සිරස් වැකියුම් ක්ලීනර් යන්ත්රයක් තෝරා ගැනීමේදී සහ භාවිත කිරීමේදී 'චූෂණ බලය' (Suction Power) යනු එහි කාර්යක්ෂමතාව තීරණය කරන වැදගත්ම සාධකයයි. මෙම ලිපියෙන් චූෂණ බලය පිටුපස ඇති භෞතික විද්යාත්මක මූලධර්ම සහ එය ඔබේ නිවසේ විවිධ මතුපිට පිරිසිදු කිරීමට බලපාන්නේ කෙසේද යන්න ගැඹුරින් පැහැදිලි කරයි.
චූෂණ බලය පිටුපස ඇති භෞතික විද්යාව සහ ක්රියාකාරීත්වය
වැකියුම් ක්ලීනර් යන්ත්රයක ක්රියාකාරීත්වය පදනම් වී ඇත්තේ පීඩන වෙනස (Pressure Difference) යන සරල භෞතික විද්යාත්මක සංකල්පය මතයි. යන්ත්රය තුළ ඇති මෝටරය මගින් විදුලි පංකාවක් වේගයෙන් කරකවන අතර, එමඟින් යන්ත්රය තුළ අඩු පීඩන කලාපයක් (රික්තකයක්) නිර්මාණය වේ. බාහිර වායුගෝලීය පීඩනය මෙයට වඩා වැඩි බැවින්, අවට ඇති වාතය වේගයෙන් යන්ත්රය තුළට ගලා ඒමට උත්සාහ කරයි. මෙම වායු ප්රවාහය සමඟ බිම ඇති දූවිලි සහ සුන්බුන් යන්ත්රය තුළට ඇදී යයි.
බොහෝ දෙනෙක් වැකියුම් ක්ලීනර් එකක බලය මැනීමට මෝටරයේ වොට් (Watts) ප්රමාණය පමණක් දෙස බලති. නමුත් වොට් ප්රමාණයෙන් දැක්වෙන්නේ මෝටරය මඟින් පරිභෝජනය කරන විදුලි ප්රමාණය පමණි. සැබෑ පිරිසිදු කිරීමේ හැකියාව තීරණය වන්නේ වායු ප්රවාහයේ වේගය සහ ඇති වන රික්ත පීඩනය මතයි.
වැදගත් මිණුම් දඬු: එයාර් වොට් (Air Watts) සහ පැස්කල් (Pascal)
වැකියුම් ක්ලීනර් එකක සැබෑ චූෂණ ශක්තිය තේරුම් ගැනීමට ප්රධාන මිණුම් ඒකක දෙකක් උපකාරී වේ:
- එයාර් වොට් (Air Watts - AW): මෙයින් මැන බලනුයේ යන්ත්රයේ මූණත (Nozzle) හරහා වාතය ඇද ගැනීමේදී නිපදවන සැබෑ යාන්ත්රික බලයයි. මෙය වායු ප්රවාහයේ වේගය සහ පීඩනය යන දෙකෙහිම එකතුවකි. එයාර් වොට් අගය වැඩි වන තරමට යන්ත්රයට දූවිලි ඇද ගැනීමේ හැකියාව වැඩි වේ.
- පැස්කල් (Pascal - Pa හෝ kPa): මෙය මඟින් මනින්නේ යන්ත්රය මඟින් ඇති කරන ස්ථිතික පීඩන වෙනසයි (Static Pressure). ඝන පලස් (High-pile rugs) අතර රැඳී ඇති බර දූවිලි අංශු සහ කෙඳි ඉහළට ඇද ගැනීමට නම් ඉහළ පැස්කල් අගයක් (උදාහරණයක් ලෙස 20,000 Pa හෝ ඊට වැඩි) අවශ්ය වේ.
වායු ගති විද්යාව සහ තුණ්ඩයේ හැඩය (Fluid Dynamics and Nozzle Shape)
භෞතික විද්යාත්මක නියමයන්ට අනුව, වාතය ගමන් කරන මාර්ගය පටු වන විට එහි වේගය වැඩි වේ. වැකියුම් ක්ලීනර් යන්ත්රයේ තුණ්ඩය (Nozzle) නිර්මාණය කර ඇත්තේ මෙම මූලධර්මය පදනම් කරගෙනයි. තුණ්ඩය සහ බිම අතර ඇති පරතරය අවම වන විට, එම පටු ඉඩ ප්රමාණය තුළින් වාතය අතිශය ඉහළ වේගයකින් ඇදී යයි. මෙමගින් බිම තදින් ඇලී ඇති කුණු අංශු පවා පහසුවෙන් ගැලවී වායු ධාරාවට එකතු වේ.
නමුත් තුණ්ඩය බිමෙහි සම්පූර්ණයෙන්ම තද වුවහොත් වාතය ඇතුළු වීමට ඉඩක් නැති වී යයි. එවිට වායු ගලනය (Airflow) නතර වන අතර, චූෂණ බලය කොතරම් ඉහළ වුවද කුණු ඇද ගැනීමට නොහැකි වේ. එම නිසා, නවීන සිරස් වැකියුම් යන්ත්රවල තුණ්ඩ සැලසුම් කර ඇත්තේ නියමිත ප්රමාණයට වාතය ඇතුළු වීමට ඉඩ සලසන කුඩා කට්ට හෝ සිදුරු සහිතවය. මෙය පීඩන වෙනස සහ වායු ප්රවාහය අතර මනා සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගැනීමට උපකාරී වේ.
මතුපිට ස්වභාවය අනුව චූෂණ බලයේ බලපෑම
විවිධ බිම් මතුපිටවල් පිරිසිදු කිරීම සඳහා අවශ්ය වන චූෂණ බලයේ ස්වභාවය එකිනෙකට වෙනස් වේ. උදාහරණයක් ලෙස, සිනිඳු ලී පොළොවක් (Wooden floors) හෝ ටයිල් කළ පොළොවක් පිරිසිදු කිරීමට අධික ස්ථිතික පීඩනයක් අවශ්ය නොවේ. එහිදී අවශ්ය වන්නේ දූවිලි විසිරී යාම වළක්වන ක්රමානුකූල වායු ගලනයක් සහ බිම හොඳින් ස්පර්ශ වන තුණ්ඩයකි (Nozzle seal).
නමුත් ඝන කාපට් සහ පලස් පිරිසිදු කිරීමේදී තත්ත්වය වෙනස්ය. පලස් කෙඳි අතර දූවිලි හා වැලි අංශු තදින් රැඳී පවතී. මෙවැනි අවස්ථාවකදී කෙඳි අතරින් වාතය ඇද ගැනීමට හැකි වන පරිදි ඉහළ පැස්කල් (Pa) අගයකින් යුත් තද චූෂණ බලයක් මෙන්ම කාපට් කෙඳි සොලවා දූවිලි මුදා හරින කැරකෙන බුරුසුවක් (Beater bar) සහිත ක්රියාවලියක් අවශ්ය වේ.
චූෂණ බලය උපරිමව පවත්වා ගන්නේ කෙසේද?
ඔබේ සිරස් වැකියුම් ක්ලීනර් යන්ත්රයේ චූෂණ බලය කාලයත් සමඟ අඩු වීම සාමාන්ය දෙයකි. එය වළක්වා ගැනීමට සහ උපරිම කාර්යක්ෂමතාව ලබා ගැනීමට පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
- ෆිල්ටර නඩත්තුව: යන්ත්රයේ ඇති වායු පෙරහන් (Filters) දූවිලි වලින් පිරී ගිය විට වාතය ගලා යාමට ඇති ඉඩකඩ සීමා වේ. මෙය චූෂණ බලය ක්ෂණිකව පහත වැටීමට හේතු වේ. නිතිපතා ෆිල්ටර ගලවා පිරිසිදු කිරීම හෝ නිෂ්පාදකයාගේ උපදෙස් පරිදි ප්රතිස්ථාපනය කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
- දූවිලි බඳුන හිස් කිරීම: දූවිලි එකතු වන බඳුන (Dustbin) එහි උපරිම සීමාවට ළඟා වීමට පෙර හිස් කරන්න. බඳුන පිරී ඇති විට වායු සංසරණය අඩාල වේ.
- නල සහ බුරුසු පරීක්ෂා කිරීම: වැකියුම් නාලය තුළ හෝ ප්රධාන බුරුසුව වටා කෙස් ගස්, නූල් හෝ විශාල කැබලි රැඳී තිබීම නිසා වායු ගලනය අවහිර විය හැක. සෑම භාවිතයකින්ම පසු මේවා පිරිසිදු කරන්න.
සාරාංශයක් ලෙස, සිරස් වැකියුම් ක්ලීනර් එකක චූෂණ බලය යනු හුදෙක් ඉහළ අංක ප්රමාණයක් ප්රදර්ශනය කිරීම නොව, වායු ප්රවාහය සහ පීඩන වෙනස අතර ඇති මනා සමතුලිතතාවයයි. ඔබේ නිවසේ ඇති බිම් වර්ග තේරුම් ගෙන ඊට ගැළපෙන චූෂණ සැකසුම් භාවිත කිරීමෙන් වඩාත් පහසුවෙන් සහ කාර්යක්ෂමව පිරිසිදු කිරීමේ කටයුතු සිදු කළ හැකිය.