වායුසමීකරණය සහ වායු පිරිසිදු කිරීම එකම උපාංගයක් මඟින් සිදු කිරීම නිවසේ ඉඩකඩ ඉතිරි කරන කාර්යක්ෂම ක්රමයක් වුවද එහි සාර්ථකත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම රඳා පවතින්නේ භාවිත වන ෆිල්ටර් වර්ග සහ ඒවායේ ක්රියාකාරීත්වය මතය.
ඒකාබද්ධ උපාංගවල ෆිල්ටර් තාක්ෂණය ක්රියා කරන්නේ කෙසේද?
සාමාන්ය වායුසමීකරණ යන්ත්රයක මූලික කාර්යය වන්නේ වාතය සිසිල් කිරීම සහ රළු දූවිලි අංශු රඳවා ගැනීම පමණි. නමුත් වායු පිරිසිදු කිරීමේ හැකියාව සහිත ඒකාබද්ධ උපාංගවල මයික්රෝන කිහිපයක ප්රමාණයේ ඉතා සියුම් අංශු පවා පෙරා ඉවත් කළ හැකි සුවිශේෂී ෆිල්ටර් පද්ධති අඩංගු වේ. මෙහිදී වාතය ගලා යන වේගය සහ ෆිල්ටරයේ ඝනත්වය අතර නිසි සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගැනීම අත්යවශ්ය වේ. වායු ප්රවාහයට බාධා නොවන පරිදි ඉතා සියුම් දූවිලි, පරාග සහ බැක්ටීරියා රඳවා ගැනීමට නම් උසස් තත්ත්වයේ ද්රව්යවලින් නිපදවූ ෆිල්ටර් පද්ධති අවශ්ය වේ.
ෆිල්ටර් වර්ග සහ ඒවායේ භෞතික විද්යාත්මක කාර්යභාරය
මෙවැනි ඒකාබද්ධ පද්ධතිවල ප්රධාන වශයෙන් ෆිල්ටර් ස්ථර කිහිපයක් ක්රියාත්මක වේ. සෑම ස්ථරයකටම ආවේණික වූ රසායනික හා භෞතික විද්යාත්මක කාර්යභාරයක් පවතී:
- පෙර-ෆිල්ටරය (Pre-filter): මෙය සාමාන්යයෙන් ප්ලාස්ටික් හෝ නයිලෝන් දැලකින් සමන්විත වන අතර විශාල දූවිලි අංශු, කෙස් සහ සුරතල් සතුන්ගේ ලොම් රඳවා ගනී. මෙමඟින් ඇතුළත ඇති සියුම් ෆිල්ටර්වල ආයු කාලය දීර්ඝ වේ.
- HEPA ෆිල්ටරය (High-Efficiency Particulate Air): මෙය මයික්රෝන 0.3 ක් තරම් කුඩා අංශු 99.97% ක් දක්වා රඳවා ගැනීමට සමත් වීදුරු කෙඳි (fiberglass) භාවිතයෙන් නිපදවන ලද ඉතා සියුම් දැලකි. විසරණය (diffusion) සහ අවහිර කිරීම (interception) යන භෞතික මූලධර්ම මත මෙය ක්රියා කරයි.
- සක්රිය කාබන් ෆිල්ටරය (Active Carbon Filter): වාතයේ ඇති අහිතකර වායු වර්ග, දුම් සහ දුර්ගන්ධයන් අවශෝෂණය කර ගැනීමට සක්රිය කාබන්වල ඇති අතිවිශාල පෘෂ්ඨීය වර්ගඵලය සහ සිදුරු සහිත ව්යුහය උපකාරී වේ.
ෆිල්ටර්වල ගුණාත්මකභාවය වායු සංසරණයට බලපාන අයුරු
ෆිල්ටරයක ඝනත්වය වැඩි වන විට වාතය පෙරීමේ හැකියාව ඉහළ යන නමුත්, ඒ සමඟම වායු ප්රතිරෝධයද (air resistance) වැඩි වේ. වායුසමීකරණ යන්ත්රයේ මෝටරයට අධික පීඩනයක් නොදී උපරිම සිසිලසක් සහ පිරිසිදු වාතයක් ලබා දීමට නම් ෆිල්ටරයේ තන්තු සැකැස්ම ඉතා නිවැරදිව සැලසුම් කර තිබිය යුතුය. බාල ගණයේ ෆිල්ටර් භාවිත කිරීමෙන් වායු ධාරාව දුර්වල වන අතර උපාංගයේ විදුලි පරිභෝජනය අනවශ්ය ලෙස ඉහළ යයි.
නඩත්තු කිරීම සහ පිරිසිදු කිරීමේ නිවැරදි ක්රමවේදය
ෆිල්ටර්වල කාර්යක්ෂමතාව රැක ගැනීම සඳහා ක්රමවත් නඩත්තුව අත්යවශ්ය වේ. පෙර-ෆිල්ටර් සාමාන්ය ජලයෙන් සෝදා වියළා නැවත භාවිත කළ හැකි වුවද, HEPA සහ සක්රිය කාබන් ෆිල්ටර් කිසිවිටකත් සේදීම නොකළ යුතුය. ජලය ස්පර්ශ වීමෙන් HEPA ෆිල්ටරයේ ඇති සියුම් තන්තු ව්යුහය විනාශ වන අතර සක්රිය කාබන්වල ඇති සිදුරු වැසී යයි. නිෂ්පාදකයාගේ උපදෙස් අනුව නියමිත කාල සීමාවලදී මෙම ෆිල්ටර් අලුතින් ප්රතිස්ථාපනය කිරීම උපාංගයේ දිගුකාලීන පැවැත්මට සහ උපරිම වායු පිරිසිදු කිරීමේ ගුණාත්මකභාවයට හේතු වේ.