කාමරයක උෂ්ණත්වය කාර්යක්ෂමව පාලනය කිරීම සඳහා අතේ ගෙන යා හැකි වායුසමීකරණ යන්ත්රයක් නිවැරදිව තෝරා ගැනීම සහ එහි පිටාර නළය ජනේලයෙන් පිටතට දමා නිසි ලෙස සීල් කිරීම අත්යවශ්ය වේ. මෙමගින් සිසිල් කළ වාතය කාමරය තුළ රඳවා තබා ගන්නා අතර පිටතින් උණුසුම් වාතය ඇතුළු වීම වළක්වයි.
සිසිලන ධාරිතාව (BTU) සහ භෞතික විද්යාව
වායුසමීකරණ යන්ත්රයක් තෝරා ගැනීමේදී මූලිකවම සැලකිය යුත්තේ එහි සිසිලන ධාරිතාවයි. මෙය බ්රිතාන්ය තාප ඒකක (BTU - British Thermal Units) මගින් මනිනු ලැබේ. BTU අගය තීරණය වන්නේ කාමරයේ වර්ගඵලය, සිවිලිමේ උස සහ කාමරයට ලැබෙන හිරු එළිය ප්රමාණය මතය. සාමාන්ය රීතියක් ලෙස, වර්ග මීටරයකට BTU 350 ක පමණ ධාරිතාවක් අවශ්ය වේ.
BTU අගය නිවැරදිව ගණනය කිරීම සඳහා කාමරයේ දිග සහ පළල මීටර් වලින් මැන, එහි මුළු වර්ගඵලය ලබා ගන්න. සාමාන්යයෙන් වර්ග මීටරයකට වොට් 100 ක පමණ සිසිලන බලයක් අවශ්ය වන අතර, එය BTU වලින් දැක්වීමේදී වර්ග මීටරයකට BTU 340 ක් පමණ වේ. කාමරය තුළ වැඩි වශයෙන් තාපය ජනනය කරන උපකරණ (උදාහරණයක් ලෙස පරිගණක, රූපවාහිනී යන්ත්ර) තිබේ නම් හෝ කාමරය සෘජුවම හිරු එළියට නිරාවරණය වේ නම්, අවශ්ය BTU අගය තවත් 10% ත් 20% ත් අතර ප්රමාණයකින් වැඩි කළ යුතුය. අඩු ධාරිතාවයකින් යුත් යන්ත්රයක් තෝරාගතහොත්, සම්පීඩකය (compressor) අඛණ්ඩව ක්රියාත්මක වීමට සිදුවන අතර එමඟින් විදුලි පරිභෝජනය ඉහළ ගොස් යන්ත්රයේ ආයු කාලය කෙටි වේ.
තනි නල (Single-Hose) සහ ද්විත්ව නල (Double-Hose) පද්ධති
අතේ ගෙන යා හැකි වායුසමීකරණ යන්ත්ර ප්රධාන වශයෙන් කාණ්ඩ දෙකකට බෙදිය හැකිය. මෙම කාණ්ඩ දෙකෙහි ක්රියාකාරිත්වය සහ කාර්යක්ෂමතාව එකිනෙකට වෙනස් වේ:
- තනි නල පද්ධති: මෙම යන්ත්ර කාමරය තුළ ඇති වාතය උරාගෙන එය සිසිල් කර නැවත කාමරයට මුදා හරින අතර, උපකරණයෙන් ජනනය වන තාපය එක් පිටාර නළයක් හරහා ජනේලයෙන් පිටතට යවයි. මෙහිදී කාමරය තුළ සෘණ පීඩනයක් (negative pressure) නිර්මාණය වන බැවින්, දොරවල් සහ ජනෙල් සිදුරු අතරින් පිටත ඇති උණුසුම් වාතය නැවත කාමරය තුළට ඇදී ඒමේ ප්රවණතාවක් පවතී.
- ද්විත්ව නල පද්ධති: මෙහිදී එක් නලයකින් පිටත ඇති වාතය උපකරණය සිසිල් කිරීම සඳහා ඇතුළට ගන්නා අතර, අනෙක් නලයෙන් රත් වූ වාතය පිටතට මුදා හරිනු ලැබේ. මෙම ක්රියාවලිය මගින් කාමරය තුළ පීඩන අසමතුලිතතාවයක් ඇති නොවන නිසා සිසිලන කාර්යක්ෂමතාව ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතී.
ජනේලය නිවැරදිව සීල් කිරීමේ වැදගත්කම (Thermodynamics of Sealing)
වායුසමීකරණ යන්ත්රයෙන් පිටතට දමන නළය වටා ඇති ජනේලයේ විවරය නිසි ලෙස සීල් නොකළහොත්, පිටතට යන උණුසුම් වාතය නැවතත් කාමරය තුළට පැමිණේ. තාප ගති විද්යාවේ (thermodynamics) මූලධර්මයන්ට අනුව, තාපය සැමවිටම වැඩි සාන්ද්රණයක සිට අඩු සාන්ද්රණයක් ඇති ස්ථානය කරා ගමන් කරයි. එම නිසා ජනේල මුද්රාවක් (window seal kit) භාවිතය අනිවාර්ය වේ. පොලියෙස්ටර් හෝ නයිලෝන් වැනි ජලයට සහ තාපයට ඔරොත්තු දෙන රෙදි කඩකින් නිපදවූ මුද්රා කට්ටල මේ සඳහා බහුලව භාවිත වේ. මෙමගින් පිටතින් එන රස්නය පමණක් නොව, කෘමීන්, දූවිලි සහ තෙතමනය කාමරයට ඇතුල් වීමද වළක්වයි.
විවිධ ජනේල වර්ග සහ සීල් කිරීමේ ක්රම
ජනේලයේ ස්වභාවය අනුව සීල් කරන ආකාරය වෙනස් විය හැකිය. නිදසුනක් ලෙස, ඉහළට සහ පහළට ලිස්සා යන ජනේල (sliding windows) සඳහා ප්ලාස්ටික් හෝ ෆෝම් පැනල් (foam panels) භාවිතය වඩාත් සුදුසු වේ. පැත්තට ඇරෙන ජනේල (casement windows) සඳහා රෙදි මුද්රා කට්ටල වඩාත් ප්රායෝගික වේ. ඔබ තෝරා ගන්නා සීල් වර්ගය ජනේලයේ රාමුවට හොඳින් ගැළපෙන බව තහවුරු කර ගැනීමෙන් වායු කාන්දුවීම් සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකිය.
පියවරෙන් පියවර ජනේලය සීල් කරන ආකාරය
ක්රමානුකූලව සහ නිවැරදිව ජනේලය සීල් කිරීම සඳහා පහත සඳහන් පියවර අනුගමනය කරන්න:
- මතුපිට පිරිසිදු කිරීම: ප්රථමයෙන් ජනෙල් රාමුව සහ වීදුරුව හොඳින් පිරිසිදු කර වියළා ගන්න. දූවිලි හෝ තෙතමනය තිබේ නම්, ඇලවුම් පටිය (velcro tape) ශක්තිමත්ව ඇලෙන්නේ නැත.
- ඇලවුම් පටිය සවි කිරීම: සීල් කට්ටලයට ලැබෙන ඇලවුම් පටිය ජනෙල් රාමුව වටා සහ ජනේලයේ ඇතුල් පැත්තෙන් ඒකාකාරීව අලවන්න.
- රෙදි මුද්රාව සවි කිරීම: රෙදි මුද්රාව (fabric seal) ඇලවුම් පටිය මත රැලි නොවැටෙන සේ තදින් අලවන්න. මෙහිදී සිපර් (zipper) සහිත කොටස මැදට එන සේ සකස් කරගත යුතුය.
- නළය සම්බන්ධ කිරීම: සිපරය මඳක් විවෘත කර වායුසමීකරණ යන්ත්රයේ පිටාර නළය (exhaust hose) ඉන් පිටතට දමන්න. ඉන්පසු නළය වටා වාතය කාන්දු නොවන පරිදි සිපරය හොඳින් තද කරන්න. අවශ්ය නම්, ප්ලාස්ටික් කේබල් ටයි (cable ties) මගින් එය තවදුරටත් ශක්තිමත් කළ හැකිය.
උපරිම කාර්යක්ෂමතාව සඳහා නඩත්තු උපදෙස්
යන්ත්රයේ ක්රියාකාරිත්වය උපරිම මට්ටමක තබා ගැනීමට සහ විදුලි බිල අවම කර ගැනීමට නිතිපතා නඩත්තු කිරීම් සිදු කළ යුතුය. විශේෂයෙන්ම සති දෙකකට වරක් එහි වායු පෙරහන (air filter) ගලවා මෘදු ලෙස සෝදා පිරිසිදු කරන්න. පෙරහන මත දූවිලි බැඳීමෙන් වායු සංසරණය අඩාල වන අතර සිසිලන ක්රියාවලිය මන්දගාමී වේ. එමෙන්ම, ඝනීභවනය වන ජලය (condensation) එකතු වන බඳුන නිරන්තරයෙන් හිස් කිරීමට වගබලා ගන්න.