී පිළිපැදිය යුතු ක්රියා පිළිවෙළ
බොහෝ විට අපට විවිධ වර්ගයේ රෙදිපිළි එකවර මැදීමට සිදු වේ. මෙහිදී ක්රමානුකූල පිළිවෙළක් අනුගමනය කිරීමෙන් කාලය සහ ශක්තිය ඉතිරි කරගත හැකිය. ප්රථමයෙන් අඩු උෂ්ණත්වයක් අවශ්ය වන සියුම් සේද සහ කෘතිම රෙදි මැදීම ආරම්භ කරන්න. ඉන්පසුව ක්රමයෙන් උෂ්ණත්වය වැඩි කරමින් කපු සහ ලිනන් වැනි ඝන රෙදිපිළි මැදීම සිදු කරන්න. වාෂ්ප උත්පාදකය රත් වීමට ගතවන කාලයට වඩා සිසිල් වීමට ගතවන කාලය වැඩි බැවින්, මෙම අනුපිළිවෙළ අනුගමනය කිරීමෙන් සියුම් රෙදි පිළිස්සී යාමේ අවදානම සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකිය.
එමෙන්ම, මැදීමේ පුවරුව (ironing board) තෝරා ගැනීමේදී ද සැලකිලිමත් විය යුතුය. වාෂ්ප උත්පාදක යන්ත්රයකින් පිටවන විශාල වාෂ්ප ප්රමාණය පහසුවෙන් මුදා හැරීමට හැකි වන පරිදි දැල් සහිත මතුපිටක් (mesh top) සහිත සහ වාෂ්ප කාන්දු වන රෙදි ආවරණයක් සහිත පුවරුවක් භාවිතා කිරීම අත්යවශ්ය වේ. එසේ නොමැති වුවහොත් පුවරුව යට ජලය ඝනීභවනය වී ඇඳුම් තෙත් වීමට ඉඩ ඇත.
ජලයේ ගුණාත්මකභාවය සහ නඩත්තුව
වාෂ්ප උත්පාදක යන්ත්රයක දිගුකාලීන ක්රියාකාරීත්වය රඳා පවතින්නේ ඔබ භාවිතා කරන ජලයේ ස්වභාවය මතය. දෘඩ ජලය (hard water) භාවිතය නිසා යන්ත්රය තුළ කැල්සියම් කාබනේට් (calcium carbonate) තැන්පත් වීම සිදු විය හැක. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස වාෂ්ප සිදුරු වැසී යාම සහ රෙදි මත සුදු පැහැති ලප ඇතිවීම සිදු වේ. මෙය වැළැක්වීම සඳහා ඛනිජ ලවණ ඉවත් කළ ජලය (demineralized water) භාවිතා කිරීම වඩාත් යෝග්ය වේ. එමෙන්ම නිතිපතා යන්ත්රයේ ස්වයංක්රීය පිරිසිදු කිරීමේ ක්රියාවලිය ක්රියාත්මක කිරීමෙන් එහි කාර්යක්ෂමතාව රැකගත හැක.
