යතුරුපුවරුවක යතුරු ක්‍රියා විරහිත වීම හෝ වැරදි ලෙස ක්‍රියා කිරීම එදිනෙදා පරිගණක භාවිතයේදී ඇති වන පොදු ගැටලුවකි. මෙම ලිපියෙන් යතුරුපුවරුවල ඇති වන දෘඩාංග දෝෂ භෞතික විද්‍යාත්මක මූලධර්ම සහ රසායනික පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රමවේද ඇසුරෙන් ආරක්ෂිතව විසඳා ගන්නා ආකාරය විස්තර කෙරේ.
යතුරුපුවරු තාක්ෂණයේ මූලික ව්‍යුහය සහ භෞතික විද්‍යාව
පරිගණක යතුරුපුවරු ප්‍රධාන වශයෙන් ආකාර දෙකකින් සමන්විත වේ: පටල යතුරුපුවරු (membrane) සහ යාන්ත්‍රික යතුරුපුවරු (mechanical). පටල යතුරුපුවරුවක ක්‍රියාකාරිත්වය රඳා පවතින්නේ නම්‍යශීලී ප්ලාස්ටික් ස්ථර තුනක් මතය. මෙහි ඉහළ සහ පහළ ස්ථරවල සන්නායක ද්‍රව්‍ය (සාමාන්‍යයෙන් රිදී හෝ කාබන් තීන්ත) මුද්‍රණය කර ඇත. යතුරක් එබූ විට, මෙම ස්ථර එකිනෙක ස්පර්ශ වී විද්‍යුත් පරිපථය සම්පූර්ණ කරයි. යාන්ත්‍රික යතුරුපුවරුවල එක් එක් යතුර සඳහා ස්වාධීන භෞතික ස්විචයක් ඇති අතර, එහි අභ්‍යන්තර ලෝහ පටිති දෙකක් එකිනෙක ගැටීමෙන් සංඥාව ජනනය වේ.
මෙම පද්ධති දෙකෙහිම සිදුවන ප්‍රධානතම දෝෂය වන්නේ සන්නායකතාවයට බාධා පැමිණීමයි. දූවිලි අංශු, මියගිය සමේ සෛල, හෝ ඇතුළට කාන්දු වන තෙතමනය නිසා මෙම සන්නායක ස්පර්ශක ලක්ෂ්‍යයන්හි ප්‍රතිරෝධය (electrical resistance) වැඩි වේ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස යතුරු එබීම් පරිගණකය වෙත නිවැරදිව සම්ප්‍රේෂණය නොවේ.
පොදු යතුරුපුවරු දෝෂ හඳුනා ගැනීම
යතුරුපුවරක ගැටලුවක් මෘදුකාංගමය දෝෂයක්ද නැතහොත් භෞතික දෘඩාංග දෝෂයක්ද යන්න හඳුනා ගැනීම පළමු පියවරයි. යතුරුපුවරුව වෙනත් පරිගණකයකට සම්බන්ධ කර බැලීමෙන් මෙය පහසුවෙන් තහවුරු කරගත හැකිය. දෘඩාංග දෝෂ ප්‍රධාන වශයෙන් ආකාර තුනකින් දැකගත හැකිය:
- ප්‍රතිචාර නොදැක්වීම: යතුරක් එබූ විට කිසිදු අකුරක් සටහන් නොවීම. මෙයට හේතුව ස්පර්ශක අතර දූවිලි තැන්පත් වීම හෝ පරිපථ බිඳී යාමයි.
- ද්විත්ව ටයිප් වීම: එක් වරක් එබූ විට එකම අකුර කිහිප වතාවක් ලියැවීම. මෙය යාන්ත්‍රික ස්විචවල ඇති උල්පත් දුර්වල වීමෙන් හෝ ස්පර්ශක ඔක්සිකරණය වීමෙන් සිදු වේ.
- තද ගතිය හෝ ඇලෙන සුළු බව: යතුර එබූ පසු නැවත ඉහළට ඒමට ප්‍රමාද වීම. මෙය සාමාන්‍යයෙන් සිදුවන්නේ පැණිරස බීම හෝ ද්‍රව වර්ග යතුරුපුවරුව මත හැලීමෙනි.
ආරක්ෂිත පිරිසිදු කිරීම සහ රසායනික ප්‍රතිකාර ක්‍රමවේද
යතුරුපුවරුවක් අලුත්වැඩියා කිරීමට පෙර එය සැමවිටම විදුලි සැපයුමෙන් හෝ පරිගණකයෙන් විසන්ධි කළ යුතුය. රැහැන් රහිත යතුරුපුවරුවල බැටරි ඉවත් කිරීම අනිවාර්ය වේ. පිරිසිදු කිරීමේදී ජලය භාවිත කිරීමෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වැළකිය යුතුය, මන්ද ජලය ලෝහ කොටස් ඔක්සිකරණය වීමට සහ කෙටි පරිපථ ඇති වීමට හේතු වන බැවිනි.
මෙම කාර්යය සඳහා වඩාත්ම සුදුසු රසායනික ද්‍රව්‍යය වන්නේ අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් ය. මෙහිදී අවම වශයෙන් 90% හෝ ඊට වැඩි සාන්ද්‍රණයක් සහිත ඇල්කොහොල් භාවිත කළ යුතුය. අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් සතු අඩු ද්‍රවාංකය සහ ඉහළ වාෂ්පශීලීතාවය නිසා, එය පරිපථ මත ඉතිරි නොවී ක්ෂණිකව වාෂ්ප වී යයි. එමෙන්ම එය තෙල් සහ ඇලෙන සුළු ද්‍රව්‍ය පහසුවෙන් දියකර හරියි.
පියවරෙන් පියවර පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය:
- යතුරු ඉවත් කිරීම: යාන්ත්‍රික යතුරුපුවරුවක යතුරු ගැලවීම සඳහා විශේෂිත යතුරු ඇදීමේ මෙවලමක් භාවිතා කරන්න. බලහත්කාරයෙන් යතුරු ඇදීමෙන් ස්විචයන්ට හානි විය හැකිය.
- දූවිලි ඉවත් කිරීම: යතුරු යට ඇති ලිහිල් දූවිලි ඉවත් කිරීමට පීඩන වායු කෑනයක් භාවිතා කරන්න. එහිදී වායු ධාරාව කෝණිකව යොමු කරමින් දූවිලි පිටතට ගසාගෙන යාමට සලස්වන්න.
- ස්පර්ශක පිරිසිදු කිරීම: මෘදු කපු පුළුන් කැබැල්ලක් අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල්වලින් පොඟවා, ස්විචයන් හෝ පටල ස්ථර මත ඇති අපද්‍රව්‍ය මෘදුව පිසදමන්න. කිසිවිටකත් ද්‍රවය සෘජුවම යතුරුපුවරුව මතට නොදමන්න.
ලිහිසි කිරීම සහ නැවත එකලස් කිරීම
යාන්ත්‍රික යතුරුපුවරු නඩත්තුවේදී ලිහිසි ද්‍රව්‍ය භාවිතය වැදගත් වේ. ස්විචවල ඝර්ෂණය අවම කිරීමට සහ ශබ්දය පාලනය කිරීමට විශේෂිත සිලිකොන් පදනම් කරගත් ලිහිසි ද්‍රව්‍ය සුළු ප්‍රමාණයක් භාවිතා කළ හැකිය. ඛනිජ තෙල් අඩංගු තෙල් වර්ග භාවිත නොකිරීමට වගබලා ගත යුතුය, මන්ද ඒවායින් ප්ලාස්ටික් කොටස් හායනය වීමට ඉඩ ඇති බැවිනි.
පිරිසිදු කිරීමේ සහ ලිහිසි කිරීමේ ක්‍රියාවලියෙන් පසු, සියලුම කොටස් නැවත එකලස් කිරීමට පෙර අවම වශයෙන් පැය කිහිපයක් ස්වාභාවික වාතයේ වියළීමට හැරිය යුතුය. සියලුම ඇල්කොහොල් වාෂ්ප වී ගිය පසු පමණක් යතුරු නැවත සවි කර පරිගණකයට සම්බන්ධ කරන්න. මෙම ක්‍රමානුකූල නඩත්තු පටිපාටිය මඟින් යතුරුපුවරුවේ ආයු කාලය සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ නංවා ගත හැකිය.
