දීසි සෝදන යන්ත්‍රයක ක්‍රියාකාරීත්වය සහ එහි අභ්‍යන්තර ව්‍යුහය නිවැරදිව තේරුම් ගැනීම, නිතර මුහුණ දීමට සිදුවන සුළු තාක්ෂණික ගැටලු සහ පිරිසිදු කිරීමේ දුර්වලතා තනිවම විසඳා ගැනීමට මහඟု උපකාරයක් වේ. සංකීර්ණ අලුත්වැඩියාවන් සඳහා වෘත්තීය සහාය අවශ්‍ය වුවද, සරල නඩත්තු කටයුතු සහ අවහිරතා මඟහරවා ගැනීම යන්ත්‍රයේ භෞතික විද්‍යාත්මක මූලධර්ම අවබෝධ කර ගැනීමෙන් පහසුවෙන් සිදු කළ හැකිය.
1. ජල සංසරණය සහ භ්‍රමණය වන ඉසින බාහු ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය
දීසි සෝදන යන්ත්‍රයක් තුළ ජලය බෙදා හැරීම සිදුවන්නේ පීඩන පොම්පයක් සහ භ්‍රමණය වන ඉසින බාහු (spray arms) මඟිනි. යන්ත්‍රයේ පතුලෙන් ඇතුළු වන ජලය, තාපන මූලද්‍රව්‍යය මඟින් රත් කර ඉසින බාහු වෙත පීඩනයෙන් යුතුව යොමු කෙරේ. මෙම ඉසින බාහුවල ඇති කුඩා සිදුරු තුළින් අධික වේගයෙන් ජලය පිටතට විදීම සිදු වන අතර, එමඟින් ඇතිවන ප්‍රතික්‍රියා බලය හේතුවෙන් බාහු ස්වයංක්‍රීයව භ්‍රමණය වීමට පටන් ගනී. මෙය භෞතික විද්‍යාවේ නිව්ටන්ගේ තුන්වන නියමයට අනුව සිදුවන ක්‍රියාවලියකි.
බොහෝ විට දීසි නිසි ලෙස පිරිසිදු නොවීම පිටුපස ඇති ප්‍රධානතම හේතුවක් වන්නේ මෙම ඉසින බාහුවල සිදුරු අවහිර වීමයි. ආහාර කැබලි, කැල්සියම් තැන්පතු හෝ තද මේද ස්ථර මෙම සිදුරු තුළ තැන්පත් විය හැකිය. මෙය විසඳීම සඳහා, ඉසින බාහු ගලවා ගලා යන උණුසුම් ජලයෙන් සෝදා, දන්ත කූරක් වැනි සරල මෙවලමක් භාවිතයෙන් සිදුරු පිරිසිදු කළ හැකිය. රසායනික ද්‍රව්‍ය ලෙස විනාකිරි වැනි මෘදු අම්ලයක් භාවිත කිරීමෙන් කැල්සියම් තැන්පතු පහසුවෙන් දියකර හැරිය හැකිය.
2. පෙරීමේ පද්ධතිය: අපිරිසිදුකම වැළැක්වීමේ ප්‍රධාන පවුර
සෑම සේදීමේ වටයකදීම පිඟන් භාණ්ඩවලින් ඉවත් වන ආහාර කොටස් ජල සංසරණ පද්ධතියට නැවත ඇතුළු වීම වැළැක්වීම පෙරීමේ පද්ධතියේ ප්‍රධාන කාර්යයයි. මෙම පද්ධතිය සාමාන්‍යයෙන් කොටස් තුනකින් සමන්විත වේ: රළු පෙරහන, පැතලි පෙරහන සහ සියුම් මයික්‍රෝ පෙරහන ය.
- රළු පෙරහන (Coarse Filter): ඇට කැබලි, වීදුරු කැබලි හෝ විශාල ආහාර කොටස් පොම්පය දෙසට යාම වළක්වයි.
- පැතලි පෙරහන (Flat Filter): මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ අපද්‍රව්‍ය රඳවා ගනී.
- සියුම් පෙරහන (Micro Filter): ඉතා කුඩා ආහාර අංශු රඳවා ගනිමින්, නැවත සෝදන ජලයට මුසු වීම වළක්වයි.
පෙරහන නිසි ලෙස පිරිසිදු නොකළහොත්, යන්ත්‍රය තුළ අපිරිසිදු සුවඳක් ඇතිවීම, ජලය බැස නොයාම සහ පිඟන් මත නැවත අපිරිසිදු අංශු තැන්පත් වීම සිදුවේ. සතියකට වරක්වත් පෙරහන් පද්ධතිය ගලවා, මෘදු බුරුසුවක් සහ පිඟන් සෝදන දියර යොදා උණුසුම් ජලයෙන් පිරිසිදු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙය කිසිදු මෙවලමකින් තොරව අතින්ම ගලවා ගත හැකි සරල පියවරකි.
3. ජලාපවහන පද්ධතිය සහ නොපැමිණීමේ කපාටය
සේදීමේ ක්‍රියාවලිය අවසානයේදී අපිරිසිදු ජලය යන්ත්‍රයෙන් බැහැර කරනු ලබන්නේ ජලාපවහන පොම්පය මඟිනි. මෙම ක්‍රියාවලියේදී ජලය නැවත යන්ත්‍රය තුළට ගලා ඒම වැළැක්වීම සඳහා නොපැමිණීමේ කපාටයක් (non-return valve) හෝ රබර් ෆ්ලැප් එකක් පද්ධතිය තුළ පිහිටා ඇත. යන්ත්‍රයේ පතුලේ ජලය පල්වී තිබේ නම්, එය බොහෝ විට ජලාපවහන හෝස් එකේ අවහිරතාවයක් හෝ මෙම කපාටයේ රැඳී ඇති අපද්‍රව්‍යයක් නිසා විය හැකිය.
මෙවැනි අවස්ථාවකදී, ජලාපවහන හෝස් එක නමා නොමැති බව තහවුරු කරගන්න. පතුලේ ඇති ජලය ඉවත් කර පෙරහන යටින් ඇති පොම්ප ආවරණය ගලවා එහි ඇති ප්‍රේරකයට (impeller) ආහාර කැබලි හෝ කෙඳි වර්ග හිරවී ඇත්දැයි පරීක්ෂා කරන්න. ප්‍රේරකය නිදහසේ භ්‍රමණය විය යුතුය. කිසිවිටකත් විදුලි රැහැන් හෝ ප්‍රධාන පොම්ප පද්ධතිය ගැලවීමට උත්සාහ නොකරන්න.
4. ජල මෘදුකාරකය සහ රසායනික ක්‍රියාවලිය
දෘඩ ජලය (hard water) සහිත ප්‍රදේශවල දීසි සෝදන යන්ත්‍ර භාවිතයේදී පිඟන් සහ වීදුරු භාණ්ඩ මත සුදු පැහැති ලප හෝ ඉරි තැන්පත් වීම සිදුවේ. මෙයට පිළියමක් ලෙස යන්ත්‍රය තුළ ජල මෘදුකාරක ඒකකයක් අඩංගು කර ඇත. මෙම පද්ධතිය ක්‍රියා කරන්නේ අයන හුවමාරු දුම්මල (ion-exchange resin) මඟිනි. ජලයේ ඇති කැල්සියම් සහ මැග්නීසියම් අයන ඉවත් කර සෝඩියම් අයන ආදේශ කිරීම මෙහිදී සිදුවේ.
මෙම දුම්මල පද්ධතිය නැවත සක්‍රීය කිරීම සඳහා විශේෂිත දීසි සෝදන යන්ත්‍ර ලුණු (regenerating salt) අවශ්‍ය වේ. මෙය සාමාන්‍ය කෑම ලුණු නොවන අතර, 99% ක්ම පිරිසිදු සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් අඩංගු වේ. යන්ත්‍රයේ පතුලේ ඇති ලුණු බහාලුම නියමිත වේලාවට පුරවා තැබීමෙන් ජලය මෘදු වන අතර, එමඟින් සබන් ක්‍රියාකාරීත්වය උපරිම වී වීදුරු භාණ්ඩ දීප්තිමත්ව තබා ගත හැකිය.
5. සේදීමේ සහායක (Rinse Aid) සහ පෘෂ්ඨික ආතතිය
සේදීමේ ක්‍රියාවලියේ අවසාන පියවර වන්නේ වියළීමේ ක්‍රියාවලියයි. මෙහිදී ජලය වාෂ්ප වී යාමේදී පිඟන් මත ජල බිංදු සලකුණු ඉතිරි වීම වැළැක්වීම සඳහා සේදීමේ සහායක (rinse aid) දියරය භාවිත වේ. මෙම ද්‍රව්‍යය ක්‍රියා කරන්නේ ජලයේ පෘෂ්ඨික ආතතිය (surface tension) අඩු කිරීම මඟිනි. එමඟින් ජලය බිංදු වශයෙන් රැඳී නොසිට, තනි පටලයක් ලෙස ගලා ගොස් පහසුවෙන් වාෂ්ප වී යයි. මෙය පිරිසිදු භාණ්ඩවල දීප්තිය වැඩි කිරීමට සෘජුවම දායක වේ.
ඔබේ දීසි සෝදන යන්ත්‍රයේ ආයු කාලය දීර්ඝ කර ගැනීමට සහ නිතර ඇතිවන ගැටලු අවම කර ගැනීමට පියවර කිහිපයක් අනුගමනය කරන්න. පිඟන් යන්ත්‍රයට දැමීමට පෙර විශාල ආහාර කැබලි සූරා ඉවත් කරන්න. මසකට වරක් හිස් යන්ත්‍රය, ඉහළ උෂ්ණත්ව ක්‍රමවේදයක් සහ සුදුසු පිරිසිදුකාරකයක් යොදා ධාවනය කිරීමෙන් අභ්‍යන්තරයේ රැඳී ඇති තද මේද තැන්පතු දියකර හැරිය හැකිය. මෙම සරල ව්‍යුහාත්මක කොටස් පිළිබඳ අවබෝධය තුළින් අනවශ්‍ය නඩත්තු වියදම් මඟහරවා ගනිමින් ඔබේ දීසි සෝදන යන්ත්‍රය උපරිම කාර්යක්ෂමතාවයකින් යුතුව භාවිත කිරීමට ඔබට හැකියාව ලැබෙනු ඇත.
