ගමනක් යාමට පෙර ඇඳුම් ඉක්මනින් සකස් කර ගැනීමට කුඩා වාෂ්ප ස්ටීමරය

ගමනක් යාමට සූදානම් වන විට ඇඳුම්වල ඇති රැළි ඉක්මනින් ඉවත් කර ගැනීම සඳහා කුඩා අතේ ගෙන යා හැකි වාෂ්ප ස්ටීමරය (garment steamer) කදිම මෙවලමකි. සාම්ප්‍රදායික ඉස්තිරික්කයක් මෙන් නොව, මෙය රෙදි කෙඳිවලට හානි නොකර තාපය හා තෙතමනය මඟින් රැළි ඉතා කාර්යක්ෂමව ලිහිල් කරයි.

වාෂ්ප මඟින් රැළි හැරෙන භෞතික විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලිය

ඇඳුම්වල රැළි ඇති වන්නේ රෙදිපිළිවල ඇති බහුඅවයවික (polymers) සහ සෙලියුලෝස් (cellulose) අණු අතර ඇති හයිඩ්‍රජන් බන්ධන වෙනස් වීම නිසාය. සාමාන්‍ය වියළි තත්ත්වයේදී මෙම බන්ධන ඉතා ශක්තිමත්ව පවතින බැවින් රැළි ස්වභාවිකව ඉවත් නොවේ. වාෂ්ප ස්ටීමරයකින් නිකුත් වන අධික උෂ්ණත්වයෙන් යුත් ජල වාෂ්ප රෙදිපිළි අතරට කාන්දු වන විට, එමඟින් රෙදි කෙඳි අතර ඇති පැරණි හයිඩ්‍රජන් බන්ධන බිඳ දමනු ලබයි. ජල අණු රෙදි කෙඳිවලට ඇතුළු වී ඒවායේ නම්‍යශීලීභාවය වැඩි කරන අතර, ඉන්පසු රෙදි ස්වභාවික ගුරුත්වාකර්ෂණය නිසා හෝ මෘදු ඇදීමක් නිසා නැවත මුල් සිනිඳු තත්ත්වයට පත් වේ. මෙම ක්‍රියාවලියේදී රෙදි මතුපිට සෘජු ඝර්ෂණයකට ලක් නොවන බැවින්, සේද ඇඳුම් (silk) සහ ලිනන් (linen) වැනි සියuම් ඇඳුම් සඳහා මෙය වඩාත් ආරක්ෂිත වේ. තවද, මෙම තාපය මඟින් රෙදිපිළිවල රැඳී ඇති අහිතකර බැක්ටීරියා සහ දුර්ගන්ධය ද සැලකිය යුතු ලෙස ඉවත් කෙරේ.

නිවැරදිව ස්ටීම් කිරීමේ උපක්‍රම සහ චලනයන්

ස්ටීමරය කාර්යක්ෂමව භාවිතා කිරීමට නම් නිවැරදි තාක්ෂණය සහ චලන රටාවන් හඳුනා ගැනීම වැදගත්ය. වැරදි ලෙස භාවිතා කිරීමෙන් ඇඳුම්වල තෙතමනය වැඩි විය හැකි අතර රැළි නිසි ලෙස ඉවත් නොවේ. මෙහිදී අනුගමනය කළ යුතු ප්‍රධාන පියවර කිහිපයක් පහත දැක්වේ:

• ඇඳුම කෙළින් එල්ලා තැබීම: ඇඳුම සිරස් අතට හැඟරයක එල්ලා තැබීමෙන් ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය උපරිමයෙන් ප්‍රයෝජනයට ගත හැකිය. මෙය කෙඳි පහළට ඇදී සිනිඳු වීමට උපකාරී වේ. ස්ථාවර මතුපිටක් මත හෝ දොරක එල්ලා තැබීමෙන් ස්ටීම් කිරීම වඩාත් පහසු වේ.
• යටි කෙළවරින් මෘදුව ඇදීම: ස්ටීම් කරන අතරතුර ඇඳුමේ යටි කෙළවරින් මෘදුව පහළට අදින්න. එමඟින් රෙදි කෙඳි තදින් පිහිටන අතර වාෂ්ප පහසුවෙන් කෙඳි අතරින් ගමන් කරයි. නමුත් සියුම් රෙදි අනවශ්‍ය ලෙස ඇදීමෙන් ඒවායේ හැඩය වෙනස් විය හැකි බැවින් ප්‍රවේශම් වන්න.
• ඉහළ සිට පහළට චලනය කිරීම: ස්ටීමරය සැමවිටම ඉහළ සිට පහළට සෙමින් ගෙනයන්න. වාෂ්ප ස්වභාවිකවම ඉහළට ගමන් කරන බැවින්, ඉහළ සිට ආරම්භ කිරීමෙන් වාෂ්පයේ උපරිම ඵලදායීතාව ලබාගත හැක.
• සෘජු ස්පර්ශය පාලනය කිරීම: සියුම් රෙදි වර්ග (උදාහරණයක් ලෙස පොලියෙස්ටර් හෝ නයිලෝන්) සඳහා ස්ටීමරයේ ලෝහ තහඩුව රෙද්දේ සෘජුව නොගෑවෙන සේ සෙන්ටිමීටර 2-3 ක දුරක් තබා ගන්න. කපු සහ ලිනන් සඳහා තහඩුව රෙද්ද මත මෘදුව තබා ගමන් කරවිය හැක.

රසායනික සලකා බැලීම් සහ ජලයේ ගුණාත්මකභාවය

ස්ටීමරයේ ආයු කාලය සහ ඇඳුම්වල ආරක්ෂාව සඳහා ඔබ භාවිතා කරන ජලයේ ගුණාත්මකභාවය සෘජුවම බලපායි. සාමාන්‍ය ළිං ජලය හෝ කරාම ජලයෙහි කැල්සියම් කාබනේට් (calcium carbonate) සහ මැග්නීසියම් වැනි ඛනිජ ලවණ අධිකව අඩංගු වේ. මෙම ජලය රත් වන විට ස්ටීමරයේ අභ්‍යන්තර නාලිකාවල ඛනිජ තැන්පතු (limescale) සාදයි. මෙම තැන්පතු ක්‍රමයෙන් වාෂ්ප පිටවන සිදුරු අවහිර කිරීමට මෙන්ම, ඇඳුම් මත සුදු හෝ දුඹුරු පැහැති ලප ඇති කිරීමට හේතු විය හැක. එබැවින්, සැමවිටම ආසවනය කළ ජලය (distilled water) හෝ ඛනිජ ඉවත් කළ ජලය (demineralized water) භාවිත කිරීමට වගබලා ගන්න. මීට අමතරව, කිසිවිටෙකත් ජල ටැංකියට සුවඳ විලවුන් හෝ වෙනත් රසායනික ද්‍රව්‍ය එකතු නොකරන්න, මන්ද ඒවා රත් වූ විට රෙදිපිළි මත පැල්ලම් ඇති කළ හැකි බැවිනි.

විවිධ රෙදි වර්ග සඳහා ප්‍රායෝගික උපදෙස්

සියලුම රෙදි වර්ග එකම ආකාරයකට තාපයට සහ තෙතමනයට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ නැත. රෙදිපිළිවල ස්වභාවය අනුව ක්‍රියා කළ යුතු ආකාරය පහත පරිදි වේ:

• කපු සහ ලිනන් (Cotton & Linen): මෙම ස්වභාවික කෙඳිවලට වැඩි වාෂ්ප ප්‍රමාණයක් සහ ඉහළ තාපයක් අවශ්‍ය වේ. ස්ටීමරය රෙද්දට ඉතා සමීපව තබා සෙමින් චලනය කරන්න. අවශ්‍ය නම් ඇඳුමේ ඇතුල් පැත්තෙන්ද ස්ටීම් කළ හැක.
• සේද සහ ලේස් (Silk & Lace): මේවා ඉතා සියුම් බැවින් සෘජු ස්පර්ශයෙන් වළකින්න. ස්ටීමරය ඇඳුමේ ඇතුල් පැත්තෙන් (inside out) භාවිතා කිරීමෙන් පිටත මතුපිට ආරක්ෂා කර ගත හැක. වාෂ්ප දුර ප්‍රමාණය අවම වශයෙන් සෙන්ටිමීටර 5ක් ලෙස පවත්වා ගන්න.
• කෘතිම කෙඳි (Synthetics - Polyester, Acrylic): මෙම කෙඳි අධික තාපයට දියවීමේ ප්‍රවණතාවක් පවතී. එම නිසා සැමවිටම අඩු වාෂ්ප සැකසුමක් භාවිතා කරමින් ස්ටීමරය තරමක් ඈතින් තබා ගන්න. කිසිවිටෙකත් ලෝහ තහඩුව රෙද්ද මත තද නොකරන්න.

කාලය ඉතිරි කර ගැනීමේ කෙටි පිරික්සුම් ලැයිස්තුව

පිටත්ව යාමට පෙර විනාඩි කිහිපයකින් ඇඳුම සකසා ගැනීමට මෙම පියවර අනුගමනය කරන්න:

• ස්ටීමරයට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට ආසවනය කළ ජලය පුරවන්න.
• උපකරණය ක්‍රියාත්මක කර එය සම්පූර්ණයෙන්ම රත් වන තෙක් තත්පර 30 ක් පමණ රැඳී සිටින්න.
• ඇඳුම හැඟරයක එල්ලා, උරහිස් ප්‍රදේශයෙන් ආරම්භ කර පහළට වාෂ්ප මුදාහරිමින් සෙමින් ගමන් කරන්න.
• ස්ටීම් කර අවසන් වූ පසු, ඇඳුම ඇඳීමට පෙර තත්පර 30-60 අතර කාලයක් වියළීමට සහ සිසිල් වීමට හැර තබන්න.

මෙම සරල පියවර අනුගමනය කිරීමෙන් ඔබේ ඇඳුම්වලට අලුත් පෙනුමක් සහ නැවුම් බවක් ඉතා කෙටි කාලයකදී ලබාගත හැකිය.