සියුම් රෙදිපිළිවල රැලි ගැසීම් ඉවත් කිරීමේදී සාම්ප්‍රදායික ඉස්තිරික්කයක් මඟින් තන්තු (fibers) විනාශ වීමේ අවදානමක් පවතී. හුමාල යන්ත්‍රයක් (steamer) මඟින් රෙදිපිළි මතට සෘජු යාන්ත්‍රික පීඩනයක් යෙදීමෙන් තොරව, තාපය සහ ජල වාෂ්ප මඟින් රැලි මෘදු ලෙස ඉවත් කළ හැකිය.
හුමාලයෙන් රැලි හැරීමේ විද්‍යාත්මක පදනම
රෙදිපිළිවල රැලි ගැසීම සිදුවන්නේ එහි අඩංගು බහුඅවයවික දාම (polymer chains) අතර ඇති හයිඩ්‍රජන් බන්ධන අක්‍රමවත් ලෙස නැවත සකස් වීම නිසාය. සාම්ප්‍රදායික වියළි ඉස්තිරික්කයකින් සිදුවන්නේ අධික තාපය සහ පීඩනය මඟින් මෙම බන්ධන බලහත්කාරයෙන් කෙළින් කිරීමයි. මෙය සේද (silk), ලොම් (wool) සහ සියුම් කෘතිම තන්තු (synthetic fibers) ඉක්මනින් දිරාපත් වීමට හෝ පිළිස්සීමට හේතු වේ.
නමුත් හුමාල යන්ත්‍රයකින් නිකුත් වන උණුසුම් ජල වාෂ්ප, රෙදිපිළිවල තන්තු අතරට කාන්දු වී හයිඩ්‍රජන් බන්ධන තාවකාලිකව ලිහිල් කරයි. මෙහිදී ජල අණු මඟින් තන්තු වල නම්‍යශීලීභාවය වැඩි කරන අතර, ඇඳුමේ ස්වභාවික බර නිසා හෝ මෘදු ඇදීමක් මඟින් තන්තු නැවතත් ක්‍රමවත් ලෙස සකස් වේ. මෙම ක්‍රියාවලියේදී රෙදිපිළි මත සීරීම් හෝ තන්තු තැලීම් සිදු නොවේ.
විවිධ සියුම් රෙදිපිළි සඳහා ස්ටීම් කිරීමේ ක්‍රමවේද
සෑම සියුම් රෙදි වර්ගයක්ම හුමාලයට දක්වන ප්‍රතිචාරය එකිනෙකට වෙනස්ය. එම නිසා රෙදි වර්ගය අනුව නිවැရදි තාක්ෂණය භාවිතා කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ:
- සේද සහ සැටින් (Silk and Satin): මෙම රෙදිපිළි ඉතා සංවේදී බැවින් හුමාල යන්ත්‍රයේ මූණත ඇඳුම මත සෘජුව නොතැබිය යුතුය. සෑම විටම යන්ත්‍රය ඇඳුමේ සිට සෙන්ටිමීටර 2-3ක් පමණ ඈතින් තබාගෙන, ඇතුල් පැත්තෙන් (inside out) ස්ටීම් කිරීම වඩාත් සුදුසුය.
- ලොම් සහ කැෂ්මියර් (Wool and Cashmere): මෙම සත්ව තන්තු ස්වභාවිකවම තෙතමනය අවශෝෂණය කරයි. හුමාලය මඟින් මෙම තන්තු වල පිරුණු ස්වභාවය (loft) නැවත ලබා ගත හැක. මෙහිදී උඩ සිට පහළට සෙමින් හුමාලය යැවිය යුතුය.
- කෘතිම තන්තු (Polyester, Nylon, Acrylic): මෙම තන්තු උණුවීමට ඇති ප්‍රවණතාව වැඩිය. එම නිසා අවම තාප සැකසුමක් යටතේ, කෙටි කාල පරාසයන් තුළ හුමාලය වැදීමට සැලැස්වීම කළ යුතුය.
පියවරෙන් පියවර නිවැරදිව ස්ටීම් කරන ආකාරය
නිවැරදි ප්‍රතිඵල ලබා ගැනීමට සහ ඇඳුම්වලට හානි නොකිරීමට පහත සඳහන් පියවර අනුගමනය කරන්න:
පියවර 1: ජල ටැංකිය පිරවීම
හුමාල යන්ත්‍ර සඳහා සැමවිටම ඛනිජ ද්‍රව්‍ය ඉවත් කරන ලද ජලය (distilled water) හෝ පිරිසිදු කරන ලද ජලය භාවිතා කරන්න. සාමාන්‍ය නළ ජලයේ ඇති කැල්සියම් සහ මැග්නීසියම් වැනි ඛනිජ ලවණ තාපකය තුළ තැන්පත් වී පසුව ඇඳුම් මත සුදු පැහැති ලප ඇති කිරීමට හේතු විය හැක.
පියවර 2: ඇඳුම නිවැරදිව එල්ලීම
ස්ටීම් කිරීමට පෙර ඇඳුම ශක්තිමත් එල්ලුමක (hanger) රඳවන්න. ඇඳුමේ යටි කෙළවර මෘදු ලෙස පහළට අදිමින් තන්තු වල සුළු ආතතියක් (tension) ඇති කරන්න. මෙය හුමාලය වැදීමේදී රැලි පහසුවෙන් ලිහිල් වීමට උපකාරී වේ.
පියවර 3: උඩ සිට පහළට චලනය කිරීම
හුමාල යන්ත්‍රයේ හිස ඉහළ සිට පහළට සිරස් අතට චලනය කරන්න. කිසිවිටකත් තිරස් අතට හෝ වේගයෙන් එහා මෙහා නොකරන්න. සෙමින් හා ඒකාකාරී වේගයකින් යන්ත්‍රය පහළට ගෙන යාමෙන් තන්තු වලට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට තෙතමනය අවශෝෂණය කර ගැනීමට කාලය ලැබේ.
පියවර 4: ඇඳුම වියළීමට හැරීම
ස්ටීම් කිරීම අවසන් වූ වහාම ඇඳුම් අල්මාරිය තුළට නොදමන්න. තන්තු වල රැඳී ඇති අතිරික්ත තෙතමනය සම්පූර්ණයෙන්ම වාෂ්ප වී යාම සඳහා විනාඩි 10-15ක් පමණ හොඳින් වාතාශ්‍රය ලැබෙන ස්ථානයක ඇඳුම එල්ලා තබන්න.
ජල ලප සහ අනතුරු වළක්වා ගැනීමේ උපක්‍රම
ස්ටීම් කිරීමේදී සිදුවන පොදු වැරැද්දක් නම් ඇඳුම මත ජල බිංදු වැටී ලප ඇති වීමයි. මෙයින් බේරීමට හුමාල යන්ත්‍රය ක්‍රියාත්මක කර ප්‍රථමයෙන් වාතයට හුමාලය නිකුත් වීමට හරින්න. එවිට නලයේ රැඳී ඇති ජල බිංදු ඉවත් වී පිරිසිදු වියළි හුමාලයක් පමණක් පිටවේ. එමෙන්ම, සැමවිටම ස්ටීම් යන්ත්‍රය සිරස් අතට තබා ගැනීමට වගබලා ගන්න; එය ඇල කිරීමෙන් උණු වතුර පිටතට විදීමට ඉඩ ඇත.
