සුදු ලෑල්ලක් (Whiteboard) යනු කාර්යාලයක හෝ නිවසේ වැඩ කටයුතු සැලසුම් කිරීමට සහ අදහස් සටහන් කර ගැනීමට ඇති සරල නමුත් ඉතාමත් ප්රයෝජනවත් මෙවලමකි. කෙසේ වෙතත්, නිසි නඩත්තුවක් නොමැති වුවහොත්, එහි ලියන සටහන් මැකී නොයන ස්ථිර පැල්ලම් බවට පත්වී ලෑල්ලේ සුදු පැහැය අවපැහැ ගැන්වීමට ඉඩ ඇත.
සුදු ලෑල්ලේ මතුපිට සහ සලකුණු කාරකවල රසායන විද්යාව
සුදු ලෑල්ලක කාර්යක්ෂමතාව තීරණය වන්නේ එහි මතුපිට ඇති ද්රව්යයේ ස්වභාවය සහ ලිවීමට භාවිතා කරන පෑනෙහි අඩංගු රසායනික සංයුතිය මතය. සාමාන්යයෙන් සුදු ලෑලි නිපදවනු ලබන්නේ මෙලමයින් (Melamine), පින්තාරු කරන ලද වානේ (Painted Steel) හෝ පෝසිලේන් (Porcelain) වැනි ද්රව්යවලිනි. මින් මෙලමයින් යනු ආර්ථික වශයෙන් ලාභදායී නමුත් ක්ෂුද්ර සිදුරු (micro-pores) බහුල ද්රව්යයකි. පෝසිලේන් මතුපිට ඉතා සිනිඳු වන අතර එය සිදුරු රහිත බැවින් දීර්ඝ කාලයක් පැල්ලම් රහිතව පවතී.
සුදු ලෑලි පෑන් (Dry-erase markers) වල ප්රධාන සංරචක තුනක් අඩංගು වේ: වර්ණක (pigments), ද්රාවකය (solvents - බොහෝ විට එතනෝල් හෝ අයිසොප්රොපයිල් ඇල්කොහොල්) සහ මුදා හැරීමේ පොලිමරය (release agent - සාමාන්යයෙන් සිලිකොන්). ඔබ ලෑල්ල මත ලියන විට, ද්රාවකය ඉතා ඉක්මනින් වාෂ්ප වී යයි. ඉන්පසු ඉතිරි වන සිලිකොන් පොලිමරය මඟින් වර්ණක අංශු ලෑල්ලේ මතුපිටට තදින් ඇලීම වළක්වන බාධකයක් සාදයි. මෙමඟින් සටහන් වියළි රෙද්දකින් පහසුවෙන් පිස දැමීමට හැකි වේ. නමුත් සටහන් සති ගණනාවක් ලෑල්ල මත තැබූ විට, මෙම මුදා හැරීමේ පොලිමරය ක්රමයෙන් ක්ෂය වී යන අතර වර්ණක අංශු ලෑල්ලේ ක්ෂුද්ර සිදුරු තුළ තැන්පත් වේ. මෙය "Ghosting" හෙවත් පැරණි සටහන්වල සෙවනැලි ඉතිරි වීමට හේතු වේ.
නිවැරදිව පිරිසිදු කිරීම: රසායනික ක්රියාවලිය සහ ක්රමවේදය
සුදු ලෑල්ලක් පිරිසිදු කිරීමේදී කිසිවිටකත් රළු ස්පන්ජ්, උල් ආයුධ හෝ සීරීම් ඇති කරන කුඩු වර්ග භාවිතා නොකළ යුතුය. මන්ද ඒවායින් මතුපිට ඇති ආරක්ෂිත සිනිඳු ස්ථරය සීරීමට ලක්වන අතර, එමඟින් ලෑල්ලේ සිදුරු විශාල වී අනාගතයේදී පැල්ලම් ඉවත් කිරීම වඩාත් අපහසු වේ. පිරිසිදු කිරීමේදී පහත සඳහන් විද්යාත්මක පියවර අනුගමනය කරන්න:
- අයිසොප්රොපයිල් ඇල්කොහොල් (Isopropyl Alcohol): සියයට 70ක් හෝ 90ක් සාන්ද්රණය සහිත අයිසොප්රොපයිල් ඇල්කොහොල් යනු වියළි සලකුණු ඉවත් කිරීමට ඇති ආරක්ෂිතම සහ හොඳම ද්රාවකයකි. එය ලෑල්ලේ පොලිමර් මතුපිටට හානි නොකර, තැන්පත් වී ඇති වර්ණක දුම්මල නැවත දියකර හැරීමට සමත් වේ. ඇල්කොහොල් ස්වල්පයක් පිරිසිදු රෙදි කැබැල්ලකට ගෙන මතුපිට මෘදුව පිස දමන්න.
- මෘදු මයික්රෝෆයිබර් රෙදි (Microfiber Cloth): පිරිසිදු කිරීම සඳහා මයික්රෝෆයිබර් රෙදි කඩක් භාවිතා කරන්න. එහි ඇති ක්ෂුද්ර තන්තු මඟින් දියවන ලද වර්ණක අංශු සහ දූවිලි මතුපිටින් සම්පූර්ණයෙන්ම උරා ගනු ලබන අතර ලෑල්ල මත සීරීම් ඇති නොකරයි.
- චක්රීය චලිතය (Circular Motion): පිරිසිදු කිරීමේදී රවුම් ආකාරයට පිස දැමීම සිදු කරන්න. එමඟින් සියලුම කෝණවලින් සිදුරු තුළ ඇති අපද්රව්ය සහ වර්ණක ඉවත් කර ගැනීමට හැකි වේ. පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු ලෑල්ල සම්පූර්ණයෙන්ම වියළීමට ඉඩ හරින්න.
සටහන් ක්රමවත්ව සංවිධානය කර තබා ගන්නේ කෙසේද?
පිරිසිදු මතුපිටක් පවත්වා ගන්නා අතරම, තොරතුරු පහසුවෙන් ග්රහණය කර ගැනීමට ක්රමවත් සංවිධානයක් අවශ්ය වේ. මේ සඳහා පහත සඳහන් ක්රමවේද අනුගමනය කළ හැකිය:
වර්ණ කේතකරණය (Color Coding)
විවිධ වර්ණ භාවිතා කිරීමෙන් මොළයට තොරතුරු ඉක්මනින් වර්ගීකරණය කිරීමට උපකාරී වේ. උදාහරණයක් ලෙස, කළු සහ නිල් වර්ණ ප්රධාන මාතෘකා සහ වැදගත් සටහන් සඳහාද, කොළ පැහැය ප්රගතිය පෙන්වීමටද භාවිතා කළ හැක. රතු පැහැය හදිසි හෝ අවධානය යොමු කළ යුතු කරුණු සඳහා වෙන් කරන්න. මතක තබා ගන්න, කළු වර්ණකයේ කාබන් අඩංගු බැවින් එය වඩාත් ස්ථායී වන අතර, රතු වර්ණකය මතුපිටට ඇලීමේ ප්රවණතාව වැඩිය.
තොරතුරු කලාපකරණය (Zoning)
ලෑල්ලේ මතුපිට විවිධ කලාපවලට බෙදන්න. උදාහරණයක් ලෙස, වම් පස කොටස දෛනික කාර්යයන් සඳහාද, මැද කොටස සතිපතා ඉලක්ක සඳහාද, දකුණු පස කොටස වැදගත් දුරකථන අංක හෝ ඉක්මන් සටහන් සඳහාද වෙන් කළ හැක. සීමා මායිම් ලකුණු කිරීම සඳහා තුනී ඇලවුම් පටි (washi tape) භාවිතා කළ හැකිය.
දීර්ඝකාලීන නඩත්තුව සහ හොඳම පුරුදු
සුදු ලෑල්ලක ආයු කාලය දීර්ඝ කර ගැනීම සඳහා සතිපතා මෘදු පිරිසිදු කිරීමක් සිදු කිරීම අත්යවශ්ය වේ. වියළි මකනයකින් (Dry eraser) දිනපතා සටහන් මකා දැමීමෙන් පසු, සතියකට වරක් ඇල්කොහොල් මිශ්රිත තෙත රෙද්දකින් එය සම්පූර්ණයෙන්ම පිසදා වියළීමට හරින්න. ලෑල්ල සම්පූර්ණයෙන්ම වියළීමට පෙර නැවත ලිවීමෙන් වළකින්න, මන්ද තෙතමනය සහිත මතුපිටක ලියන විට වර්ණක වඩාත් තදින් ඇලිය හැක.
