කාබන් මොනොක්සයිඩ් සහ කාන්දු වන ගෑස් හඳුනා ගැනීම නිවසේ ආරක්ෂාව තහවුරු කරන ප්රධානතම පියවරක් වන අතර නිවැරදි අනාවරකයක් තෝරා ගැනීම ඒ සඳහා අත්යවශ්ය වේ.
ගෑස් සහ කාබන් මොනොක්සයිඩ් හඳුනාගැනීමේ විද්යාත්මක පදනම
කාබන් මොනොක්සයිඩ් යනු වර්ණයක්, රසයක් හෝ ගන්ධයක් නොමැති අතිශය විෂ සහිත වායුවකි. එය වාතයට වඩා තරමක් සැහැල්ලු වන අතර කාමරයක ඉහළ ප්රදේශවල රැඳී සිටීමට නැඹුරු වේ. අනෙක් අතට, ද්රව පෙට්රෝලියම් වායුව වැනි ගෘහස්ථ ලිප සඳහා ගන්නා ගෑස් වාතයට වඩා බරින් යුක්ත වන බැවින් කාන්දු වූ විට පොළොව මට්ටමට සමීපව එකතු වේ. මෙම වායූන්ගේ භෞතික ලක්ෂණ වෙනස් නිසා ඒවා හඳුනා ගැනීමට වෙනස් සංවේදක තාක්ෂණයක් අවශ්ය වේ.
ගුණාත්මක අනාවරක ක්රියා කරන්නේ රසායනික ප්රතික්රියා සහ විද්යුත් රසායනික සංවේදක ආධාරයෙනි. කාබන් මොනොක්සයිඩ් මට්ටම ඉහළ යන විට, සංවේදකය තුළ ඇති ඉලෙක්ට්රෝඩ අතර රසායනික ප්රතික්රියාවක් සිදු වී විද්යුත් ධාරාවක් නිපදවයි. මෙම ධාරාවේ ශක්තිය මැනීම මගින් වාතයේ ඇති විෂ වායු සාන්ද්රණය නිවැරදිව තීරණය කිරීමට උපකරණයට හැකියාව ලැබේ.
නිවැරදි සංවේදක තාක්ෂණය තෝරා ගැනීම
වෙළඳපොලේ විවිධ අනාවරක වර්ග තිබුණද, නිවසක් සඳහා වඩාත්ම සුදුසු වන්නේ ඉහළ සංවේදීතාවයකින් යුතු විද්යුත් රසායනික සංවේදක සහිත උපාංග වේ. මෙම සංවේදක මගින් වාතයේ ඇති ඉතා සුළු වායු සාන්ද්රණය පවා කඩිනමින් හඳුනා ගනී. උපාංගයක් තෝරාගැනීමේදී පහත කරුණු කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතුය:
- ද්විත්ව ක්රියාකාරීත්වය: ඇතැම් උපාංග මගින් කාබන් මොනොක්සයිඩ් සහ අනෙකුත් දැවෙන සුළු ගෑස් වර්ග දෙකම හඳුනාගත හැක.
- සංදර්ශකය: තිරයක් සහිත උපාංග මගින් වායු සාන්ද්රණයේ අගයයන් තත්පරයෙන් තත්පරයට පෙන්වන බැවින් උපද්රවයේ බරපතලකම තක්සේරු කිරීම පහසුය.
- ස්වයංක්රීය පරීක්ෂණ ක්රියාවලිය: සංවේදකය නිසි පරිදි ක්රියා කරන්නේද යන්න ස්වයංක්රීයව පරීක්ෂා කර බලා දෝෂ සහිත අවස්ථාවන්හිදී සංඥා නිකුත් කරන පද්ධති වඩාත් විශ්වාසදායක වේ.
උපාංග සවි කළ යුතු නිවැරදි ස්ථාන සහ උස
අනාවරකයේ උපරිම කාර්යක්ෂමතාව ලබා ගැනීමට නම් එය සවි කරන ස්ථානය සහ උස නිවැරදි විය යුතුය. වායූන්ගේ ඝනත්වය අනුව සවිකරන මට්ටම තීරණය කළ යුතුය. කාබන් මොනොක්සයිඩ් අනාවරකයක් සැමවිටම ඇඳන් ඇති මට්ටමට වඩා ඉහළින් හෝ සිවිලිමේ සිට සෙන්ටිමීටර 30 ක් පමණ පහළින් බිත්තියේ සවි කළ යුතුය. මන්ද මෙම වායුව වාතය හා පහසුවෙන් මිශ්ර වී ඉහළට ගමන් කරයි.
නමුත් කාන්දු වන ගෑස් හඳුනා ගන්නා උපකරණ පොළොව මට්ටමේ සිට සෙන්ටිමීටර 30 ත් 50 ත් අතර උසකින් සවි කළ යුතුය. ලිපක් හෝ ගෑස් සිලින්ඩරයක් අසල සෘජුවම සවි කිරීමෙන් වැළකිය යුතුය, මන්ද සාමාන්ය භාවිතයේදී පිටවන සුළු වායු ප්රමාණයන්ට පවා අනවශ්ය ලෙස අනතුරු ඇඟවීමේ ශබ්ද නිකුත් විය හැක. වඩාත් සුදුසු වන්නේ ලිපේ සිට මීටර් 1 ත් 3 ත් අතර දුරකින් සවි කිරීමයි.
නඩත්තුව සහ කල්පැවැත්ම
ඕනෑම රසායනික සංවේදකයකට සීමිත ආයු කාලයක් පවතී. සාමාන්යයෙන් මෙම උපකරණ වසර 5 ත් 10 ත් අතර කාලයක් ක්රියාකාරීව පවතින අතර ඉන් පසු ඒවායේ සංවේදකය අක්රිය වේ. උපාංගයේ සඳහන් කර ඇති කල් ඉකුත් වීමේ දිනය නිරන්තරයෙන් පරීක්ෂා කළ යුතුය. බැටරි ආයු කාලය මෙන්ම උපකරණයේ මතුපිට දූවිලි තැන්පත් වීම වැළැක්වීම සඳහා වියළි රෙදි කැබැල්ලකින් නිතිපතා පිරිසිදු කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
