ප්ලාස්ටික් ලාච්චු සහිත කබඩ් කුඩා ද්රව්ය ගබඩා කිරීම සඳහා ඉතා පහසු වුවද, නිසි ක්රමවේදයකට අනුව ඒවා භාවිත නොකළහොත් පහසුවෙන්ම අවුල් සහගත තත්ත්වයට පත් විය හැක. ද්රව්යවල බර ව්යාප්තිය, ස්ථිති විද්යුත් ආරෝපණ සහ ගුරුත්වාකර්ෂණ කේන්ද්රය පිළිබඳ භෞතික විද්යාත්මක මූලධර්ම භාවිතයෙන් මෙම ලාච්චු උපරිම කාර්යක්ෂමතාවයකින් යුතුව සංවිධානය කළ හැකිය.
භාර සමතුලිතතාවය සහ ගුරුත්වාකර්ෂණ කේන්ද්රය පාලනය කිරීම
ප්ලාස්ටික් යනු සාපේක්ෂව සැහැල්ලු සහ නම්යශීලී ද්රව්යයකි. මේ නිසා, ලාච්චු කබඩ් එකක් ස්ථායීව තබා ගැනීමට නම් එහි ගුරුත්වාකර්ෂණ කේන්ද්රය හැකිතාක් පහළින් පිහිටුවිය යුතුය. බරින් වැඩි ද්රව්ය (උදාහරණයක් ලෙස ලෝහමය මෙවලම්, බැටරි හෝ ඝන ලිපිද්රව්ය) සැමවිටම පහළම ලාච්චුවල ගබඩා කළ යුතුය. සැහැල්ලු ද්රව්ය (ප්ලාස්ටික් කොටස්, නූල්, කඩදාසි) ඉහළ ලාච්චුවලට වෙන් කරන්න. මෙමඟින් කබඩ් එක ඉදිරියට පෙරළීමේ අවදානම සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකිය.
එසේම, එක් ලාච්චුවක් තුළ වුවද බර ව්යාප්තිය ඒකාකාරී විය යුතුය. බරින් වැඩි කොටස් ලාච්චුවේ පසුපස කොටසට වන්නට තැබීමෙන්, ලාච්චුව ඇදීමේදී සිදුවන යාන්ත්රික ආතතිය අවම කර ගත හැකිය. මෙය ප්ලාස්ටික් රේල් පීලි අඳී යාම සහ ලාච්චු ඇදීමේදී ඇතිවන බාධා වළක්වයි.
ස්ථිති විද්යුත් ආරෝපණ අවම කිරීම සහ දූවිලි පාලනය
ප්ලාස්ටික් මතුපිට ඝර්ෂණය නිසා පහසුවෙන්ම ස්ථිති විද්යුත් ආරෝපණ (electrostatic charges) නිපදවයි. මෙම ආරෝපණ මඟින් අවට ඇති දූවිලි අංශු සහ කුඩා කෙඳි දැඩි ලෙස ආකර්ෂණය කර ගනී. මෙයට පිළියමක් ලෙස, ලාච්චු පිළිවෙලකට සැකසීමට පෙර ඒවායේ මතුපිට විශේෂ ක්රමවේදයකට අනුව පිරිසිදු කළ යුතුය.
- ප්රති-ස්ථිතික පිරිසිදු කිරීම: මද උණුසුම් ජලයට මෘදු දියර සබන් බිංදු කිහිපයක් සහ අයිසොප්රොපයිල් ඇල්කොහොල් ස්වල්පයක් මිශ්ර කරන්න. මෙමඟින් ප්ලාස්ටික් මතුපිට ඇති ආරෝපණ උදාසීන වේ.
- වියළීම: මතුපිට පිස දැමීම සඳහා මයික්රෝෆයිබර් රෙදි කඩක් භාවිතා කරන්න. සාමාන්ය රෙදි භාවිතයෙන් තවදුරටත් ඝර්ෂණ විද්යුතය ජනනය විය හැකි බැවින් මයික්රෝෆයිබර් ද්රව්ය වඩාත් සුදුසු වේ.
- ආරක්ෂිත ස්ථරය: ලාච්චු පතුල සඳහා සිලිකොන් හෝ රබර් මැට්ස් භාවිත කිරීමෙන් ප්ලාස්ටික් සහ ගබඩා කරන ද්රව්ය අතර සෘජු ඝර්ෂණය වැළැක්විය හැකිය.
අවස්ථිති බලපෑම පාලනය කිරීම සහ අභ්යන්තර බෙදීම්
ලාච්චුවක් වේගයෙන් අදින විට හෝ වසන විට, එහි ඇති ද්රව්ය අවස්ථිති ප්රයෝගය (inertia) හේතුවෙන් ඉදිරියට හෝ පසුපසට ගමන් කරයි. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ඔබ කොතරම් පිළිවෙලට තැබුවද ද්රව්ය එකිනෙක මිශ්ර වේ. මෙයට විසඳුම වන්නේ ලාච්චුව කුඩා කොටස්වලට බෙදීමයි.
ඝන ප්ලාස්ටික් හෝ කාඩ්බෝඩ් කොටස් භාවිතයෙන් ලාච්චුව තුළ කුඩා කොටස් (compartments) සාදන්න. මෙම කොටස්වල විශාලත්වය ඔබ ගබඩා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන ද්රව්යවල ප්රමාණයට ගැළපිය යුතුය. උදාහරණයක් ලෙස, කුඩා ඉස්කුරුප්පු නියන්, ඇණ සහ බෝල්ට් වර්ග වෙන වෙනම කුඩා පෙට්ටිවල බහා ලාච්චුව තුළ තැබිය හැකිය. මේ සඳහා විනිවිද පෙනෙන කුඩා බඳුන් භාවිත කිරීම වඩාත් සුදුසුය, මන්ද එවිට ලාච්චුව සම්පූර්ණයෙන්ම ඇදීමකින් තොරවම අවශ්ය දේ හඳුනාගත හැකිය.
ද්රව්යවල රසායනික ගැළපුම සහ නඩත්තුව
සමහර ප්ලාස්ටික් වර්ග සහ රබර් ද්රව්ය කාලයත් සමඟ රසායනික ප්රතික්රියා ඇති කළ හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස, මෘදු රබර් කොටස් සහිත මෙවලම් දෘඩ ප්ලාස්ටික් මතුපිටක දිගු කාලයක් තැබූ විට, ප්ලාස්ටිසයිසර් (plasticizers) කාන්දු වීම නිසා මතුපිට ඇලෙන සුළු ස්වභාවයක් ගත හැකිය. එබැවින් එවැනි ද්රව්ය ගබඩා කිරීමේදී කඩදාසි හෝ රෙදි කඩක් ලාච්චුව පතුලට දැමීම වැදගත් වේ.
ලාච්චු කබඩ් එක සෘජු සූර්යාලෝකයෙන් ඈත් කර තැබීමට වගබලා ගන්න. පාරජම්බුල කිරණ (UV rays) මඟින් ප්ලාස්ටික්වල ඇති බහුඅවයවික දාම (polymer chains) බිඳ දමන අතර, එමඟින් ප්ලාස්ටික්වල ශක්තිමත්භාවය අඩු වී පහසුවෙන් කැඩී යාමේ ප්රවණතාව වැඩි වේ. මාස හයකට වරක් ලාච්චු සම්පූර්ණයෙන්ම හිස් කර, දූවිලි ඉවත් කර නැවත සකස් කිරීම දිගුකාලීන නඩත්තුව සඳහා අත්යවශ්ය වේ.
ලාච්චු කාර්යක්ෂමව සංවිධානය කිරීම සඳහා පියවරෙන් පියවර උපදෙස් මාලාව
- පළමු පියවර: ලාච්චු කබඩ් එක සම්පූර්ණයෙන්ම හිස් කර එහි ඇති සියලුම ද්රව්ය වර්ගීකරණය කරන්න.
- දෙවන පියවර: අයිසොප්රොපයිල් ඇල්කොහොල් මිශ්රණය භාවිතයෙන් ලාච්චු අභ්යන්තරය පිරිසිදු කර ගන්න.
- තුන්වන පියවර: එක් එක් ලාච්චුවට ගැළපෙන පරිදි ඝර්ෂණ විරෝධී මැට් අතුරා ගන්න.
- හතරවන පියවර: වෙනස් කළ හැකි ප්රමාණයේ බෙදුම් පැනල භාවිත කරමින් අවශ්ය ප්රමාණයට කොටස් වෙන් කර ගන්න.
- පස්වන පියවර: බරින් වැඩි ද්රව්ය පහළ ලාච්චුවලටත්, නිතර භාවිත වන සැහැල්ලු ද්රව්ය ඉහළ ලාච්චුවලටත් වන සේ සකස් කරන්න.
