කාපට් සේදීමේ වැකියුම් ක්ලීනරයක් (Carpet washing vacuum cleaner) නිවැරදිව සූදානම් කිරීම යනු සාර්ථක පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවලියක මූලික පදනමයි. උපකරණයේ ක්‍රියාකාරිත්වය, රසායනික ද්‍රාවණවල හැසිරීම සහ කාපට් කෙඳිවල ව්‍යුහය පිළිබඳ මූලික කරුණු අවබෝධ කර ගැනීමෙන්, කාපට් එකට හානි නොකර වෘත්තීය මට්ටමේ ගැඹුරු පිරිසිදු කිරීමක් නිවසේදීම සිදු කරගත හැකිය.
වියළි අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කිරීමේ යාන්ත්‍රික විද්‍යාව
බොහෝ දෙනෙකු සිදු කරන ප්‍රධානතම වැරැද්දක් වන්නේ කාපට් එක සෘජුවම තෙත පිරිසිදු කිරීමට ලක් කිරීමයි. සේදීම ආරම්භ කිරීමට පෙර, සාමාන්‍ය වියළි වැකියුම් ක්ලීනරයකින් හොඳින් පිරිසිදු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙයට හේතුව භෞතික විද්‍යාත්මකව පැහැදිලි කළ හැකිය. කාපට් කෙඳි අතර ඇති වියළි කුණු අංශු ජලය සමග මිශ්‍ර වූ විට ඒවා ක්ෂණිකව මඩ බවට පත් වේ. මෙම මඩ කාපට් එකෙහි ගැඹුරුම ස්ථරවලට කාන්දු වන අතර, වියළී ගිය පසු ඒවා කෙඳි මත තදින් ඇලී පවතී. මෙය පසුව ඉවත් කිරීම අතිශය දුෂ්කරය. මීට අමතරව, ඝන අපද්‍රව්‍ය වැකියුම් ක්ලීනරයේ අභ්‍යන්තර නල, පෙරහන් (filters) සහ අපිරිසිදු ජල ටැංකියේ සිදුරු අවහිර කිරීමට හේතු වේ. එම නිසා, ප්‍රථමයෙන් වියළි පිරිසිදු කිරීමක් සිදු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
උෂ්ණත්වය සහ සර්ෆැක්ටන්ට් රසායන විද්‍යාව
කාපට් සේදීම සඳහා ජලය සූදානම් කිරීමේදී උෂ්ණත්වය තීරණාත්මක සාධකයකි. මේ සඳහා ඇල්මැරුණු උණුසුම් ජලය (සෙල්සියස් අංශක 40 සිට 50 දක්වා) භාවිත කිරීම වඩාත් සුදුසුය. අධික ලෙස රත් වූ ජලය භාවිත කිරීමෙන් කාපට් කෙඳි හැකිලීම, හැඩය වෙනස් වීම හෝ කාපට් එකෙහි යටි පැත්තේ ඇති මැලියම් ස්ථර බුරුල් වීම සිදු විය හැක. රසායනික විද්‍යාත්මකව, උණුසුම් ජලය මගින් ජලයේ පෘෂ්ඨීය ආතතිය (surface tension) අඩු කරයි. එමගින් පිරිසිදු කිරීමේ ද්‍රාවණයට කාපට් කෙඳි තුළට පහසුවෙන් ඇතුළු වීමට හැකි වේ. පිරිසිදු කිරීමේ ද්‍රාවණයේ අඩංගු සර්ෆැක්ටන්ට් (surfactants) අණු සතු ද්වීවීධ ස්වභාවය (hydrophilic සහ hydrophobic කෙළවරවල්) මගින් තෙල් සහ කුණු අංශු තමන් වෙත ආකර්ෂණය කරගෙන ඒවා ජලය සමග මිශ්‍ර කරයි. ක්ලෝරීන් හෝ සැර බ්ලීච් අඩංගු රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් වැළකිය යුතු අතර, සෑම විටම මෘදු, කාපට් සඳහාම විශේෂිත වූ ද්‍රව්‍ය නිර්දේශිත ප්‍රමාණයෙන් මිශ්‍ර කළ යුතුය.
පිරිසිදු සහ අපිරිසිදු ජල ටැංකිවල සමතුලිතතාවය
වැකියුම් ක්ලීනරයේ ටැංකි පද්ධතිය නිවැරදිව සැකසීම උපකරණයේ ආයු කාලය කෙරෙහි සෘජුවම බලපායි. පිරිසිදු ජල ටැංකියට නියමිත ප්‍රමාණයට ජලය සහ සේදුම් දියර එක් කරන්න. අපිරිසිදු ජල ටැංකිය සැකසීමේදී විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් විය යුතුය. සේදුම් දියර ක්‍රියාත්මක වන විට අධික ලෙස පෙණ නිපදවිය හැක. මෙම පෙණ අපිරිසිදු ජල ටැංකිය පිරී යාමට පෙරම ඉහළට නැගී, වැකියුම් මෝටරය තුළට ගලා යාමට ඉඩ ඇත. මෝටරයට ජලය හෝ පෙණ ඇතුළු වීමෙන් එය කෙටි පරිපථයක් (short circuit) වීමට හෝ මලකඩ කෑමට ලක් විය හැක. මෙය වැළැක්වීම සඳහා අපිරිසිදු ජල ටැංකියට පෙණ නාශක ද්‍රව්‍යයක් (defoamer) ස්වල්පයක් එකතු කිරීම සුදුසුය. එමෙන්ම, සියලුම ටැංකිවල රබර් මුද්‍රා (rubber gaskets) නිසි ලෙස සවි වී ඇති බව තහවුරු කරගන්න. වාතය කාන්දු වීමක් සිදු වුවහොත්, පීඩන වෙනස (pressure differential) අඩාල වී වැකියුම් ක්ලීනරයේ උරා ගැනීමේ හැකියාව සැලකිය යුතු ලෙස දුර්වල වේ.
යාන්ත්‍රික චලනය සහ පිරිසිදු කිරීමේ නිවැරදි ක්‍රමවේදය
කාපට් සෝදන උපකරණයේ නොසලය (nozzle) සහ භ්‍රමණය වන බුරුසු පිරිසිදු දැයි පරීක්ෂා කිරීම මීළඟ පියවරයි. බුරුසු මත රැඳී ඇති කෙස් ගස්, ලොම් හෝ නූල් ඉවත් කරන්න. පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ආරම්භ කළ යුත්තේ කාමරයේ කෙළවරක සිට දොර දෙසට පසුපසට පැමිණෙන ආකාරයටය. එමගින් පිරිසිදු කරන ලද තෙත කාපට් එක මත නැවත පය තැබීම වළක්වා ගත හැක. උපකරණය ඉදිරියට තල්ලු කිරීමේදී පිරිසිදු කිරීමේ ද්‍රාවණය කාපට් එක මතට ඉසින අතර, පසුපසට ඇදීමේදී අපිරිසිදු ජලය උරා ගනී. මෙම ඇදීමේ ක්‍රියාවලිය ඉතා සෙමින් හා ඒකාකාරී වේගයකින් සිදු කළ යුතුය. වේගයෙන් ඇදීමෙන් ජලය සම්පූර්ණයෙන්ම උරා ගැනීමට නොහැකි වන අතර කාපට් එක තෙතමනයෙන් බර වේ. පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු, සේදුම් ද්‍රව්‍ය නොමැතිව පිරිසිදු ඇල්මැරුණු ජලය පමණක් යොදා කාපට් එක නැවත වරක් සේදීමෙන් (rinsing) ඉතිරි වී ඇති සබන් අංශු සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කරගත හැක.
වියළීමේ ක්‍රියාවලිය ක්‍රමවත්ව සිදු කිරීම
කාපට් එක සෝදා අවසන් වූ පසු එය නිසි ලෙස වියළා ගැනීම අච්චු (mold) සහ අමිහිරි ගන්ධයන් ඇතිවීම වැළැක්වීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වේ. පහත සඳහන් යාන්ත්‍රික පියවර අනුගමනය කරන්න:
- ජලය ඉසීම නතර කර, වැකියුම් ක්ලීනරය පමණක් ක්‍රියාත්මක කරමින් කාපට් එක මත කිහිප වතාවක් ධාවනය කරන්න (Dry passes). එමගින් කෙඳි අතර ඇති අතිරික්ත තෙතමනය උපරිමයෙන් උරා ගනී.
- කාමරයේ දොර ජනෙල් විවෘත කර හොඳ වාතාශ්‍රයක් ලබා දෙන්න. අවශ්‍ය නම් විදුලි පංකා හෝ වායු සමීකරණ යන්ත්‍ර ක්‍රියාත්මක කරන්න.
- කාපට් එක සම්පූර්ණයෙන්ම වියළීමට සාමාන්‍යයෙන් පැය 6 සිට 12 දක්වා කාලයක් ගත වේ. එම කාලය තුළ ඒ මත ඇවිදීමෙන් හෝ ගෘහ භාණ්ඩ තැබීමෙන් වළකින්න.
