මුද්රිත ඡායාරූප ස්ලිප්-ඉන් (slip-in) ඇල්බමවල ක්රමවත්ව ඇසිරීමේදී, ඡායාරූපවල මතුපිට රසායනික ස්ථරයට හානි නොවන පරිදි සහ දූවිලි එකතු වීමකින් තොරව කටයුතු කිරීම ඉතා වැදගත් වේ. භෞතික හා රසායනික සාධක සැලකිල්ලට ගනිමින් ක්රමානුකූලව ඡායාරූප පෙළගැස්වීම මඟින් ඒවායේ දිගුකාලීන පැවැත්ම සහ ආකර්ෂණීය නිමාව සුරක්ෂිත කරගත හැකිය.
ඡායාරූප හැසිරවීමේ රසායන විද්යාව සහ මතුපිට ආරක්ෂාව
ඡායාරූප මුද්රණයක මතුපිට පෘෂ්ඨය සෑදී ඇත්තේ රසායනික එමල්ෂන් (emulsion) ස්ථරයකිනි. අපගේ ඇඟිලිවල ස්වභාවිකවම පවතින තෙල් වර්ග (lipids), දහඩිය සහ ලවණ වර්ග මෙම එමල්ෂන් ස්ථරය සමඟ ප්රතික්රියා කර කාලයත් සමඟ ඡායාරූපයේ වර්ණ දුර්වර්ණ කිරීමට හෝ ස්ථිර ඇඟිලි සලකුණු ඇති කිරීමට හේතු වේ. මේ නිසා ඡායාරූප වර්ගීකරණය ආරම්භ කිරීමට පෙර අත් පිරිසිදුව තබා ගැනීම මෙන්ම වඩාත් සුදුසු වන්නේ සිහින් කපු (cotton) හෝ මයික්රෝෆයිබර් අත්කොපු (archival-safe gloves) යුගලක් පැළඳීමයි.
අත්කොපු භාවිතය මඟින් ඡායාරූප මත සීරීම් ඇති වීම සහ තෙතමනය ස්පර්ශ වීම මුළුමනින්ම වළක්වයි. විශේෂයෙන්ම දිලිසෙන සුළු (glossy) ඡායාරූපවල ඇඟිලි සලකුණු ඉතා පහසුවෙන් කැපී පෙනෙන බැවින්, මෙම පූර්ව ආරක්ෂණ පියවර අත්යවශ්ය වේ. කිසිවිටෙකත් ඡායාරූපයේ මැද කොටස සෘජුවම ස්පර්ශ නොකර, සෑම විටම එහි දාරවලින් (edges) පමණක් අල්ලා හැසිරවීමට පුරුදු වන්න.
ස්ලිප්-ඉන් ඇල්බමයට පෙර පූර්ව-වර්ගීකරණය
කිසිදු සැලසුමකින් තොරව සෘජුවම ඇල්බමයේ සාක්කු (pockets) තුළට ඡායාරූප ඇතුළු කිරීමට යාමෙන් අනවශ්ය අවුල් සහගත තත්ත්වයන් සහ නැවත නැවතත් ඡායාරූප ඇදීමට සිදුවීමෙන් හානි සිදු විය හැකිය. එබැවින් ඇල්බමයට ඇතුළු කිරීමට පෙර පහත සඳහන් පියවර අනුගමනය කරන්න:
- පිරිසිදු මතුපිටක් සකස් කිරීම: පිරිසිදු, වියළි සහ දූවිලි රහිත ලී හෝ වීදුරු මේසයක් මත වර්ගීකරණය සිදු කරන්න. මේසය මත කිසිදු රසායනික ද්රව්යයක් හෝ තෙතමනයක් නොමැති බව තහවුරු කරගන්න.
- කාලානුක්රමික හෝ තේමාත්මක බෙදීම: ඡායාරූප මුලින්ම වර්ෂය, මාසය හෝ විශේෂ උත්සව අවස්ථා අනුව වෙන වෙනම ගොඩවල්වලට වෙන් කරන්න. මෙය පසුව ඇල්බමයට ඇතුළත් කිරීමේදී කාලය ඉතිරි කරයි.
- තත්ත්ව පාලනය: බොඳ වූ, ද්විත්ව මුද්රණ හෝ වැරදි ආලෝකකරණය සහිත ඡායාරූප ඉවත් කර හොඳම රූප පමණක් ඇල්බමය සඳහා තෝරාගන්න.
ප්ලාස්ටික් සාක්කුවල ස්ථිති විද්යුතය සහ දූවිලි පාලනය
බොහෝ ස්ලිප්-ඉන් ඇල්බම සාක්කු නිපදවා ඇත්තේ පොලිප්රොපිලීන් (polypropylene) වැනි ප්ලාස්ටික් බහුඅවයවක (polymers) වලිනි. මෙම ද්රව්යය ඡායාරූප ආරක්ෂා කිරීමට වඩාත් සුදුසු වුවද, ඡායාරූපය ඇතුළු කිරීමේදී ඇති වන ඝර්ෂණය හේතුවෙන් ස්ථිති විද්යුත් ආරෝපණයක් (static charge) නිපදවිය හැකිය. මෙම ස්ථිති විද්යුතය මඟින් අවට ඇති සියුම් දූවිලි අංශු සාක්කුව තුළට සහ ඡායාරූපයේ මතුපිටට ආකර්ෂණය කරගනී.
මෙය වළක්වා ගැනීම සඳහා ඡායාරූපය ඇතුළු කිරීමට පෙර සාක්කුව මෘදු ලෙස පිඹීම හෝ වාතය මඟින් පිරිසිදු කිරීම (air blower භාවිතයෙන්) කළ හැකිය. කිසිවිටෙකත් දූවිලි සහිත පරිසරයක මෙම කටයුත්ත නොකරන්න. ඡායාරූපය ඇතුළු කිරීමේදී එක් වරක් පමණක් මෘදු ලෙස ඇතුළට තල්ලු කරන්න; නැවත නැවතත් ඇතුළට සහ පිටතට ඇදීමෙන් ඝර්ෂණය සහ සීරීම් වැඩි වේ.
ඡායාරූප නිවැරදිව සාක්කු තුළට ඇතුළු කිරීමේ තාක්ෂණය
ස්ලිප්-ඉන් සාක්කුවට ඡායාරූපය ඇතුළු කිරීමේදී නිවැරදි කෝණය සහ බලය යෙදවීම වැදගත් වේ. ඡායාරූපයේ පහළ කෙළවර මුලින්ම සාක්කුවේ කටට සමපාත කර, පසුව දෙපැත්තෙන් මෘදු ලෙස අල්ලා පහළට තල්ලු කරන්න. කිසිවිටෙකත් බලහත්කාරයෙන් ඡායාරූපය ඇතුළට නොයවන්න. ප්ලාස්ටික් සාක්කුවේ ප්රමාණයට වඩා විශාල ඡායාරූප එහි බහාලීමෙන් වලකින්න, මන්ද එය ඡායාරූපය නැමීමට (curling) හේතු විය හැක.
තවද, ඡායාරූප ඇල්බමයේ පිටු පෙරලීමේදී එකිනෙක ගැටීම වැළැක්වීම සඳහා ඡායාරූප සම්පූර්ණයෙන්ම සාක්කුව තුළ තැන්පත් වී ඇති බවත්, පිටතට නෙරා නොමැති බවත් තහවුරු කරගන්න. සාක්කුව තුළ වාත බුබුළු (air pockets) ඉතිරි වී ඇත්නම්, මෘදු රෙදි කැබැල්ලකින් මතුපිට පිරිමැදීම මඟින් එම වාතය ඉවත් කළ හැකිය.
දිගුකාලීන සංරක්ෂණය සඳහා පරිසරය සකස් කිරීම
ඇල්බමය සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පසු එය ගබඩා කරන ස්ථානය එහි ආයු කාලය තීරණය කරයි. අධික ආර්ද්රතාවය (humidity) ප්ලාස්ටික් සාක්කුව සහ ඡායාරූපය එකිනෙක ඇලීමට (blocking) හේතු විය හැකි අතර, එය නැවත ඉවත් කිරීමට නොහැකි වන පරිදි රූපයට හානි කරයි. එමෙන්ම අධික උෂ්ණත්වය මඟින් වර්ණක රසායනිකව බිඳවැටීමට ලක් වේ.
එබැවින් ඔබේ ඇල්බම සැමවිටම සෘජු සූර්යාලෝකයෙන් තොර, සිසිල් සහ වියළි ස්ථානයක ගබඩා කරන්න. ඇල්බමය සිරස් අතට (vertical) රාක්කයක තැබීම වඩාත් සුදුසුය. තිරස් අතට එක මත එක ගොඩගැසීමෙන් පහළින් ඇති ඇල්බම මත අධික පීඩනයක් ඇති වී ඡායාරූප ප්ලාස්ටික් තට්ටුව සමඟ ඇලීමේ අවදානම වැඩි වේ.
