නවීන ගෘහස්ථ රෙදි සේදීමේ ක්රියාවලියේදී රෙදි වියළන යන්ත්රයක් තෝරා ගැනීම ප්රධාන තීරණයකි. මෙහිදී වඩාත් ප්රචලිත තාක්ෂණයන් දෙක වන කන්ඩෙන්සර් (condenser) සහ හීට් පම්ප් (heat pump) ක්රමවේද අතර පවතින භෞතික විද්යාත්මක සහ තාප ගති විද්යාත්මක වෙනස්කම් වටහා ගැනීම නිවැරදි තේරීමක් සඳහා අත්යවශ්ය වේ.
කන්ඩෙන්සර් වියළන යන්ත්ර ක්රියා කරන භෞතික විද්යාත්මක පදනම
කන්ඩෙන්සර් වියළන යන්ත්ර ක්රියා කරන්නේ විවෘත හෝ අර්ධ-සංවෘත තාප චක්රයක් මගිනි. මෙම පද්ධතියේ මූලික ක්රියාවලිය පදනම් වන්නේ වාතය ඉහළ උෂ්ණත්වයකට රත් කර තෙතමනය ඉවත් කිරීමේ සරල භෞතික විද්යාත්මක මූලධර්මය මතය. යන්ත්රය තුළ ඇති විද්යුත් තාපක මූලද්රව්යයක් මගින් පරිසරයෙන් ලබා ගන්නා වාතය සෙල්සියස් අංශක 70 සිට 75 දක්වා වූ ඉහළ උෂ්ණත්වයකට රත් කරනු ලැබේ. මෙම රත් වූ වියළි වාතය භ්රමණය වන බෙරය තුළට ඇතුළු වී තෙත් ඇඳුම් අතරින් ගමන් කරයි. එහිදී අධික තාපය හේතුවෙන් ඇඳුම්වල ඇති ජලය වේගයෙන් වාෂ්පීකරණය වී වාතය සමඟ මුසු වේ.
ඉන්පසු මෙම තෙතමනය සහිත උණුසුම් වාතය යන්ත්රයේ පහළ කොටසේ ඇති සනීකාරකයක් (condenser) වෙත යොමු කෙරේ. සනීකාරකය හරහා පිටතින් ගලා එන සිසිල් වාතය ගමන් කරවන අතර, එමගින් උණුසුම් වාතයේ ඇති තාපය අවශෝෂණය කර ගනී. මෙහිදී සිදුවන වේගවත් උෂ්ණත්ව පහත වැටීම හේතුවෙන් වාෂ්පය නැවත ද්රව ජලය බවට ඝනීභවනය වේ. මෙම ඝනීභවනය වූ ජලය විශේෂිත එකතු කිරීමේ ටැංකියකට රැස් කරන අතර, එය පසුව අතින් ඉවත් කළ යුතුය. මෙම ක්රියාවලිය ඉතා වේගවත් වුවද, සෑම චක්රයකදීම විශාල තාප ප්රමාණයක් පරිසරයට මුදා හැරෙන බැවින් බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව සාපේක්ෂව අඩුය.
හීට් පම්ප් තාක්ෂණයේ සංවෘත තාප ගති විද්යාත්මක චක්රය
හීට් පම්ප් (තාප පොම්ප) වියළන යන්ත්ර ක්රියා කරන්නේ වඩාත් කාර්යක්ෂම සහ නවීන සංවෘත චක්ර පද්ධතියක් මගිනි. සාම්ප්රදායික විද්යුත් තාපක වෙනුවට මෙම යන්ත්රවල සම්පීඩකයක් (compressor) සහ විශේෂිත ශීතකාරක ද්රව්යයක් (refrigerant) අඩංගු තාප හුවමාරු පද්ධතියක් භාවිතා වේ. මෙහිදී බාහිරින් අලුතින් වාතය ලබා ගැනීමක් හෝ තාපය පිටතට මුදා හැරීමක් සිදු නොවන තරම්ය.
මෙම පද්ධතිය තුළ, ශීතකාරක ද්රව්යය සම්පීඩනය කිරීමෙන් නිපදවන තාපය භාවිතයෙන් වියළි වාතය රත් කර බෙරය තුළට යවනු ලැබේ. මෙම වාතය ඇඳුම්වල ඇති තෙතමනය උරා ගැනීමෙන් පසු සෘජුවම වාෂ්පීකාරකය වෙත ගමන් කරයි. එහිදී ශීතකාරකය මගින් උණුසුම් වාතය සිසිල් කර තෙතමනය ඝනීභවනය කර ඉවත් කරනු ලැබේ. මෙම ක්රියාවලියේදී ලබා ගන්නා තාපය අපතේ යාමට නොදී, සම්පීඩකය මගින් නැවතත් එම වාතය රත් කිරීම සඳහා භාවිතා කරයි. මෙම තාප ප්රතිචක්රීකරණ ක්රියාවලිය හේතුවෙන් වාතය රත් කිරීමට වැය වන ශක්තිය ඉතා අවම වන අතර, ක්රියාවලිය සෙල්සියස් අංශක 50 ක වැනි අඩු උෂ්ණත්වයකදී කාර්යක්ෂමව සිදු වේ.
රෙදිපිළි තන්තු සහ උෂ්ණත්ව පාලනය අතර සබඳතාව
වියළන යන්ත්රයක ක්රියාකාරී උෂ්ණත්වය ඇඳුම්වල ආයු කාලය සහ ගුණාත්මකභාවය කෙරෙහි සෘජුවම බලපායි. කන්ඩෙන්සර් යන්ත්රවල පවතින ඉහළ උෂ්ණත්වය (සෙල්සියස් 70 ට වැඩි) නිසා ස්වභාවික තන්තු වන කපු, ලොම් සහ සේද වැනි සියුම් රෙදිපිළිවල අණුක ව්යුහයට හානි සිදුවිය හැක. අධික තාපය හේතුවෙන් තන්තු හැකිලීමට ලක් වන අතර රෙදිපිළිවල මෘදු බව නැති වී රළු ස්වභාවයක් ගනී. එසේම ඇඳුම්වල ඇති ඇදෙනසුලු තන්තු ඉක්මනින් විනාශ විය හැක.
මීට ප්රතිවිරුද්ධව, හීට් පම්ප් යන්ත්රවල පවතින අඩු ක්රියාකාරී උෂ්ණත්වය (සෙල්සියස් 50 පමණ) රෙදිපිළි කෙරෙහි දක්වන්නේ මෘදු ප්රවේශයකි. අඩු තාපය යටතේ රෙදි වියළීමේදී තන්තු මත ඇති වන තාප ආතතිය අවම වේ. මේ නිසා ඇඳුම්වල මුල් හැඩය, වර්ණය සහ මෘදු බව දිගු කාලයක් පුරා නොවෙනස්ව තබා ගත හැක. විශේෂයෙන්ම ළදරු ඇඳුම් සහ සංවේදී රෙදි වර්ග සඳහා හීට් පම්ප් තාක්ෂණය වඩාත් සුදුසු වේ.
ස්ථාපනය සහ පරිසරය කෙරෙහි ඇති වන බලපෑම
යන්ත්රයක් තෝරා ගැනීමේදී එය නිවසේ තබන ස්ථානය සහ අවට පරිසරය කෙරෙහි දක්වන බලපෑමද තීරණාත්මක සාධකයකි. කන්ඩෙන්සර් වියළන යන්ත්ර ක්රියාත්මක වන විට, ඒවා අවට පරිසරයට සැලකිය යුතු උණුසුම් වාතයක් සහ යම් ප්රමාණයක තෙතමනයක් මුදා හරියි. මේ නිසා, කන්ඩෙන්සර් යන්ත්රයක් තැබිය යුත්තේ හොඳින් වාතාශ්රය ලැබෙන කාමරයක හෝ ජනේලයක් අසලකය. එසේ නොමැති වුවහොත් කාමරය තුළ තෙතමනය එකතු වී බිත්ති මත පුස් සහ දිලීර වර්ධනය වීමට ඉඩ ඇත.
නමුත් හීට් පම්ප් වියළන යන්ත්ර සම්පූර්ණයෙන්ම සංවෘත පද්ධතියක් ලෙස ක්රියා කරන බැවින් බාහිර පරිසරයට තාපය හෝ තෙතමනය මුදා හැරීමක් සිදු නොවේ. මේ නිසා වාතාශ්රය අවම කුඩා කාමරයක, කොරිඩෝවක හෝ කබඩ් එකක් තුළ වුවද කිසිදු ගැටලුවකින් තොරව මෙම යන්ත්රය ස්ථාපනය කළ හැක. මෙය නවීන මහල් නිවාස සඳහා බෙහෙවින් ගැලපෙන විසඳුමකි.
නිවැරදි තේරීම සඳහා ප්රායෝගික සැසඳීම
ඔබගේ අවශ්යතාවයට වඩාත්ම ගැලපෙන තාක්ෂණය තෝරා ගැනීමට පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
- බලශක්ති භාවිතය: හීට් පම්ප් යන්ත්රයක් සඳහා වැය වන විදුලි බලය කන්ඩෙන්සර් යන්ත්රයකට වඩා 50% කටත් වඩා අඩුය.
- වියළීමේ කාලය: කන්ඩෙන්සර් යන්ත්ර ඉහළ තාපය භාවිතා කරන බැවින් ඉතා වේගයෙන් රෙදි වියළා දෙයි. හීට් පම්ප් යන්ත්ර සඳහා තරමක් වැඩි කාලයක් ගතවේ.
- දිගුකාලීන පිරිවැය: හීට් පම්ප් යන්ත්ර මිලදී ගැනීමේ මූලික පිරිවැය ඉහළ වුවද, මාසික විදුලි බිල ඉතිරි වීමෙන් එම පිරිවැය කෙටි කාලයකදී පියවා ගත හැක.
- රෙදිපිළි රැකවරණය: ඔබ නිතරම සියුම් සහ වටිනා ඇඳුම් වියළන්නේ නම්, අඩු උෂ්ණත්වය සහිත හීට් පම්ප් යන්ත්රය තෝරා ගැනීම අත්යවශ්ය වේ.