ප්රවාහනය කළ හැකි ප්රොජෙක්ටර් තිරයක් නිසි පරිදි හැසිරවීම, එහි ආයු කාලය දීර්ඝ කිරීමට සහ උසස් තත්ත්වයේ දර්ශන ලබා ගැනීමට අත්යවශ්ය වේ. මෙම ලිපියෙන් භෞතික විද්යාත්මක මූලධර්ම සහ ද්රව්ය විද්යාව පදනම් කරගෙන, තිරයට හානි නොවන සේ ප්රවාහනය කරන සහ සකසන ආකාරය විස්තර කෙරේ.
ප්රොජෙක්ටර් තිරයේ ද්රව්යමය ව්යුහය සහ එහි සංවේදීතාව
බොහෝ ප්රොජෙක්ටර් තිර නිපදවා ඇත්තේ නම්යශීලී PVC (Polyvinyl Chloride) හෝ විශේෂිත වයිනයිල් සංයෝග භාවිතයෙනි. මෙම ද්රව්ය උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම්වලට බෙහෙවින් සංවේදී වේ. උෂ්ණත්වය අඩු වන විට, වයිනයිල් ද්රව්යය දැඩි වී එහි නම්යශීලීභාවය අහිමි වේ. මේ නිසා සීතල පරිසරයකදී තිරය එකවර දිග හැරීමට උත්සාහ කළහොත් එහි මතුපිට ඇති පරාවර්තක ක්ෂුද්ර ස්ථරවල ඉරිතැලීම් ඇති විය හැකිය. අනෙක් අතට, අධික උෂ්ණත්වයකදී ද්රව්යය මෘදු වී ස්ථිරවම ඇදීමට ලක් විය හැකි බැවින්, රූපයේ ගුණාත්මකභාවය විකෘති වේ. තිරයේ ඇති ආලෝකය පරාවර්තනය කරන ගුණය (Gain) ඒකාකාරීව පවත්වා ගැනීමට නම්, ද්රව්යයේ ඇති ස්වභාවික පැතලි ස්වභාවය ආරක්ෂා කර ගත යුතුය. පොලිමර් ද්රව්යවල ඇති මෙම හැසිරීම් රටාව නිසා, තිරය හැසිරවීමේදී පරිසර උෂ්ණත්වය පිළිබඳව විශේෂ සැලකිල්ලක් දැක්වීම අත්යවශ්ය වේ.
ප්රවාහනයේදී අනුගමනය කළ යුතු විද්යාත්මක ක්රමවේද
තිරය ප්රවාහනය කිරීමේදී භෞතික බලපෑම්වලින් සහ තාපයෙන් එය ආරක්ෂා කිරීම ප්රධාන වේ. මේ සඳහා පහත සඳහන් උපදෙස් පිළිපදින්න:
- තිරස් අතට ස්ථානගත කිරීම: ප්රවාහනය කිරීමේදී තිරය සැමවිටම තිරස් අතට තැබිය යුතුය. සිරස් අතට තබා දිගු වේලාවක් ගමන් කිරීමේදී, වාහනයේ සිදුවන කම්පන හේතුවෙන් තිරයේ අභ්යන්තර රෝලර් යාන්ත්රණයට අධික බරක් වැටී එය ඇද විය හැක. මෙලෙස සිදුවන විකෘති වීම් නිසා තිරය නැවත රෝල් කිරීමේදී ගැටලු මතු වේ.
- කම්පන අවශෝෂණය: වාහනයේ තබන විට තිරය යටින් මෘදු රෙද්දක් හෝ ෆෝම් (Foam) තට්ටුවක් තැබීමෙන් මාර්ගයේ ඇති වන කම්පන අවම කර ගත හැක. මෙය දෘඩ ලෝහමය කවරයට සහ අභ්යන්තර කොටස්වලට සිදුවන හානිය වළක්වයි.
- උෂ්ණත්ව පාලනය: සංවෘත වාහනයක් තුළ, විශේෂයෙන් අව්වේ නවතා ඇති විට, හරිතාගාර ආචරණය හේතුවෙන් උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 50 ඉක්මවිය හැක. මෙය වයිනයිල් තිරය ස්ථිරවම විකෘති කිරීමට හේතු වන බැවින්, තිරය සෘජු සූර්යාලෝකයෙන් ඈත් කර වාතාශ්රය ඇති ස්ථානයක තැබිය යුතුය.
තිරය සකස් කිරීමේ නිවැරදි පියවර සහ ආතති සමතුලිතතාවය
තිරය දිග හැරීමේදී සහ ස්ටෑන්ඩ් එක මත සවි කිරීමේදී ගුරුත්වාකර්ෂණය සහ ආතති බලවේග සමතුලිතව තබා ගැනීම වැදගත් වේ. වැරදි ලෙස ඇදීම නිසා තිරයේ එක් පැත්තක් පමණක් ඇද වී රූප රාමුව විකෘති විය හැක.
පියවර 1: ස්ථායි පදනමක් සැකසීම
ත්රිපාදකය (Tripod) හෝ ආධාරකය සවි කිරීමේදී එහි ගුරුත්ව කේන්ද්රය පොළොවට ලම්බකව පවතින බව තහවුරු කර ගන්න. අසමාන බිමක සවි කරන්නේ නම්, එක් කණුවක් යටින් ආධාරකයක් තබා සම්පූර්ණ ව්යුහයම කෙළින් පවතින සේ සකසන්න. ඇලවීම් නිසා තිරයට ලැබෙන ආතතිය අසමාන වන අතර එමඟින් තිරය පැත්තකට ඇලවීම සිදුවේ.
පියවර 2: පරිසර උෂ්ණත්වයට අනුවර්තනය වීම
සීතල පරිසරයක සිට උණුසුම් කාමරයකට තිරය රැගෙන ආ වහාම එය දිග හැරීමෙන් වළකින්න. ද්රව්යය කාමර උෂ්ණත්වයට පැමිණීමට අවම වශයෙන් විනාඩි 15-20ක් පමණ ලබා දෙන්න. මෙය පොලිමර් ද්රව්යවල නම්යශීලී බව නැවත ලබා ගැනීමට උපකාරී වන අතර ඉරිතැලීම් වළක්වයි.
පියවර 3: ඒකාකාරී බලයකින් දිග හැරීම
තිරය ඉහළට හෝ දෙපසට ඇදීමේදී, වේගයෙන් හෝ ගැස්සීම් සහිතව ඇදීමෙන් වළකින්න. අභ්යන්තර වසන්ත (Spring) යාන්ත්රණයට හානි නොවන සේ මෘදු සහ ඒකාකාරී වේගයකින් ඇදීම සිදු කළ යුතුය. දෙපසින් අදින තිරවලදී, දෙදෙනෙකු එක්ව එකම වේගයකින් ඇදීම වඩාත් සුදුසුය.
රැලි වැටීම් ඉවත් කිරීමේ භෞතික විද්යාව
තිරයේ රැලි වැටීම් ඇති වී තිබේ නම්, එය බලහත්කාරයෙන් ඇදීමෙන් තිරය විනාශ විය හැක. රැලි වැටීම් ස්වාභාවිකව ඉවත් කිරීමට පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
- කාමර උෂ්ණත්වය ඉහළ නැංවීම: කාමරයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 22-25 දක්වා ඉහළ නංවා තිරය සම්පූර්ණයෙන් දිග හැර පැය කිහිපයක් තබන්න. උණුසුම නිසා PVC ද්රව්යයේ ඇති අණු ලිහිල් වී, තිරයේ ඇති ආතතිය නිසා රැලි වැටීම් ස්වභාවිකවම සමතලා වේ.
- මෘදු වාතය භාවිතය: කෙස් වියළනයක් වැනි උපකරණයක් භාවිතා කරන්නේ නම්, ඉතා අඩු උණුසුම් තත්ත්වයක් යටතේ, තිරයට අවම වශයෙන් සෙන්ටිමීටර 30ක් ඈතින් තබා රවුම් චලිතයෙන් රත් කරන්න. කිසිවිටක එකම ස්ථානයකට සෘජුව සහ දිගු වේලාවක් තාපය ලබා නොදෙන්න. එමඟින් ද්රව්යයේ ව්යුහය උණුවීමට ඉඩ ඇත.
දිගුකාලීන නඩත්තුව සහ ගබඩා කිරීම
භාවිතයෙන් පසු තිරය නැවත ඔතා තැබීමේදී එහි මතුපිට දූවිලි හෝ කුඩා අංශු නොමැති බව තහවුරු කර ගන්න. දූවිලි අංශු සහිතව තිරය රෝල් කළහොත්, එම අංශු මතුපිට පීඩනය යටතේ තද වී තිරයේ ස්ථිර සීරීම් හෝ ලප ඇති විය හැක. තිරය පිරිසිදු කිරීම සඳහා රසායනික ද්රාවක භාවිතා නොකළ යුතු අතර, මෘදු ක්ෂුද්ර තන්තු (Microfiber) රෙද්දක් සහ පිරිසිදු ජලය පමණක් භාවිතා කරන්න. රසායනික ද්රව්ය මඟින් තිරයේ ඇති ආලෝකය පරාවර්තනය කරන විශේෂිත ස්ථරය විනාශ විය හැක.