කාර්යාලයක හෝ නිවසේ රහස්‍ය ලේඛන විනාශ කිරීම සඳහා වෘත්තීය මට්ටමේ කඩදාසි කුඩු කරන යන්ත්‍ර (Paper Shredders) භාවිතය අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙම උපකරණ සරල පෙනුමක් තිබුණද, ඒවායේ අභ්‍යන්තර යාන්ත්‍රණය සහ ආරක්ෂිත ක්‍රියා පටිපාටි පිළිබඳව නිසි අවබෝධයක් තිබීම අනතුරු වළක්වා ගැනීමට මෙන්ම යන්ත්‍රයේ කල්පැවැත්මට අතිශයින්ම වැදගත් වේ.
කැපුම් යාන්ත්‍රණය සහ භෞතික විද්‍යාව
කඩදාසි කුඩු කරන යන්ත්‍ර ප්‍රධාන වශයෙන් ක්‍රම දෙකකට ක්‍රියාත්මක වේ: තීරු කැපුම් (Strip-cut) සහ හරස් කැපුම් (Cross-cut) වශයෙනි. වෘත්තීය මට්ටමේ යන්ත්‍රවල බොහෝ විට භාවිත වන්නේ හරස් කැපුම් තාක්ෂණයයි. මෙහිදී එකිනෙකට ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවලට කැරකෙන වානේ රෝලර් යුගලක් මගින් කඩදාසිය තිරස්ව සහ සිරස්ව කුඩා කැබලිවලට කපා දමනු ලැබේ. මෙමගින් ලේඛන නැවත සැකසීමට නොහැකි වන පරිදි සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වේ.
යන්ත්‍රයේ මෝටරය මගින් නිපදවන ඉහළ ව්‍යවර්ථය (Torque) වානේ බ්ලේඩ් වෙත සම්ප්‍රේෂණය වේ. කඩදාසි ප්‍රමාණය වැඩි වන විට මෝටරයට දැරීමට සිදුවන ප්‍රතිරෝධය ඉහළ යයි. එබැවින් යන්ත්‍රය සඳහා නියමිත උපරිම කඩදාසි ප්‍රමාණය (Sheet Capacity) ඉක්මවා නොයෑමට සැමවිටම වගබලා ගත යුතුය. අධික බර පැටවීමෙන් මෝටරය රත් වී ස්වයංක්‍රීයව ක්‍රියාවිරහිත වීමට හෝ ගියර් පද්ධතියට හානි වීමට ඉඩ ඇත.
ආරක්ෂිතව ක්‍රියාත්මක කිරීමේ පියවර
කඩදාසි කුඩු කරන යන්ත්‍රයක් භාවිත කිරීමේදී අනතුරු වළක්වා ගැනීම සඳහා පහත සඳහන් මූලික නීති අනුගමනය කළ යුතුය:
- ඇඳුම් පැළඳුම් සහ ආභරණ: යන්ත්‍රය ක්‍රියාත්මක කරන විට බුරුල් ඇඳුම්, ටයි පටි, දිගු මාල හෝ අත් පළඳනා ඉවත් කළ යුතුය. දිගු කෙස් කළඹක් ඇත්නම් එය පිටුපසට කර බැඳ තැබීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
- දෑත් දුරින් තැබීම: කඩදාසි ඇතුළු කරන සිදුර (Feed Slot) වෙත කිසිවිටකත් ඇඟිලි ළඟා නොකළ යුතුය. කඩදාසිය ඇතුළත් කළ පසු එය ස්වයංක්‍රීයව ඇද ගන්නා බැවින් තල්ලු කිරීම අවශ්‍ය නොවේ.
- යකඩ කූරු සහ පින් ඉවත් කිරීම: වෘත්තීය යන්ත්‍රවලට කුඩා ස්ටේප්ලර් කූරු කැපීමේ හැකියාව තිබුණද, විශාල පේපර් ක්ලිප් (Paper Clips) සහ බයින්ඩර් ක්ලිප් මගින් කැපුම් තලවල මුවහත ඉක්මනින් අඳුරු වේ. එබැවින් ඒවා කල්තියා ඉවත් කිරීම සුදුසුය.
නඩත්තු කිරීම සහ ක්‍රියාකාරීත්වය රැකගැනීම
කැපුම් තල අතර ඝර්ෂණය අවම කිරීම සඳහා නිතිපතා තෙල් දැමීම (Oiling) අත්‍යවශ්‍ය වේ. ඝර්ෂණය වැඩි වන විට මෝටරයට වැඩි බලයක් යෙදවීමට සිදුවන අතර, එය උපකරණයේ ආයු කාලය කෙටි කරයි. මේ සඳහා කඩදාසි කුඩු කරන යන්ත්‍ර සඳහාම විශේෂිත වූ ලිහිසි තෙල් (Shredder Oil) පමණක් භාවිත කළ යුතුය. එය ස්ප්‍රේ වර්ගයක් හෝ ද්‍රව තෙල් වර්ගයක් විය හැකිය. කිසිවිටකත් ගෘහස්ථ ලිහිසි තෙල් හෝ දැවෙනසුලු වායු අඩංගු ස්ප්‍රේ වර්ග භාවිත නොකළ යුතුය, මන්දයත් මෝටරයෙන් නිකුත් වන කුඩා විදුලි පුළිඟුවකින් පවා ගින්නක් ඇති විය හැකි බැවිනි.
නඩත්තු පියවර:
- යන්ත්‍රයේ කසළ බඳුන අඩක් පිරුණු පසු එය හිස් කරන්න. බඳුන පිරී ඉතිරී යාමෙන් කපන ලද කඩදාසි නැවත තල අතරට තල්ලු වී යන්ත්‍රය හිරවිය හැක.
- සෑම හිස් කිරීමකදීම හෝ සතියකට වරක් කැපුම් සිදුර දිගේ ලිහිසි තෙල් ස්වල්පයක් දමා යන්ත්‍රය පසුපසට (Reverse) තත්පර කිහිපයක් ක්‍රියාත්මක කරන්න.
