කුඩා ඉඩකඩ සහිත මහල් නිවාසයක රෙදි වියලීම යනු හුදෙක් ඉඩකඩ කළමනාකරණය පිළිබඳ ගැටලුවක් පමණක් නොව, එය වායුගෝලීය භෞතික විද්යාව සහ රෙදිපිළි රසායන විද්යාව හා බැඳුණු ක්රියාවලියකි. නිසි වායු සංසරණය, උෂ්ණත්ව පාලනය සහ පෘෂ්ඨීය වර්ගඵලය උපරිම කිරීම මඟින් නිවසේ තෙතමනය රැඳීම වළක්වා ගනිමින් ඉතා කෙටි කාලයකින් කුඩා ඇඳුම් සහ දෛනික රෙදිපිළි වියළා ගත හැකිය.
වාෂ්පීකරණ ක්රියාවලිය සහ වායු ගමනාගමනයේ වැදගත්කම
ඇඳුම් වියලීම යනු මූලික වශයෙන්ම ද්රව ජලය වාෂ්ප බවට පත්වීමේ භෞතික ක්රියාවලියයි. රෙදිපිළි කෙඳි අතර ඇති ජල අණු වාතයට මුදා හැරීම සඳහා පරිසරයේ ඇති සාපේක්ෂ ආර්ද්රතාවය (relative humidity) අවම මට්ටමක පැවතීම අත්යවශ්ය වේ. නිසල වාතය පවතින විට, තෙත් ඇඳුම වටා ඉහළ ආර්ද්රතාවයක් සහිත වායු ස්ථරයක් (boundary layer) නිර්මාණය වේ. මෙයින් වාෂ්පීකරණ වේගය අඩාල වේ. සරල වායු සංසරණයක් හෝ ජනේලයක් අසලින් හමන මඳ සුළඟක් මඟින් මෙම සීමාකාරී වායු ස්ථරය ඉවත් කර, වියළි වාතය ඇඳුම වෙත ළඟා කරවයි. එම නිසා, කුඩා රෙදි වියලන රාක්කයක් තැබීමේදී සෑම විටම ස්වභාවික වායු ධාරා ගමන් කරන ස්ථානයක් තෝරා ගැනීම වැදගත් වේ. ජල අණු ද්රව අවස්ථාවේ සිට වායු අවස්ථාවට පත්වීමේදී තාප ශක්තිය අවශෝෂණය කරයි. කාමර උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 20ත් 22ත් අතර මට්ටමක පවතින විට මෙම ක්රියාවලිය වඩාත් කාර්යක්ෂම වේ.
කුඩා ඉඩකඩ උපරිමයෙන් භාවිතා කිරීමේ සිරස් ක්රමවේද
කුඩා මහල් නිවාසයක බිම් ප්රමාණය සීමිත බැවින්, අප තිරස් ඉඩ වෙනුවට සිරස් ඉඩ (vertical space) උපරිමයෙන් භාවිතා කළ යුතුය. මේ සඳහා පහත සඳහන් උපක්රම භාවිත කළ හැකිය:
- කටු සහිත රවුම් වියලන රාක්ක (Peg Hangers): මේවා කුඩා මේස්, ලේන්සු සහ යටඇඳුම් වැනි ද්රව්ය රාශියක් ඉතා සුළු ඉඩක සිරස්ව එල්ලා තැබීමට උපකාරී වේ. මෙහිදී ඇඳුම් එකිනෙක ස්පර්ශ නොවන පරිදි නිසි පරතරයක් තැබීමෙන් වායු සංසරණය සුමට වේ.
- ජනේල රාමු සහ දොරවල් මත රැඳවිය හැකි රාක්ක: බිම ඉඩ නොගන්නා මෙම රාක්ක මඟින් ජනේලයෙන් ලැබෙන සෘජු හිරු එළිය සහ වාතාශ්රය උපරිමයෙන් ප්රයෝජනයට ගනී.
- සිවිලිමෙන් එල්ලන පද්ධති: කාමරයේ ඉහළ කොටසේ උණුසුම් වාතය එකතු වන බැවින්, සිවිලිමට සවි කරන සිරස්ව ඉහළ පහළ කළ හැකි රාක්ක මඟින් රෙදි වියලීමේ වේගය දෙගුණ කළ හැකිය. උණුසුම් වාතය සැහැල්ලු නිසා ඉහළට ගමන් කිරීමේ ස්වභාවික සංවහන ධාරා (convection currents) මෙහිදී ක්රියාත්මක වේ.
රෙදිපිළිවලින් තෙතමනය ඉවත් කිරීම වේගවත් කිරීමේ තාක්ෂණික ක්රම
වියලන රාක්කය මත තැබීමට පෙර රෙදිවල අඩංගු අතිරික්ත ජලය ඉවත් කිරීමෙන් වියලීමේ කාලය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කරගත හැකිය. සේදූ රෙදි වියළි, ඝන තුවායක් මත සමතලව තබා තුවාය සමඟ එකට රෝල් කරන්න. ඉන්පසු එය මෘදු ලෙස තෙරපන්න. මෙමඟින් රෙදිවල ඇති ජලයෙන් වැඩි ප්රමාණයක් කේශාකර්ෂණ බලය (capillary action) මඟින් තුවායට උරා ගනී. මෙම සරල තාක්ෂණය විශේෂයෙන්ම ලොම් (wool) සහ සිල්ක් (silk) වැනි සියුම් ඇඳුම් සඳහා ඉතා ආරක්ෂිත මෙන්ම කාර්යක්ෂම වේ. තවද, රෙදිපිළිවල අඩංගු ද්රව්යවල රසායනික ස්වභාවය වියලීමේ වේගයට සෘජුවම බලපායි. කපු (cotton) වැනි ස්වභාවಿಕ කෙඳිවලට ජල අණු රඳවා ගැනීමේ ඉහළ හැකියාවක් ඇති අතර පොලියෙස්ටර් (polyester) හෝ නයිලෝන් (nylon) වැනි කෘතිම කෙඳි ජලය විකර්ෂණය කරයි. එම නිසා කුඩා වියලන රාක්කයේ ඇඳුම් සැකසීමේදී කපු ඇඳුම් වැඩි වාතාශ්රයක් සහිත ස්ථානවලද, කෘතිම කෙඳි සහිත ඇඳුම් සාපේක්ෂව අඩු වාතාශ්රයක් ඇති ස්ථානවලද තැබීමෙන් මුළු රෙදි තොගයම එකම කාලයකදී වියළා ගැනීමට හැකි වේ.
කාමරයේ ආර්ද්රතාවය පාලනය කිරීම සහ සෞඛ්යාරක්ෂිත බව
ගෘහස්ථව රෙදි වියලීමේදී පිටවන වාෂ්ප මඟින් නිවස තුළ සාපේක්ෂ ආර්ද්රතාවය ඉහළ යයි. ආර්ද්රතාවය 60% ඉක්මවා ගියහොත් බිත්ති සහ කොන් වල දිලීර (mold and mildew) වර්ධනය වීමේ අවදානම පවතී. මෙය වළක්වා ගැනීම සඳහා හරස් වාතාශ්රය (cross-ventilation) ලබා දිය යුතුය. එනම්, එකිනෙකට ප්රතිවිරුද්ධ දිශාවලින් ජනේල දෙකක් සුළු වශයෙන් විවෘත කර තැබීමයි. එමඟින් නිවස තුළ පීඩන වෙනසක් ඇති වී තෙත් වාතය කාර්යක්ෂමව පිටතට ඇදී යයි. තවද, ඇඳුම් වියලන ස්ථානය අසල සිලිකා ජෙල් වැනි ස්වභාවික ආර්ද්රතා අවශෝෂක හෝ සක්රිය අඟුරු බඳුනක් තැබීමෙන් අමතර තෙතමනය පාලනය කරගත හැකිය.
ඇඳුම් රාක්කයේ නිවැරදිව ඇසිරීමේ කලාව
රාක්කය මත ඇඳුම් එල්ලීමේදී පිළිපැදිය යුතු රීති කිහිපයක් පවතී. බරින් වැඩි සහ ඝනකම් රෙදිපිළි රාක්කයේ පිටත කෙළවරින්ද, සිහින් සහ සැහැල්ලු රෙදිපිළි මැද කොටසින්ද එල්ලන්න. මෙමඟින් වායු ධාරාවලට බාධාවකින් තොරව රාක්කය මැදින් ගලා යාමට අවස්ථාව ලැබේ. කමිස සහ ටී-ෂර්ට් හැඟර් (hangers) වල දමා එල්ලීමෙන් ඒවායේ හැඩය ආරක්ෂා වනවා පමණක් නොව, ඇඳුමේ ඇතුළත පෘෂ්ඨයන් අතර වාතය ගමන් කිරීමට කුහරයක් නිර්මාණය වී වියලීම වේගවත් වේ.
