පරිගණකයක සමස්ත ක්‍රියාකාරීත්වය තීරණය කරන ප්‍රධානතම සාධකයක් වන්නේ දත්ත ගබඩා කිරීමේ උපාංගයේ වේගයයි. සාම්ප්‍රදායික දෘඪ තැටි වෙනුවට SSD (Solid State Drive) භාවිත කිරීම මඟින් පරිගණකය ක්‍රියාත්මක වීමේ වේගය මෙන්ම මෘදුකාංග ක්‍රියාකාරීත්වයද අතිශයින් වේගවත් වේ.
භෞතික චලිතයෙන් තොර දත්ත සැකසුම් තාක්ෂණය
සාම්ප්‍රදායික දෘඪ තැටි (HDD) ක්‍රියා කරන්නේ චුම්භක තැටි සහ භ්‍රමණය වන යාන්ත්‍රික කොටස් ආධාරයෙනි. මෙහිදී දත්ත කියවීම සඳහා කියවීමේ හිස (Read/Write Head) අදාළ ස්ථානයට යාන්ත්‍රිකව ගමන් කළ යුතුය. මේ සඳහා ගතවන කාලය මිලිතත්පර ගණනක් වුවද, පරිගණක සැකසුම් ඒකකයකට (CPU) එය ඉතා දිගු ප්‍රමාදයකි.
SSD තැටිවල මෙම යාන්ත්‍රික කොටස් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කර ඇත. ඒ වෙනුවට දත්ත ගබඩා කරනු ලබන්නේ සන්නායක නොවන සිලිකන් චිප්ස් මත පදනම් වූ NAND ෆ්ලෑෂ් (NAND Flash) මතකය තුළය. මෙහිදී දත්ත කියවීම සහ ලිවීම සිදුවන්නේ පූර්ණ වශයෙන්ම විද්‍යුත් සංඥා ආධාරයෙනි. යාන්ත්‍රික චලිතයක් නොමැති වීම නිසා දත්ත වෙත ප්‍රවේශ වීමේ කාලය (Access Time) ශූන්‍යය තත්ත්වයට ආසන්න වේ.
SATA සහ NVMe තාක්ෂණික වෙනස
SSD තැටි ප්‍රධාන වශයෙන් ආකාර දෙකකින් පරිගණකයට සම්බන්ධ වේ. පැරණි SATA අතුරුමුහුණත (Interface) තත්පරයට මෙගාබයිට් 600ක උපරිම වේගයකට සීමා වන අතර, නවීන NVMe (Non-Volatile Memory Express) තාක්ෂණය මඟින් සෘජුවම පරිගණකයේ මවුපුවරුවේ PCIe මංතීරු භාවිතා කරයි. මේ නිසා තත්පරයට මෙගාබයිට් දහස් ගණනක වේගයෙන් දත්ත හුවමාරු කිරීමේ කිරීමට හැකියාව ලැබෙන අතර, පරිගණකයේ ක්‍රියාකාරීත්වය තවදුරටත් තීව්‍ර වේ.
NAND Flash මතකයේ ක්‍රියාකාරීත්වය
SSD එකක් තුළ දත්ත රඳවා තබා ගන්නේ කෙසේද යන්න වටහා ගැනීමට එහි ක්ෂුද්‍ර ව්‍යුහය අධ්‍යයනය කළ යුතුය. මෙහි ප්‍රධානතම ඒකකය වන්නේ පාවෙන ද්වාර ට්‍රාන්සිස්ටරය (Floating Gate Transistor) වේ. විදුලි සැපයුම විසන්ධි කළද, මෙම ට්‍රාන්සිස්ටර තුළ ඉලෙක්ට්‍රෝන රඳවා තබා ගැනීමේ හැකියාව පවතී.
- ආරෝපණය රඳවා ගැනීම: ට්‍රාන්සිස්ටරය තුළ ඉලෙක්ට්‍රෝන සිර කර තැබීමෙන් '0' සහ '1' යන ද්විමය කේත (Binary Code) නියෝජනය කෙරේ.
- භෞතික ප්‍රතිරෝධය: යාන්ත්‍රික චලනයන් නොමැති බැවින් භෞතික කම්පනවලදී දත්ත විනාශ වීමේ අවදානම අවම වේ.
- තාප උත්පාදනය: අවම විදුලි පරිභෝජනය නිසා උපාංගය රත් වීම සීමා වන අතර, මෙය ලැප්ටොප් පරිගණකවල බැටරි ආයු කාලය දීර්ඝ කිරීමට සෘජුවම දායක වේ.
පරිගණකය වේගවත් වීමට බලපාන ප්‍රධාන සාධක
SSD තැටියක් මඟින් පරිගණකය වේගවත් කරන්නේ කෙසේද යන්න කරුණු කිහිපයක් ඔස්සේ පැහැදිලි කළ හැකිය:
අහඹු දත්ත ප්‍රවේශ වේගය (Random Access Speed)
පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතියක් (Operating System) ක්‍රියාත්මක වීමේදී කුඩා ගොනු දහස් ගණනක් නිරන්තරයෙන් කියවීමට සිදු වේ. HDD තැටියකට මෙම ගොනු විසිරී ඇති ස්ථාන කරා භෞතිකව යාමට සිදු වන බැවින් ප්‍රමාදයක් ඇති වේ. නමුත් SSD එකකට ඕනෑම මතක ඒකකයක ඇති දත්ත ක්ෂණිකව, එකම වේගයකින් කියවීමේ හැකියාව ඇත.
IOPS අගය ඉහළ යාම
තත්පරයකට සිදු කළ හැකි ආදාන/ප්‍රතිදාන ක්‍රියාවලි ප්‍රමාණය (Input/Output Operations Per Second - IOPS) SSD තැටිවල ඉතා ඉහළය. සාම්ප්‍රදායික තැටියක මෙම අගය 75-100 අතර වන විට, සාමාන්‍ය SSD එකක ක්‍රියාකාරීත්වය 90,000 ඉක්මවිය හැකිය.
SSD තැටියක ආයු කාලය සහ නඩත්තුව
NAND මතක සෛල සීමිත වාර ගණනක් පමණක් නැවත ලිවීමට (Write Cycles) ලක් කළ හැකිය. කෙසේ වුවද, නවීන SSD තැටි තුළ පවතින TRIM විධානය මඟින් මකා දැමූ දත්ත කොටස් ක්‍රමවත්ව කළමනාකරණය කරමින් මතක සෛලවල ආයු කාලය ඒකාකාරීව පවත්වා ගනී. පරිශීලකයා විසින් අතින් සිදු කරන ඩිෆ්‍රැග්මන්ටේෂන් (Defragmentation) ක්‍රියාවලිය SSD සඳහා අවශ්‍ය නොවන අතර එයින් තැටියේ ආයු කාලය කෙටි විය හැක. ඒ වෙනුවට පද්ධතිය විසින් ස්වයංක්‍රීයව TRIM ක්‍රියාවලිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඉඩ හැරීම ප්‍රමාණවත්ය.
