නිවසක ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමේදී දුම්, කාබන් මොනොක්සයිඩ් සහ ගෑස් අනාවරක නිවැරදි ස්ථානවල ස්ථාපනය කිරීම අත්යවශ්ය වේ. මෙම උපකරණ උපරිම කාර්යක්ෂමතාවයකින් ක්රියා කරන්නේ වායු සහ තාප සංවහන භෞතික විද්යාවට අනුකූලව ස්ථානගත කළහොත් පමණි.
දුම් අනාවරක ස්ථාපනය සහ තාප සංවහන මූලධර්මය
ගින්නක් ඇති වූ විට ජනනය වන දුම් සහ උණුසුම් වායූන් කාමරයේ ඉහළට ගමන් කරන්නේ තාප සංවහනය (thermal convection) නිසාය. මේ නිසා දුම් අනාවරක (smoke detectors) සැමවිටම සිවිලිමේ හෝ සිවිලිමට ආසන්න බිත්තියක ස්ථාපනය කළ යුතුය. බිත්තියක සවි කරන්නේ නම්, එය සිවිලිමේ සිට සෙන්ටිමීටර 10 ත් 30 ත් අතර පහළින් තිබිය යුතුය.
කාමරයක කොන් වල වාතය ගමන් නොකරන "මළ වායු කලාප" (dead air zones) ඇතිවන බැවින්, කිසිවිටකත් සිවිලිම සහ බිත්තිය එකතු වන කෙළවරට ඉතා ආසන්නව අනාවරක සවි නොකළ යුතුය. අවම වශයෙන් කෙළවරක සිට සෙන්ටිමීටර 30 ක පරතරයක් තැබීම අනිවාර්ය වේ. නිදන කාමර සෑම එකකම සහ නිවසේ සෑම මහලකම ප්රධාන ගමන් මාර්ගවල මෙම අනාවරක ස්ථාපනය කිරීම සුදුසුය.
කාබන් මොනොක්සයිඩ් (CO) අනාවරක සඳහා නිවැරදි උස
කාබන් මොනොක්සයිඩ් යනු නිහඬ, වර්ණයක් සහ ගන්ධයක් නොමැති භයානක වායුවකි. එහි ඝනත්වය සාමාන්ය වාතයේ ඝනත්වයට වඩා තරමක් අඩු වුවද, එය වාතය සමඟ පහසුවෙන් මිශ්ර වේ. මේ නිසා CO අනාවරක සිවිලිම මතම සවි කිරීම අනිවාර්ය නොවේ. වඩාත් සුදුසුම ක්රමය වන්නේ මිනිසුන් හුස්ම ගන්නා මට්ටමේ (breathing height) එනම් බිම සිට මීටර් 1.5 ක් පමණ උසකින් බිත්තියක සවි කිරීමයි.
නිදන කාමර වලදී, ඇඳෙහි මට්ටමට සමාන උසකින් මෙය සවි කිරීම වඩාත් ආරක්ෂිතය. ගෑස් ලිප්, බොයිලේරු හෝ තාපක උපකරණ වල සිට අවම වශයෙන් මීටර් 1 සිට 3 දක්වා දුරකින් මේවා ස්ථාපනය කළ යුතුය. එමඟින් අනවශ්ය පරිදි අනතුරු ඇඟවීම් නාද වීම වළක්වා ගත හැකිය. සෑම නිදන්නාටම ඇසෙන සේ නිදන කාමර ආසන්නයේ මෙම උපකරණ පැවතීම අතිශය වැදගත් වේ.
ගෑස් අනාවරක: වායුවේ ඝනත්වය අනුව ස්ථානගත කිරීම
ගෑස් අනාවරක සවි කිරීමේදී ඔබ භාවිතා කරන ගෑස් වර්ගයේ භෞතික ලක්ෂණ පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ යුතුය. මෙහිදී වායුවේ ඝනත්වය ප්රධාන සාධකය වේ. වැරදි උසකින් සවි කළහොත් කාන්දුවක් සිදුවුවද අනාවරකය ක්රියාත්මක වීමට බොහෝ වේලාවක් ගත විය හැක.
- ද්රව පෙට්රෝලියම් ගෑස් (LPG): ප්රොපේන් සහ බියුටේන් අඩංගු මෙම වායුව වාතයට වඩා බරින් වැඩිය. එම නිසා කාන්දුවක් සිදුවුවහොත් මෙම වායුව පොළොව මට්ටමට ගලා ගොස් රැස් වේ. එබැවින් LPG අනාවරක බිම සිට සෙන්ටිමීටර 30 ක් ඇතුළත පහළ මට්ටමක ස්ථාපනය කළ යුතුය.
- ස්වභාවික ගෑස් (මෙතේන්): මෙම වායුව වාතයට වඩා සැහැල්ලුය. එය කාන්දු වූ වහාම සිවිලිම දෙසට වේගයෙන් ගමන් කරයි. මේ නිසා ස්වභාවික ගෑස් අනාවරක සිවිලිමේ සිට සෙන්ටිමීටර 30 ක් ඇතුළත ඉහළ මට්ටමක සවි කළ යුතුය.
වැළකිය යුතු ස්ථාන සහ වායු ප්රවාහයේ බලපෑම
අනාවරක ස්ථාපනය කිරීමේදී නිවසේ වායු ප්රවාහය (air flow) සිදුවන ආකාරය පිළිබඳව සැලකිලිමත් විය යුතුය. වාතාශ්රය සිදුරු, ජනේල, වායුසමීකරණ යන්ත්ර හෝ දොරවල් ආසන්නයේ අනාවරක සවි කිරීමෙන් වළකින්න. මෙවැනි ස්ථානවල ඇතිවන දැඩි වායු ප්රවාහය හේතුවෙන් අනාවරකය වෙත වායූන් ළඟාවීම වළක්වන අතර එමඟින් අනතුරු ඇඟවීමේ සංඥා ප්රමාද විය හැක.
එමෙන්ම, නානකාමර වැනි තෙතමනය අධික ස්ථානවල දුම් අනාවරක සවි නොකළ යුතුය. ජල වාෂ්ප මඟින් අනාවරකයේ ඇති සංවේදක වැරදි ලෙස ක්රියාත්මක වීමට ඉඩ ඇත. කුස්සියේ ලිපට සෘජුවම ඉහළින් දුම් අනාවරක සවි කිරීම වෙනුවට, එයින් මීටර් කිහිපයක් ඈතින් සවි කිරීම මඟින් සාමාන්ය පිසීම් කටයුතුවලදී සිදුවන දුම නිසා ඇතිවන බාධා වළක්වා ගත හැකිය.
ආරක්ෂිත ස්ථාපනය සඳහා මූලික පියවර ලැයිස්තුව
- සෑම නිදන කාමරයකම සහ ඉන් පිටත කොරිඩෝවේ අවම වශයෙන් එක් දුම් අනාවරකයක්වත් සවි කරන්න.
- සිවිලිමේ සවි කිරීමේදී බිත්තියේ සිට අවම වශයෙන් සෙන්ටිමීටර 30ක දුරක් පවත්වා ගන්න.
- කාබන් මොනොක්සයිඩ් අනාවරකය මිනිස් ශ්වසන මට්ටමේ (මීටර් 1.5) ස්ථාපනය කරන්න.
- භාවිතා කරන වායු වර්ගය අනුව ගෑස් අනාවරකයේ උස තීරණය කරන්න (LPG සඳහා පහළින්, මෙතේන් සඳහා ඉහළින්).
- වායු සමීකරණ හෝ පංකා සුළං සෘජුවම වදින ස්ථානවලින් අනාවරක ඈත් කර තබන්න.
නඩත්තුව සහ ක්රියාකාරීත්වය පරීක්ෂා කිරීමේ ක්රමවේදය
නිරන්තර නඩත්තුව මෙම ආරක්ෂක පද්ධතිවල උපරිම ක්රියාකාරීත්වය සහතික කරයි. මසකට වරක් අනාවරකයේ ඇති පරීක්ෂණ බොත්තම (Test Button) ඔබා එහි ක්රියාකාරීත්වය පරීක්ෂා කිරීම අත්යවශ්ය වේ. ඇතුළත එකතු වන දූවිලි හා මකුළු දැල් ඉවත් කිරීම සඳහා මෘදු බුරුසුවක් සහිත වැකියුම් ක්ලීනරයක් භාවිතයෙන් වසරකට දෙවරක් අනාවරකය පිරිසිදු කරන්න.
බැටරි ආදේශ කිරීම වසරකට වරක්වත් සිදු කළ යුතු අතර, උපකරණයෙන් අඩු බැටරි සංඥා නිකුත් වූ වහාම බැටරි මාරු කරන්න. අවසාන වශයෙන්, නිෂ්පාදකයාගේ උපදෙස් පරිදි වසර 5-10 ත් අතර කාලයකදී සම්පූර්ණ උපකරණයම අලුත් එකකින් ප්රතිස්ථාපනය කිරීමට පියවර ගැනීමෙන් ඔබේ නිවසේ උපරිම ආරක්ෂාව තහවුරු කරගත හැකිය.
