කෝපි යන්ත්රයකින් නිරන්තරයෙන්ම උසස් තත්ත්වයේ කෝපි කෝප්පයක් ලබා ගැනීමට නම්, එහි අභ්යන්තර කොටස්වල තැන්පත් වන කෝපි තෙල් සහ අනෙකුත් අපද්රව්ය නිවැරදිව පිරිසිදු කිරීම අත්යවශ්ය වේ. මේ සඳහා විශේෂයෙන් සකස් කරන ලද පිරිසිදු කිරීමේ පෙති භාවිතා කරන අතර, එම ක්රියාවලිය සාර්ථක වීමට නිවැරදි ක්රමවේද අනුපිළිවෙලක් අනුගමනය කළ යුතුය.
කෝපි තෙල් සහ ඒවා ඉවත් කිරීමේ රසායන විද්යාව
කෝපි ඇටවල ස්වභාවිකවම අඩංගු වන ලිපිඩ හෙවත් තෙල් වර්ග, කෝපි පෙරීමේ ක්රියාවලියේදී යන්ත්රයේ පෙරහන් සහ නල මාර්ග තුළ තැන්පත් වේ. මෙම තෙල් කාලයත් සමඟ වාතය සමඟ ප්රතික්රියා කර ඔක්සිකරණය වන අතර, එමඟින් කෝපිවලට අප්රසන්න, තිත්ත රසයක් එක් කරයි. සාමාන්ය ජලයෙන් පමණක් මෙම තෙල් ඉවත් කළ නොහැක්කේ ජලය සහ තෙල් අතර පවතින විකර්ෂණ ස්වභාවය හේතුවෙනි. එබැවින්, මෙම තෙල් දියකර හැරීම සඳහා විශේෂිත ක්ෂාරීය ද්රව්ය සහ පෘෂ්ඨීය සක්රියකාරක අඩංගು පිරිසිදු කිරීමේ පෙති අවශ්ය වේ.
පිරිසිදු කිරීමේ පෙතිවල අඩංගු සංයෝග සහ ඒවායේ කාර්යභාරය
මෙම පිරිසිදු කිරීමේ පෙති සාමාන්යයෙන් සාදා ඇත්තේ සෝඩියම් පර්කාබනේට් වැනි ක්රියාකාරී ඔක්සිජන් මුදාහරින සංයෝග සහ විවිධ ක්ෂාරීය ලවණවලිනි. ජලය සමඟ මුසු වූ විට, මෙම පෙති මඟින් ක්රියාකාරී ඔක්සිජන් සහ සෝඩියම් කාබනේට් නිපදවයි. මෙම රසායනික ප්රතික්රියාව මඟින් තැන්පත් වී ඇති කෝපි තෙල් සාපොනීකරණය නම් ක්රියාවලිය හරහා ජලයේ දියවන සබන් වැනි ද්රව්ය බවට පත් කරයි. මෙහිදී යන්ත්රයේ ලෝහ හෝ ප්ලාස්ටික් කොටස්වලට කිසිදු හානියක් සිදු නොවන පරිදි පිරිසිදු කිරීම සිදු කිරීම විශේෂත්වයකි.
නිවැරදි පිරිසිදු කිරීමේ වැඩසටහන් අනුපිළිවෙල
පිරිසිදු කිරීමේ පෙතිවල උපරිම ප්රතිඵල ලබා ගැනීමට නම්, යන්ත්රයේ ස්වයංක්රීය පිරිසිදු කිරීමේ වැඩසටහන නිවැරදිව ක්රියාත්මක කළ යුතුය. මෙම ක්රියාවලිය ප්රධාන පියවර කිහිපයකින් සමන්විත වේ:
- සූදානම් කිරීමේ පියවර: ප්රථමයෙන් යන්ත්රයේ ජල ටැංකිය පිරිසිදු ජලයෙන් පුරවා, ඉතිරි වී ඇති කෝපි කුඩු සහ අපද්රව්ය බඳුන් හිස් කරන්න.
- පෙත්ත ඇතුළත් කිරීම: යන්ත්රයේ වර්ගය අනුව, විශේෂිත බයිපාස් කවුළුවට හෝ බ්ලයින්ඩ් ෆිල්ටරයට පිරිසිදු කිරීමේ පෙත්ත ඇතුළත් කරන්න.
- දියවීමේ සහ ක්රියාකාරී වීමේ අදියර: වැඩසටහන ආරම්භ කළ විට, යන්ත්රය මඟින් උණුසුම් ජලය ස්වල්පයක් මුදා හැර පෙත්ත දිය වීමට සලස්වයි. පසුව, එම රසායනික ද්රාවණය යන්ත්රය තුළ මිනිත්තු කිහිපයක් රඳවා තබා ගනී. මේ මඟින් තදින් බැඳී ඇති තෙල් ලිහිල් වේ.
- පීඩන සේදීමේ අදියර: යන්ත්රයේ පොම්පය මඟින් ඇති කරන පීඩනය භාවිතයෙන්, ලිහිල් වූ අපද්රව්ය සහ රසායනික ද්රාවණය නල මාර්ග ඔස්සේ පිටතට ගලා යාමට සලස්වයි.
- අවසන් පිරිසිදු කිරීම: මෙම පියවර අතිශය වැදගත් වේ. පිරිසිදු ජලය විශාල ප්රමාණයක් යන්ත්රය හරහා යවමින්, ඉතිරි වී ඇති සියලුම රසායනික ද්රව්ය සම්පූර්ණයෙන්ම සෝදා හරිනු ලැබේ.
උෂ්ණත්වය සහ පීඩනයේ බලපෑම
පිරිසිදු කිරීමේ පෙති නිවැරදිව ක්රියාත්මක වීමට ජලයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 80 ත් 90 ත් අතර පැවතීම අත්යවශ්ය වේ. අඩු උෂ්ණත්වයකදී පෙත්ත සම්පූර්ණයෙන් දිය නොවන අතර, වැඩි උෂ්ණත්වයකදී රසායනික සංයෝග ඕනෑවට වඩා වේගයෙන් බිඳවැටීමට ලක් විය හැක. එමෙන්ම, පීඩනය මඟින් රසායනික ද්රාවණය යන්ත්රයේ පටු නල මාර්ග සහ සිදුරු තුළට කා වැදී, සැඟවී ඇති අපද්රව්ය පවා ඉවත් කිරීමට උපකාරී වේ.
කෝපි යන්ත්රවල පරිමාණ ඉවත් කිරීම සහ තෙල් ඉවත් කිරීම අතර වෙනස
බොහෝ දෙනෙකු පිරිසිදු කිරීමේ පෙති භාවිතය සහ පරිමාණ ඉවත් කිරීම පටලවා ගනිති. පරිමාණ ඉවත් කිරීම මඟින් සිදු කරන්නේ ජලයේ ඇති කැල්සියම් සහ මැග්නීසියම් වැනි ඛනිජ ලවණ තැන්පත් වීම නිසා ඇති වන සුදු පැහැති තට්ටු ඉවත් කිරීමයි. මේ සඳහා සාමාන්යයෙන් සිට්රික් අම්ලය වැනි ආම්ලික ද්රව්ය භාවිත වේ. නමුත්, කෝපි තෙල් ඉවත් කිරීම සඳහා භාවිතා කරන්නේ ක්ෂාරීය පිරිසිදු කිරීමේ පෙති වේ. ආම්ලික ද්රව්යවලට කෝපි තෙල් කාර්යක්ෂමව දිය කළ නොහැකි අතර, ක්ෂාරීය ද්රව්යවලට පරිමාණ ඉවත් කළ නොහැක. එබැවින් මෙම ක්රියාවලීන් දෙකම වෙන වෙනම සහ නියමිත කාල පරාසයන් තුළ සිදු කිරීම යන්ත්රයේ මනා ක්රියාකාරීත්වයට අත්යවශ්ය වේ.
ආරක්ෂාව සහ නඩත්තුව සඳහා උපදෙස්
පිරිසිදු කිරීමේ ක්රියාවලිය අවසන් වූ පසු, ප්රථමයෙන් පෙරන කෝපි කෝප්පය පරිභෝජනය නොකර ඉවත දැමීම සුදුසුය. එමඟින් යන්ත්රය තුළ ඉතිරි වී තිබිය හැකි අවසන් රසායනික අංශු පවා ඉවත් වී යයි. සාමාන්යයෙන් කෝපි කෝප්ප 100-200 කට වරක් හෝ මසකට වරක් මෙම පිරිසිදු කිරීමේ ක්රියාවලිය සිදු කිරීම මඟින් යන්ත්රයේ ආයු කාලය දීර්ඝ වන අතර, කෝපිවල රසය උපරිම මට්ටමක පවත්වා ගත හැක.