පාන් කුඩු අඹරන යන්ත්‍ර භාවිතයෙන් පසු එහි අභ්‍යන්තර කොටස්වල රැඳී ඇති කුඩා කුඩු සහ තෙතමනය සහිත අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කිරීම යන්ත්‍රයේ කල්පැවැත්මට සහ සනීපාරක්ෂාවට අත්‍යවශ්‍ය වේ. භෞතික ඝර්ෂණය සහ නිවැරදි ද්‍රව්‍යමය ප්‍රතික්‍රියා භාවිතයෙන් මෙම කාර්යය ඉතාමත් ආරක්ෂිතව සහ කාර්යක්ෂමව සිදු කරන්නේ කෙසේද යන්න මෙහිදී සවිස්තරාත්මකව පැහැදිලි කෙරේ.
භෞතික ඝර්ෂණය සහ ස්ථිති විද්‍යුත් බලපෑම පාලනය කිරීම
පාන් කුඩු අඹරන විට, වියළි පාන් කැබලි ලෝහමය බ්ලේඩ් හෝ තල සමඟ වේගයෙන් ගැටීම සිදුවේ. මෙහිදී ඇති වන ඝර්ෂණය හේතුවෙන් කුඩා අංශු සහ ලෝහ මතුපිට අතර ස්ථිති විද්‍යුත් ආරෝපණයක් (electrostatic charge) හටගත හැකිය. මේ හේතුවෙන් සිහින් පාන් කුඩු යන්ත්‍රයේ අභ්‍යන්තර බිත්තිවල සහ කුඩා සිදුරුවල තදින් ඇලී පවතී. මෙම කුඩු සාමාන්‍ය පිඹීමකින් පමණක් ඉවත් කිරීම අපහසුය.
මෙය විසඳීම සඳහා, කෙඳි සහිත වියළි බුරුසුවක් (stiff brush) භාවිතා කිරීම වඩාත් සුදුසුය. බුරුසුවේ කෙඳි මඟින් ඇති කරන යාන්ත්‍රික බලය මඟින් ඇලී ඇති අංශු සහ ලෝහ මතුපිට අතර ඇති සම්බන්ධතාවය බිඳ දමනු ලබයි. මෙහිදී කිසිවිටකත් මුලින්ම ජලය භාවිතා නොකළ යුතුය. ජලය ස්පර්ශ වූ සැණින් පාන් කුඩුවල ඇති පිෂ්ඨය (starch) මැලියම් වැනි ස්වභාවයකට පත්වී ලෝහ කොටස්වල තදින් ඇලීම ඊට හේතුවයි. එමෙන්ම තෙත් වූ පිෂ්ඨය වියළී ගිය පසු ඒවා ඉවත් කිරීම දෙගුණයකින් අපහසු වේ.
සහල් ඇට මඟින් යාන්ත්‍රිකව පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රමය
යන්ත්‍රයේ ඉවත් කිරීමට අපහසු සහ ළඟා වීමට අපහසු ස්ථානවල ඇති කුඩු ඉවත් කිරීමට සරල සහ විශ්වසනීය භෞතික ක්‍රමවේදයක් පවතී. ඒ සඳහා වියළි සහල් ඇට ස්වල්පයක් භාවිතා කළ හැකිය. සහල් ඇට යන්ත්‍රයට දමා තත්පර කිහිපයක් ක්‍රියාත්මක කිරීම මෙහිදී සිදු කෙරේ. මෙහිදී සිදුවන ක්‍රියාවලිය පහත පරිදි වේ:
- තෙතමනය උරා ගැනීම: සහල් සතු ඉහළ ජල අවශෝෂණ හැකියාව නිසා යන්ත්‍රය තුළ ඇති සියුම් තෙතමනය උරා ගනු ලබයි. මෙය අනාගතයේදී දිලීර වර්ධනය වීම වළක්වයි.
- ඝර්ෂණය මඟින් පිරිසිදු කිරීම: සහල් ඇටවල ඇති දෘඩ බව නිසා ඒවා බ්ලේඩ් සහ බිත්තිවල වේගයෙන් වැදීමේදී ඉතිරි වී ඇති පාන් කුඩු සූරා දමනු ලැබේ.
- සුවඳ සහ තෙල් ඉවත් කිරීම: පාන්වල අඩංගු විය හැකි සුළු තෙල් ප්‍රමාණයන් සහල් මඟින් අවශෝෂණය කර ගනී. මෙය යන්ත්‍රය තුළ අමිහිරි සුවඳක් ඇතිවීම වළක්වයි.
පිෂ්ඨය සහ ලිපිඩ රසායනිකව තේරුම් ගැනීම
පාන්වල ප්‍රධාන වශයෙන් අඩංගු වන්නේ පිෂ්ඨය සහ යම් ප්‍රමාණයක ලිපිඩ (තෙල් වර්ග) වේ. පාන් අඹරන විට තාපය උත්පාදනය වන අතර, මෙම තාපය හේතුවෙන් ලිපිඩ සුළු වශයෙන් දියවී ලෝහමය මතුපිට තෙල් සහිත තට්ටුවක් සාදයි. මෙම තෙල් සහිත තට්ටුව මත වියළි කුඩු තැන්පත් වූ විට ඒවා ඉතා තදින් ඇලී පවතී. මෙවැනි තැන්පතු සාමාන්‍ය බුරුසුවකින් පමණක් පිරිසිදු කළ නොහැක.
මෙවැනි අවස්ථාවකදී, සෝඩියම් බයිකාබනේට් (baking soda) කුඩු ස්වල්පයක් වියළි රෙදි කැබැල්ලකට ගෙන පිසදැමීම සිදු කළ හැකිය. සෝඩියම් බයිකාබනේට් මඟින් තෙල් සහිත ස්වභාවය උදාසීන කරන අතර, ලෝහ මතුපිටට හානියක් නොකර සීරීම් රහිතව පිරිසිදු කිරීමට උපකාරී වේ. සෝඩියම් බයිකාබනේට් යනු ස්වභාවික සුවඳ විනාශ කරන සහ තෙතමනය අවශෝෂණය කරන කාරකයකි.
ලෝහ ඔක්සිකරණය සහ මලකඩ වැළැක්වීම
පාන් කුඩු අඹරන යන්ත්‍ර බොහෝ විට මල නොබැඳෙන වානේ (stainless steel) හෝ වෙනත් ලෝහ මිශ්‍රණයන්ගෙන් නිපදවා ඇත. කෙසේ වෙතත්, නිරන්තරයෙන් ජලය හෝ තෙතමනය සහිත ද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් පිරිසිදු කළහොත් ලෝහය ඔක්සිකරණය වී මලකඩ කෑමේ අවදානමක් පවතී. මලකඩ කෑම යනු ලෝහය ඔක්සිජන් සහ තෙතමනය සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කිරීමෙන් සිදුවන රසායනික ක්‍රියාවලියකි. එබැවින් පිරිසිදු කිරීමේ සෑම පියවරකදීම වියළි බව රැක ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
තෙත රෙදි කැබැල්ලක් භාවිතා කර පිරිසිදු කළේ නම්, වහාම වියළි මයික්‍රෝෆයිබර් (microfiber) රෙදි කැබැල්ලකින් තෙතමනය සම්පූර්ණයෙන්ම පිසදා හැරිය යුතුය. ඉන්පසු ස්වභාවික වායු ප්‍රවාහයකින් හෝ මද උණුසුම් සුළඟකින් යන්ත්‍රය සම්පූර්ණයෙන්ම වියළා ගත යුතුය. මෙය ලෝහමය කොටස්වල කල්පැවැත්ම උපරිම කිරීමට සහ ඒවායේ මතුපිට ඔපය ආරක්ෂා කිරීමට උපකාරී වේ.
පියවරෙන් පියවර ක්‍රියාත්මක විය යුතු ආකාරය
ක්‍රමානුකූල පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය පහත පරිදි සාරාංශගත කළ හැකිය:
- මුලින්ම යන්ත්‍රය විදුලි බලයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම විසන්ධි කර ආරක්ෂාව තහවුරු කරගන්න.
- ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය භාවිතයෙන්, යන්ත්‍රය මුඩු කර ලිහිල්ව ඇති විශාල කුඩු කොටස් බඳුනකට හලා ගන්න.
- වියළි බුරුසුවක් ආධාරයෙන් සියුම් සිදුරුවල සහ බ්ලේඩ් අතර ඇති කුඩු ඉවත් කරන්න.
- ඉවත් කිරීමට අපහසු තැන් පිරිසිදු කිරීමට වියළි සහල් ඇට ක්‍රමය භාවිතා කරන්න.
- අවසාන වශයෙන් වියළි පිරිසිදු රෙදි කඩකින් අභ්‍යන්තරය පිසදමා වියළි පරිසරයක ගබඩා කරන්න.
