බිත්ති දිගේ ඇද ඇති විදුලි කේබල් සහ වයර් නිසි ලෙස ආවරණය කිරීමෙන් නිවසක ආරක්ෂාව සහ අලංකාරය යන දෙකම තහවුරු වේ. මෙම ලිපියෙන් සරල ප්ලාස්ටික් (PVC) කේබල් ආවරණ නාලිකාවක් බිත්තියේ සවි කර ගන්නා ආකාරය සහ ඒ සඳහා අවශ්ය මතුපිට සකස් කිරීමේ විද්යාත්මක පියවර විස්තර කෙරේ.
මතුපිට සකස් කිරීමේ වැදගත්කම සහ රසායන විද්යාව
කේබල් ආවරණයක් බිත්තියක සවි කිරීමේදී ප්රධානතම අභියෝගය වන්නේ එය කාලයත් සමඟ ගැලවී නොයන ලෙස තබා ගැනීමයි. මෙයට හේතුව බිත්තියේ ඇති දූවිලි, තෙතමනය සහ තීන්ත අංශු මැලියම්වල ක්රියාකාරිත්වයට බාධා කිරීමයි. ආවරණ නාලිකාවේ ඇති ස්වයං-ඇලවුම් පටිය (self-adhesive tape) හෝ අපි වෙන වෙනම යොදන මැලියම් බිත්තිය සමඟ ශක්තිමත් අණුක බැඳීමක් ඇති කර ගැනීමට නම්, මතුපිට සම්පූර්ණයෙන්ම පිරිසිදු විය යුතුය.
පළමුව, බිත්තියේ ඇති දූවිලි වියළි මයික්රොෆයිබර් රෙදි කඩකින් පිසදැමිය යුතුය. ඉන්පසු, තෙල් සහිත ගතියක් ඇත්නම්, අයිසොප්රොපයිල් ඇල්කොහොල් (isopropyl alcohol) ස්වල්පයක් යෙදූ රෙදි කඩකින් මතුපිට පිසදමා වියළීමට ඉඩ හරින්න. ජලය හෝ සාමාන්ය සබන් දියර භාවිතා නොකළ යුත්තේ ඒවා වියළීමට වැඩි කාලයක් ගත වන අතර බිත්තිය තුළ තෙතමනය රඳවා තැබිය හැකි බැවිනි. තෙතමනය මගින් ඇක්රිලික් පදනම් කරගත් මැලියම්වල අණුක ව්යුහය බිඳ හෙළන අතර එමඟින් ඇලවුම් ශක්තිය බෙහෙවින් අඩු වේ.
නිවැරදි කේබල් නාලිකාව සහ ද්රව්ය තේරීම
වෙළඳපොලේ ඇති කේබල් ආවරණ ප්රධාන වශයෙන් පොලිවයිනයිල් ක්ලෝරයිඩ් (PVC) වලින් සාදා ඇත. PVC යනු සැහැල්ලු, කල් පවතින සහ විදුලිය සන්නයනය නොකරන විශිෂ්ට ද්රව්යයකි. කේබල් ආවරණයක් තෝරා ගැනීමේදී එහි පළල සහ ගැඹුර සලකා බැලීම අත්යවශ්ය වේ. ඇතුළත් කරන කේබල් ප්රමාණයට වඩා අවම වශයෙන් සියයට විස්සක අමතර ඉඩක් නාලිකාව තුළ තිබිය යුතුය.
මෙයට හේතුව කේබල් හරහා විද්යුත් ධාරාවක් ගලා යන විට ජූල් තාපනය (Joule heating) හේතුවෙන් තාපය ජනනය වන බැවිනි. සීමිත ඉඩකඩක් තුළ කේබල් තදින් ඇසිරීමෙන් තාපය පිටවීමට නොහැකි වී කේබල්වල පරිවාරක ආවරණයට හානි සිදුවිය හැකිය. එම නිසා, ප්රමාණවත් වාතාශ්රයක් සහිත නාලිකාවක් තෝරා ගැනීම ආරක්ෂාවට හිතකර වේ. තවද ප්ලාස්ටික් ද්රව්යවල ගුණාත්මකභාවය අනුව ඒවායේ ආයු කාලය තීරණය වන අතර උසස් තත්ත්වයේ PVC ද්රව්ය කාලයත් සමඟ කහ පැහැයට හැරීම හෝ බිඳෙනසුලු වීම සිදු නොවේ.
ස්ථාපනය කිරීමේ නිවැරදි පියවර සහ ශිල්පීය ක්රම
කේබල් නාලිකාව බිත්තියේ සවි කිරීමට පෙර මිනුම් ලබා ගැනීම සහ නිවැරදි සැලසුම්කරණය ඉතා වැදගත් වේ. නූලක් හෝ දිගු මට්ටම් කෝදුවක් (spirit level) භාවිතයෙන් බිත්තියේ සරල ඍජු රේඛාවක් ඇඳ ගන්න. ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය නිසා කේබල් පහළට ඇදී යාමට උත්සාහ කරන බැවින්, නාලිකාව ඇලවීමේදී කිසිදු ඇදයක් නොතිබිය යුතුය. ස්ථාපන ක්රියාවලියේදී පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
- කැපීම: PVC නාලිකාව කැපීම සඳහා සිහින් දත් සහිත කියතක් (hacksaw) භාවිතා කරන්න. මෙය දාරවල සිනිඳු නිමාවක් ලබා දෙන අතර ප්ලාස්ටික් කෙළවර කැඩී යාම වළක්වයි. අංශක 45 කෝණයට දාර කැපීමෙන් මුළු කෙළවරවල් මනාව එකිනෙක සම්බන්ධ කළ හැක.
- ඇලවීම සහ පීඩනය යෙදීම: ස්වයං-ඇලවුම් පටිය සහිත නාලිකාව බිත්තිය මත තැබූ පසු, ඔබේ දෑත් භාවිතයෙන් තත්පර තිහක් පමණ තදින් පීඩනය යොදන්න. මෙමගින් මැලියම්වල ඇති බහුඅවයවික (polymers) බිත්තියේ ක්ෂුද්ර සිදුරු තුළට කාන්දු වී ශක්තිමත් යාන්ත්රික බැඳීමක් ඇති කරයි.
- කේබල් ස්ථානගත කිරීම: මැලියම් සම්පූර්ණයෙන්ම සවි වීමට පැය කිහිපයක් තිබෙන්නට හරින්න. ඉන්පසු කේබල් නාලිකාව තුළ පිළිවෙළකට තබා එහි පියන (cover) මෘදුව තද කර වසන්න.
බිත්ති වර්ණය සමඟ මුසු කිරීමේ රසායන විද්යාව
සුදු පැහැති PVC නාලිකාව බිත්තියේ කැපී පෙනීම වැළැක්වීම සඳහා එය බිත්තියේ වර්ණයෙන්ම තීන්ත ආලේප කළ හැකිය. නමුත් ප්ලාස්ටික් මතුපිටක් මත සාමාන්ය ජලය මත පදනම් වූ ඉමල්ෂන් තීන්ත සෘජුවම ආලේප කළහොත් එය කල් යත්ම කොරපොතු මෙන් ගැලවී යයි. මෙයට හේතුව ප්ලාස්ටික්වල ඇති අඩු මතුපිට ශක්තිය (low surface energy) නිසා තීන්තවලට එය මත රැඳී සිටීමට අපහසු වීමයි.
මෙය වළක්වා ගැනීමට, පළමුව සිහින් වැලි කඩදාසියකින් (grit 320-400) PVC මතුපිට මෘදුව අතුල්ලන්න. මෙමගින් මතුපිට සුළු රළු බවක් ඇති වී තීන්ත සඳහා යාන්ත්රික ග්රහණයක් ලැබේ. ඉන්පසු, ප්ලාස්ටික් සඳහා විශේෂිත වූ ප්රයිමර් (plastic primer හෝ acrylic primer) ආලේපනයක් යොදන්න. ප්රයිමර් වියළී ගිය පසු, බිත්තිය සඳහා භාවිතා කළ තීන්ත ආලේප කරන්න. මෙම ක්රමය මගින් කේබල් ආවරණය බිත්තියේම කොටසක් ලෙස පෙනෙනු ඇත.
බිත්ති වර්ගය අනුව සවිකිරීමේ ක්රමවේද වෙනස් කිරීම
සියලුම බිත්ති මතුපිට එක හා සමාන නොවේ. උදාහරණයක් ලෙස, කොන්ක්රීට් බිත්ති සහ ජිප්සම් බිත්ති (drywall) සතු රසායනික සහ භෞතික ලක්ෂණ එකිනෙකට වෙනස් වේ. ජිප්සම් බිත්ති මත මැලියම් ඉතා හොඳින් ඇලෙන නමුත්, බදාම බිත්තිවල ඇති හුණු හෝ සිමෙන්ති කුඩු නිසා මැලියම් ගැලවී යාමේ සම්භාවිතාව වැඩිය.
අධික බරක් සහිත කේබල් කිහිපයක් රැගෙන යන විට, හුදෙක් මැලියම් මත පමණක් විශ්වාසය තැබීම ප්රමාණවත් නොවේ. එවැනි අවස්ථාවලදී කුඩා ප්ලාස්ටික් ප්ලග් (wall plugs) සහ ඉස්කුරුප්පු භාවිතයෙන් නාලිකාව බිත්තියට සවි කිරීම වඩාත් සුදුසුය. මෙහිදී බිත්තියේ සිදුරු විදීමේදී විදුලි රැහැන් හෝ ජල නල නොමැති ස්ථාන තෝරා ගැනීමට වගබලා ගත යුතුය. භෞතිකව ඉස්කුරුප්පු මඟින් රඳවා තැබීම නිසා කේබල්වල බර ගුරුත්වාකර්ෂණය මගින් පහළට ඇදීම සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වයි.
