රත් කළ රෙදි වියළන රාක්ක (heated clothes airers) ශීත සෘතුවේදී සහ තෙතමනය අධික දිනවලදී රෙදි ඉක්මනින් වියළා ගැනීමට කදිම විසඳුමකි. කෙසේ වෙතත්, තාපය ක්රමවත්ව පාලනය නොකිරීමෙන් රෙදිපිළිවල නූල්වලට හානි සිදු විය හැකි අතර, මෙම ලිපියෙන් රෙදිවල තන්තු ආරක්ෂා කරගනිමින් නිවැරදිව මෙම උපකරණ භාවිත කරන ආකාරය පැහැදිලි කරයි.
තාප සන්නයනය සහ ජල වාෂ්පීකරණයේ ක්රියාවලිය
රත් කළ රෙදි වියළන රාක්කයක් ක්රියා කරන්නේ සෘජු තාප සන්නයනය (conduction) සහ සංවහනය (convection) යන ක්රියාවලීන් දෙකෙහි එකතුවකිනි. රාක්කයේ ලෝහමය කම්බි රත් වන විට, ඒවා ස්පර්ශ වන රෙදිවල ඇති ජල අණු ශක්තිය ලබාගෙන වාෂ්ප බවට පත් වේ. මෙහිදී කාමරයේ වායුගෝලීය ආර්ද්රතාව සහ උෂ්ණත්වය ද වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි.
නමුත් රෙදිපිළි සම්පූර්ණයෙන්ම වියළී ගිය පසුත් දිගින් දිගටම තාපයට නිරාවරණය වීමෙන් තන්තු ඇතුළත ඇති ස්වාභාවික තෙතමනය (bound water) ඉවත් වේ. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස කපු (cotton) සහ ලිනන් (linen) වැනි ස්වාභාවික තන්තු දැඩි හා රළු බවට පත් වන අතර, කෘතිම තන්තු (synthetic fibers) තාපය නිසා ඇකිලීමට හෝ විකෘති වීමට ඉඩ ඇත.
රෙදිපිළි වර්ගීකරණය සහ උෂ්ණත්ව පාලනය
සියලුම රෙදි වර්ග එකම ආකාරයකින් තාපයට ප්රතිචාර දක්වන්නේ නැත. එබැවින් රෙදි වියළන රාක්කය මත රෙදි එල්ලීමට පෙර ඒවායේ අඩංගු තන්තු වර්ගය අනුව වර්ගීකරණය කිරීම අත්යවශ්ය වේ:
- කපු සහ ලිනන්: මෙම ස්වාභාවික තන්තු වැඩි තෙතමනයක් රඳවා ගන්නා බැවින් සෘජු තාපය සහිත කම්බි මත තැබීම වඩාත් සුදුසුය. නමුත් ඒවා අධික ලෙස වියළීමට පෙර රාක්කයෙන් ඉවත් කළ යුතුය.
- කෘතිම තන්තු (පොලියෙස්ටර්, නයිලෝන්): මේවා ඉතා ඉක්මනින් වියළෙන අතර තාපයට සංවේදී වේ. එබැවින් මෙම රෙදි සෘජුවම රත් වූ කම්බි මත තැබීම වෙනුවට, රාක්කයේ පහළ කොටස්වල හෝ තාපය අඩු ස්ථානවල එල්ලීම සුදුසුය.
- ලොම් සහ සිල්ක්: සෘජු තාපය මෙම ප්රෝටීනමය තන්තු ව්යුහය සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කළ හැකිය. එබැවින් මෙවැනි සංවේදී රෙදි රත් කළ රාක්ක මත වියළීමෙන් වැළකී සිටීම හෝ තෙතමනය සහිත තුවායක් මත තබා වියළීම කළ යුතුය.
වායු සංසරණය සහ නිවැරදිව රෙදි එල්ලීමේ ක්රමවේදය
වියළීමේ ක්රියාවලිය කාර්යක්ෂම කිරීමටත්, අධික ලෙස වියළීම වැළැක්වීමටත් නිවැරදි වායු සංසරණය (air circulation) අත්යවශ්ය වේ. රෙදි එකිනෙක මත සමීපව ගොඩගැසීමෙන් වාෂ්ප වන ජලය පිටවීමට නොහැකි වී වියළීමේ කාලය දිගු වේ. මෙය වළක්වා ගැනීමට පහත උපක්රම අනුගමනය කරන්න:
- රෙදි අතර අවම වශයෙන් සෙන්ටිමීටර කිහිපයක ඉඩක් තබන්න. මෙය වාතය නිදහසේ ගමන් කිරීමට ඉඩ සලසයි.
- ඝනකම් රෙදි රාක්කයේ පිටත කෙළවරින් සහ සැහැල්ලු රෙදි මැද කොටසින් එල්ලන්න.
- සෑම පැය භාගයකට වරක්ම රෙදිවල පිහිටීම වෙනස් කරන්න. මෙමගින් රෙදියේ එකම කොටසකට දිගින් දිගටම සෘජු තාපය ලැබීම වැළකේ.
කාමරයේ ආර්ද්රතාව සහ පරිසර උෂ්ණත්වයේ බලපෑම
රත් කළ රෙදි වියළන උපකරණයක් ක්රියාත්මක වන විට අවට පරිසරයේ ආර්ද්රතාවය (humidity) සීඝ්රයෙන් ඉහළ යයි. සංවෘත කාමරයක වාතය තෙතමනයෙන් සංතෘප්ත වූ විට, රෙදිවලින් ජලය වාෂ්ප වීමේ වේගය අඩු වේ. මෙය වියළීමේ ක්රියාවලිය ප්රමාද කරන අතර, උපකරණය වැඩි වේලාවක් ක්රියාත්මක කිරීමට සිදු වීමෙන් රෙදිවල තන්තු විනාශ වීමේ අවදානම වැඩි කරයි.
මෙම තත්ත්වය මඟහරවා ගැනීම සඳහා, රෙදි වියළන උපකරණය තබන කාමරයේ හොඳින් වාතාශ්රය ලැබීමට සැලැස්වීම හෝ කුඩා විදුලි පංකාවක් ආධාරයෙන් වායු ප්රවාහයක් ඇති කිරීම නිර්දේශ කෙරේ. එමගින් රත් වූ තෙත් වාතය ඉක්මනින් ඉවත් වී වියළීමේ ක්රියාවලිය වඩාත් කාර්යක්ෂම සහ ආරක්ෂිත වේ.
ප්රශස්ත වියළි බව හඳුනා ගැනීම සහ නඩත්තුව
රෙදිපිළි 100% ක්ම වියළී යන තෙක් රත් කළ රාක්කය මත තැබීම අවශ්ය නොවේ. රෙදිවල සුළු තෙතමනයක් (residual moisture) පවතින විට ඒවා රාක්කයෙන් ඉවත් කර සාමාන්ය වාතයේ වියළීමට ඉඩ හැරීම මගින් රෙදිවල මෘදු බව රැකගත හැක. මෙමගින් ස්ථිති විද්යුත් ආරෝපණ ඇති වීමද වළක්වා ගත හැකිය.
එසේම, රාක්කයේ ආවරණයක් (cover) භාවිත කරන්නේ නම්, එය සම්පූර්ණයෙන්ම වසා නොතැබීමට වගබලා ගන්න. ආවරණයේ ඉහළ කොටසින් වාෂ්ප පිටවීමට කුඩා සිදුරක් තැබීමෙන් කාමරය තුළ ආර්ද්රතාව ඉහළ යාම සහ රෙදිවලින් දුඟද හැමීම වළක්වා ගත හැකිය.
