නිවසේ රෙදි සෝදන කාමරයක රෙදි සෝදන යන්ත්රය සහ වේලන යන්ත්රය (dryer) නිවැරදිව ස්ථානගත කිරීම මඟින් ඉඩකඩ ඉතිරි කර ගැනීමට පමණක් නොව, යන්ත්රවල කාර්යක්ෂමතාව සහ ආයු කාලය වැඩි කර ගැනීමටද හැකියාව ලැබේ. භෞතික විද්යාත්මක මූලධර්ම සහ නිවැරදි ක්රමවේදයන් භාවිතයෙන් මෙම යන්ත්ර සකස් කරගන්නා ආකාරය මෙහිදී විද්යාත්මකව පැහැදිලි කෙරේ.
සිරස් අතට තැබීම (Stacking) සහ පැත්තකින් පැත්ත තැබීම (Side-by-Side): භෞතික විද්යාත්මක විශ්ලේෂණය
යන්ත්ර දෙක ස්ථානගත කිරීමේදී ප්රධාන ක්රමවේද දෙකක් භාවිත කළ හැකිය. පළමු ක්රමය නම් එකක් මත එකක් සිරස් අතට ස්ථාපනය කිරීමයි (vertical stacking). මෙම ක්රමය කුඩා ඉඩකඩක් සහිත නිවාස සඳහා ඉතාමත් යෝග්ය වේ. මෙහිදී ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය සහ බර ව්යාප්තිය පිළිබඳ භෞතික විද්යාත්මක මූලධර්මයන් සැලකිල්ලට ගත යුතුය. සැමවිටම බරින් වැඩි යන්ත්රය පහළින්ම ස්ථානගත කළ යුතුය. රෙදි සෝදන යන්ත්රය ක්රියාත්මක වන විට ජලය පිරවීම, රෙදිවල බර සහ අධික වේගයෙන් කැරකීම (spinning) හේතුවෙන් එය ඉතා ඉහළ ස්කන්ධයක් ලබා ගනී. එමෙන්ම එහි අභ්යන්තරයේ කම්පන අවම කිරීම සඳහා කොන්ක්රීට් බර තට්ටු (counterweights) සවි කර ඇත. මේ නිසා රෙදි සෝදන යන්ත්රය සැමවිටම බිම මතුපිට ස්ථාවරව තැබිය යුතු අතර, සාපේක්ෂව සැහැල්ලු වේලන යන්ත්රය ඊට ඉහළින් තැබිය යුතුය.
යන්ත්ර එකක් මත එකක් තැබීමේදී විශේෂිත සම්බන්ධක කට්ටලයක් (stacking kit) භාවිත කිරීම අනිවාර්ය වේ. මෙම සම්බන්ධක කට්ටලය මඟින් ඉහළින් ඇති යන්ත්රයේ බර පහළ යන්ත්රයේ ශක්තිමත් බාහිර සැකිල්ල (outer frame) වෙත ඒකාකාරව බෙදා හරිනු ලබයි. එමෙන්ම ඉහළ යන්ත්රය ලිස්සා යාම හෝ කම්පනය නිසා ස්ථානයෙන් ඉවතට විසිවීම වළක්වයි. සමහර සම්බන්ධක කට්ටලවල රෙදි තැබීම සඳහා කුඩා ලාච්චුවක් (sliding shelf) අඩංගු වන අතර, එමඟින් රෙදි මාරු කිරීමේදී කොන්ද නැමීමේ අවශ්යතාවය අවම කර Ergonomics මූලධර්ම ආරක්ෂා කරයි.
කම්පනය සහ ස්ථායීතාව පාලනය කිරීම: යාන්ත්රික සමතුලිතතාවය
රෙදි සෝදන යන්ත්ර අධික වේගයෙන් කැරකෙන විට (මිනිත්තුවට වට 1400 දක්වා) ඇති වන කේන්ද්රාපසාරී බලය (centrifugal force) මඟින් අධික කම්පනයක් ජනනය වේ. යන්ත්රය නිසි පරිදි සමතුලිත කර නොමැති නම්, මෙම කම්පනය මුළු යන්ත්රයම චලනය වීමට (walking) සහ ශබ්දය වැඩි වීමට හේතු වේ. මෙය වළක්වා ගැනීම සඳහා යාන්ත්රික සමතුලිතතාවය තහවුරු කළ යුතුය:
- ස්ථාවර බිම් මතුපිටක් තෝරා ගැනීම: යන්ත්ර ස්ථාපනය කරන බිම නම්යශීලී නොවන, සම්පූර්ණයෙන්ම තද මතුපිටක් විය යුතුය. කොන්ක්රීට් බිම මේ සඳහා ඉතාමත් සුදුසු වන අතර, ලී තට්ටු හෝ නම්යශීලී කාපට් මත තැබීමෙන් කම්පන තරංග තවත් වර්ධනය වේ.
- ආධාරක පාද නිවැරදිව මට්ටම් කිරීම (Leveling): යන්ත්රයේ ඉහළ මතුපිට මත ස්ප්රීතු මට්ටම් දර්ශකයක් (spirit level) තබා, යන්ත්රයේ යටි පැත්තේ ඇති වෙනස් කළ හැකි පාද (feet) කරකවමින් එය සිරස්ව සහ තිරස්ව පරිපූර්ණ ලෙස මට්ටම් කරන්න. එක් පාදයක් හෝ බිම නොගෑවී පැවතුණහොත්, භ්රමණය වන විට ඇති වන අසමතුලිතතාවය නිසා යන්ත්රයේ අභ්යන්තර ස්ප්රීං පද්ධතියට (suspension springs) දැඩි ලෙස හානි විය හැකිය.
- කම්පන අවශෝෂක පෑඩ් (Anti-vibration pads): අධික ඝනත්වයකින් යුත් රබර්වලින් නිපදවා ඇති කම්පන නාශක පෑඩ් යන්ත්රයේ පාද යටින් තැබීම මඟින් බිමට සම්ප්රේෂණය වන ශබ්ද තරංග සහ කම්පන අවශෝෂණය කරගනු ලබයි.
වායු සංසරණය සහ තාපය බැහැර කිරීමේ විද්යාව
වේලන යන්ත්රයක් ක්රියාත්මක වීමේදී තෙතමනය සහ තාපය විශාල වශයෙන් පරිසරයට මුදා හරිනු ලැබේ. විශේෂයෙන්ම කන්ඩෙන්සර් (condenser) හෝ හීට් පම්ප් (heat pump) තාක්ෂණය සහිත යන්ත්ර ක්රියාත්මක වීමට නම් නිරන්තර වායු සංසරණයක් අවශ්ය වේ. මෙම යන්ත්ර අවට වාතය උරාගෙන, තාප හුවමාරු පද්ධතිය (heat exchanger) හරහා ගමන් කරවා, සිසිල් වාතය මඟින් තෙතමනය ඝනීභවනය කරයි. අවට වාතාශ්රය ප්රමාණවත් නොවුණහොත්, යන්ත්රය වටා ඇති වාතය අධික ලෙස රත් වන අතර, එමඟින් ඝනීභවනය වීමේ කාර්යක්ෂමතාව අඩු වී රෙදි වේලීමට ගත වන කාලය සහ විදුලි පරිභෝජනය විශාල ලෙස ඉහළ යයි.
මෙය වළක්වා ගැනීම සඳහා පහත සඳහන් අවකාශීය නීති අනුගමනය කරන්න:
- යන්ත්රයේ පිටුපස බිත්තිය සහ යන්ත්රය අතර අවම වශයෙන් සෙන්ටිමීටර 10 ක (අඟල් 4 ක) පරතරයක් තබන්න. මෙය ජල නල සහ විදුලි රැහැන් නැමීම වැළැක්වීමටද උපකාරී වේ.
- යන්ත්රයේ දෙපසින් අවම වශයෙන් සෙන්ටිමීටර 2-3 ක ඉඩක් වෙන් කරන්න.
- යන්ත්ර වැසිකිලියක් හෝ කැබිනට් මණ්ඩලයක් තුළ තබන්නේ නම්, වාතය ඇතුළු වීම සහ පිටවීම සඳහා සිදුරු සහිත දොරවල් (louvered doors) භාවිත කරන්න.
කාර්යක්ෂම ක්රියාකාරිත්වය සහ භාවිතයේ පහසුව (Ergonomics)
දෛනිකව රෙදි සේදීමේ කාර්යය වෙහෙසකර නොවන ලෙස සිදු කිරීමට නම් යන්ත්රවල සැකැස්ම මිනිස් සිරුරේ චලනයන්ට ගැලපෙන පරිදි (ergonomic) සකස් කළ යුතුය. රෙදි සෝදන යන්ත්රය සහ වේලන යන්ත්රය පැත්තකින් පැත්ත ස්ථාපනය කරන්නේ නම්, ඒවායේ දොරවල් විවෘත වන දිශාව පරීක්ෂා කරන්න. වඩාත්ම කාර්යක්ෂම සැකැස්ම වන්නේ සෝදන යන්ත්රයේ දොර වම්පසටත්, වේලන යන්ත්රයේ දොර දකුණුපසටත් විවෘත වීමයි. එවිට සෝදන ලද තෙත රෙදි කිසිදු බාධාවකින් තොරව සෘජු රේඛීය චලිතයකින් වේලන යන්ත්රයට මාරු කළ හැකිය. බොහෝ නවීන වේලන යන්ත්රවල දොර විවෘත වන පැත්ත වෙනස් කිරීමට (reversible doors) හැකියාව ඇත.
එමෙන්ම, යන්ත්රවල නඩත්තු කටයුතු සඳහා පහසුවෙන් ප්රවේශ විය හැකි පරිදි ඉඩ තැබිය යුතුය. විශේෂයෙන්ම රෙදි සෝදන යන්ත්රයේ පහළින් පිහිටි ජලාපවහන පෙරහන (drain filter) සහ වේලන යන්ත්රයේ දූවිලි පෙරහන (lint filter) නිතර පිරිසිදු කිරීමට අවශ්ය බැවින්, ඒවාට බාධා වන අයුරින් කිසිදු ගෘහ භාණ්ඩයක් ස්ථානගත නොකළ යුතුය.
