විදුලි කිරි රත්කරන උපකරණයක පතුලේ කිරි ප්රෝටීන බැඳීම සහ හුණු මලකඩ තැන්පත් වීම නිතර සිදුවන ගැටලුවකි. මෙය නිවැරදි රසායනික ක්රමවේදයන්ට අනුව පිරිසිදු නොකළහොත් උපකරණයේ තාප සන්නායකතාව අඩු වී එහි කාර්යක්ෂමතාව නැති වී යා හැක.
කිරි සහ හුණු මලකඩ බැඳීමේ විද්යාත්මක පසුබිම
කිරි රත් කිරීමේදී එහි අඩංගු ප්රෝටීන විශේෂයෙන් කැසීන් සහ වේ ප්රෝටීන සෙල්සියස් අංශක 65 සීමාව ඉක්මවා යාමේදී ඒවායේ ස්වාභාවික ව්යුහය වෙනස් වී උපකරණයේ පතුලේ ඇති ලෝහමය හෝ නොඇලෙන මතුපිටෙහි තදින් ඇලී යයි. මීට අමතරව කිරිවල ඇති කැල්සියම් සහ ජලයේ ඇති ඛනිජ ලවණ එකිනෙක ප්රතික්රියා කිරීමෙන් කැල්සියම් කාබනේට් හෙවත් හුණු මලකඩ තට්ටුවක් නිර්මාණය වේ. මෙම තට්ටුව කාලයත් සමඟ ඝන වන අතර එය තාපය ඒකාකාරව පැතිරීමට බාධා කරයි. මෙමගින් උපකරණය වැඩිපුර රත් වීමටත් කිරි ඉක්මනින් පිළිස්සීමටත් පටන් ගනී.
සිට්රික් ඇසිඩ් මගින් හුණු මලකඩ දියකර හැරීමේ රසායනය
හුණු මලකඩ යනු ක්ෂාරීය ස්වභාවයක් ගන්නා කැල්සියම් කාබනේට් සංයෝගයකි. මෙය ඉවත් කිරීම සඳහා මෘදු අම්ලයක් භාවිතා කළ යුතුය. මෙහිදී සිට්රික් ඇසිඩ් වඩාත් සුදුසු වන්නේ එය පරිසර හිතකාමී ආහාර සුරක්ෂිත සහ ලෝහ මතුපිටට හානි නොකරන මෘදු අම්ලයක් වන බැවිනි. සිට්රික් ඇසිඩ් ජලය සමඟ මිශ්ර වූ විට එය කැල්සියම් කාබනේට් සමඟ රසායනිකව ප්රතික්රියා කර පහසුවෙන් ජලයේ දියවන කැල්සියම් සිට්රේට් සහ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වායුව සාදයි. මෙමගින් තදින් බැඳී ඇති හුණු තට්ටුව කිසිදු සීරීමකින් තොරව මතුපිටින් ගැලවී යයි. විනාකිරි ද මේ සඳහා භාවිතා කළ හැකි වුවත් එහි ඇති තද ගන්ධය කිරිවල රසයට බලපෑම් කළ හැකි බැවින් සිට්රික් ඇසිඩ් භාවිතය වඩාත් සුදුසු වේ.
පියවරෙන් පියවර පිරිසිදු කිරීමේ නිවැරදි ක්රමවේදය
විදුලි කිරි රත්කරනය පිරිසිදු කිරීමේදී එහි ඇති විදුලි පරිපථවලට හානි නොවන පරිදි ඉතා ප්රවේශමෙන් කටයුතු කළ යුතුය. ඒ සඳහා පහත සඳහන් පියවර අනුගමනය කරන්න:
- උපකරණය සිසිල් වීමට හැරීම: කිසිවිටකත් උපකරණය රත් වී තිබියදී සීතල ජලය දැමීම නොකළ යුතුය. තාප කම්පනය හේතුවෙන් එහි නොඇලෙන ආලේපනයට හානි සිදු විය හැක.
- සිට්රික් ඇසිඩ් ද්රාවණය සකස් කිරීම: මඳ උණුසුම් ජලය මිලිලීටර් 200 කට සිට්රික් ඇසිඩ් කුඩු තේ හැඳි එකක් හෝ දෙකක් එකතු කර හොඳින් දිය කරන්න. කිසිවිටකත් උතුරන ජලය භාවිතා නොකරන්න මන්ද අධික උෂ්ණත්වය නිසා ඉතිරිව ඇති කිරි ප්රෝටීන තවදුරටත් තද විය හැක.
- පෙඟවීමට හැරීම: සකස් කරගත් ද්රාවණය කිරි රත්කරනය තුළට දමා විනාඩි 15 සිට 20 දක්වා කාලයක් තබන්න. මෙම කාලය තුළ රසායනික ප්රතික්රියාව සිදුවී හුණු තට්ටුව මෘදු වේ.
- මෘදු ලෙස පිසදැමීම: ඉන්පසු මෘදු මයික්රෝෆයිබර් රෙදි කැබැල්ලකින් හෝ මෘදු ස්පොන්ජ් එකකින් ඇතුළත මතුපිට මෘදු ලෙස පිසදමන්න. කිසිවිටකත් කම්බි කූරු හෝ රළු ස්ක්රබර් භාවිතා නොකරන්න.
- සෝදා හැරීම සහ වියළීම: පිරිසිදු ජලයෙන් ඇතුළත හොඳින් සෝදා වියළි මෘදු රෙදි කඩකින් සම්පූර්ණයෙන්ම තෙතමනය පිසදමා වියළා ගන්න.
දීර්ඝකාලීන නඩත්තුව සඳහා වැදගත් උපදෙස්
කිරි රත්කරනයේ ආයු කාලය වැඩි කරගැනීම සඳහා එක් එක් භාවිතයෙන් පසු වහාම එය පිරිසිදු කිරීම අත්යවශ්ය වේ. කිරි ඉතිරි වී වියළීමට ඉඩ හැරීමෙන් බැක්ටීරියා වර්ධනය වන අතර පසුව පිරිසිදු කිරීම අපහසු වේ. උපකරණයේ පහළ විදුලි සම්බන්ධතා ඇති කොටස කිසිවිටකත් ජලයේ ගිල්වීම හෝ ගලා යන ජලයට ඇල්ලීම නොකළ යුතුය. තෙතමනය නිසා විදුලි කෙටි පරිපථ ඇති විය හැක. සතියකට වරක් හෝ භාවිතයේ වාර ගණන අනුව දෙවරක් ඉහත සඳහන් කළ සිට්රික් ඇසිඩ් ක්රමය මගින් හුණු මලකඩ ඉවත් කිරීමෙන් ඔබේ උපකරණය දිගු කලක් අලුත් එකක් මෙන් තබා ගත හැක.