මුළුතැන්ගෙයි ලාච්චු සහ කැබිනට් විවෘත කිරීමේදී සහ වැසීමේදී ඒවා තුළ ඇති වීදුරු සහ අනෙකුත් බඩු බාහිරාදිය එකිනෙක ගැටීමෙන් සිදුවන හානිය වළක්වා ගැනීමට ලිස්සා නොයන පැදුරු (anti-slip mats) භෞතික විද්යාත්මක විසඳුමක් සපයයි. මෙම ලිපියෙන් කැබිනට් පැදුරු මඟින් ඇති කරන ඝර්ෂණ බලය, කම්පන අවශෝෂණය සහ ද්රව්යමය විද්යාව පිටුපස ඇති රහස් පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ.
භෞතික විද්යාව සහ ඝර්ෂණ බලයේ වැදගත්කම
ලාච්චුවක් වේගයෙන් ඇදීමේදී හෝ වැසීමේදී, එහි ඇති භාජන කෙරෙහි නිව්ටන්ගේ පළමු චලිත නියමයට අනුව නිෂ්ක්රීයතාව (inertia) බලපායි. සිනිඳු ලී හෝ ප්ලාස්ටික් මතුපිටක් මත ඇති වීදුරු භාජනවලට මෙම චලිතය දරාගත නොහැකි වී ඒවා ලිස්සා යයි. මෙහිදී ලිස්සා නොයන පැදුරක් මඟින් සිදු කරන්නේ එම මතුපිටවල් අතර ඝර්ෂණ සංගුණකය (coefficient of friction) සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ නැංවීමයි.
නම්යශීලී පොලිමර් (polymers) හෝ සිලිකන් (silicone) මඟින් නිපදවන ලද මෙම පැදුරුවල ක්ෂුද්ර මට්ටමේ පවතින රළු මතුපිට ව්යුහය, භාජනවල පතුල සමඟ ස්පර්ශ වන විට ඉහළ ප්රතිරෝධයක් ඇති කරයි. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, ලාච්චුව කොතරම් වේගයෙන් චලනය වුවද, භාජන ඒවායේ මුල් ස්ථානයේම සුරක්ෂිතව පවතී. මෙය හුදෙක් සෞන්දර්යාත්මක උපක්රමයක් නොව, සරල භෞතික විද්යාත්මක මූලධර්මයක් ප්රායෝගිකව ක්රියාවට නැංවීමකි.
කම්පන අවශෝෂණය සහ වීදුරු භාජනවල ආරක්ෂාව
වීදුරු සහ ස්ඵටික (crystal) භාජන ඉතා සංවේදී ද්රව්ය වන අතර, සුළු කම්පනයකින් වුවද ඒවායේ සීරීම් හෝ ඉරිතැලීම් ඇති විය හැක. සාමාන්ය ලී ලාච්චුවක් මත වීදුරු තැබූ විට, කැබිනට්ටුව වැසෙන සෑම අවස්ථාවකදීම ඇති වන යාන්ත්රික තරංග කෙලින්ම වීදුරුව හරහා ගමන් කරයි. මෙය දිගින් දිගටම සිදුවීමෙන් වීදුරු දුර්වල වී කැඩී යාමේ අවදානම වැඩි වේ.
ප්රත්යාස්ථ (elastomeric) ගුණ සහිත ලිස්සා නොයන පැදුරු, මෙම කම්පන තරංග අවශෝෂණය කර ගන්නා බෆරයක් (buffer) ලෙස ක්රියා කරයි. ලාච්චුව වැසීමේදී ඇති වන චාලක ශක්තිය (kinetic energy) තාප ශක්තිය බවට පත් කරමින් පැදුර තුළම විසුරුවා හැරීමට මෙයට හැකියාව ඇත. මේ හේතුවෙන් වීදුරු භාජන එකිනෙක ගැටීම සම්පූර්ණයෙන්ම නතර වන අතර, මුළුතැන්ගෙයි පරිසරය වඩාත් නිශ්ශබ්ද සහ ආරක්ෂිත එකක් බවට පත් වේ.
ද්රව්ය විද්යාව: ඔබ තෝරාගත යුත්තේ කුමන ද්රව්යයක්ද?
වෙළඳපොලේ විවිධ ද්රව්යවලින් සෑදූ පැදුරු දැකිය හැකි වුවද, සනීපාරක්ෂාව සහ කල්පැවැත්ම අතින් සිලිකන් සහ එතිලීන් වයිනයිල් ඇසිටේට් (EVA) ද්රව්ය ප්රමුඛස්ථානයක් ගනී. මෙම ද්රව්ය පාරිසරික බලපෑම්වලට ඔරොත්තු දෙන අතර රසායනිකව නිෂ්ක්රීය වේ. මෙහි අදහස වන්නේ ඒවා ආහාර ද්රව්ය හෝ වීදුරු සමඟ ප්රතික්රියා නොකරන බවයි.
- සිලිකන් (Silicone): ඉහළ තාප ප්රතිරෝධයක් ඇති අතර, ඉතා ඉහළ ඝර්ෂණයක් ලබා දෙයි. සේදීමට සහ නැවත භාවිතයට ඉතා පහසුය.
- EVA (Ethylene-vinyl acetate): විෂ නොවන, සැහැල්ලු සහ ජලයට ඔරොත්තු දෙන ද්රව්යයකි. කැබිනට්වල හැඩයට පහසුවෙන් කපාගත හැක.
- නොකැඩෙන ප්ලාස්ටික් රිබ්ඩ් පැදුරු (Ribbed plastic): මෙහි ඇති කට්ට සහිත ව්යුහය වාතය ගලායාමට ඉඩ සලසන අතර, තෙතමනය රැඳීම වළක්වයි.
තෙතමනය පාලනය සහ කැබිනට් මතුපිට ආරක්ෂා කිරීම
මුළුතැන්ගෙයි කැබිනට්වල ප්රධානතම සතුරෙකු වන්නේ තෙතමනයයි. සෝදා පිරිසිදු කරන ලද පිඟන් සහ වීදුරු සම්පූර්ණයෙන්ම වියළීමට පෙර තැබූ විට, ඉතිරි වන ජල බිංදු ලී මතුපිටට කාන්දු වී ලී පිපිරීම් හෝ දිලීර ඇති විය හැක. සිදුරු රහිත ලිස්සා නොයන පැදුරක් මඟින් මෙම ජලය කෙලින්ම ලී මතුපිට සමඟ ගැටීම වළක්වන ජල-ප්රතිරෝධී බාධකයක් (waterproof barrier) නිර්මාණය කරයි.
මීට අමතරව, සමහර පැදුරුවල ඇති ව්යුහාත්මක රිබ්ඩ් (ribbed) හෝ ඩොටඩ් (dotted) මතුපිට මඟින් භාජනයේ පතුල සහ පැදුර අතර සුළු වායු අවකාශයක් ඉතිරි කරයි. මෙය වාතය සංසරණය වීමට උපකාරී වන අතර, වාතය සිරවීමෙන් ඇති වන අප්රසන්න ගන්ධයන් සහ දිලීර වර්ධනය වීම වළක්වයි. සරලවම පැදුර ඉවත් කර, තෙත රෙදි කැබැල්ලකින් පිසදැමීමෙන් හෝ සබන් යොදා සේදීමෙන් කැබිනට් එක සැමවිටම පිරිසිදුව තබාගත හැක.
නිවැරදිව ස්ථාපනය කිරීම සහ නඩත්තුව සඳහා උපදෙස්
උපරිම ස්ථායීතාවයක් ලබා ගැනීම සඳහා ලිස්සා නොයන පැදුරු නිවැරදිව ස්ථාපනය කිරීම අත්යවශ්ය වේ. මුලින්ම ලාච්චුවේ හෝ කැබිනට්ටුවේ අභ්යන්තර මතුපිට පිරිසිදු කර, සම්පූර්ණයෙන්ම වියළීමට ඉඩ හරින්න. කිසිදු දූවිලි හෝ තෙල් ගතියක් නොතිබිය යුතුය. ඉන්පසු ලාච්චුවේ නිවැරදි දිග සහ පළල මැනගෙන, තියුණු කතුරක් හෝ කටර් එකක් ආධාරයෙන් පැදුර කපා ගන්න. කැබිනට් එකේ කොන්වලට හොඳින් ගැළපෙන සේ කැපීමෙන් පැදුර නැවී රැලි ගැසීම වළක්වා ගත හැක. බරින් වැඩි වීදුරු හෝ පිඟන් බඩු ලාච්චුවේ මැද කොටසේ ස්ථානගත කිරීමෙන් බර සමානව බෙදී යන අතර, එය ලාච්චුවේ රේල් පීලිවල (drawer slides) ආයු කාලය වැඩි කිරීමටද හේතු වේ.
