රැහැන් රහිත එළිමහන් Wi-Fi ආරක්ෂිත කැමරාවල සංඥා දුර්වල වීම සහ නිතර විසන්ධි වීම බොහෝ නිවෙස්වල පවතින පොදු ගැටලුවකි. මෙම ලිපියෙන් භෞතික විද්යාත්මක මූලධර්ම සහ තරංග ප්රචාරණ ක්රමවේද ඇසුරෙන් එම සංඥා ස්ථාවර කරගන්නා ආකාරය විස්තර කෙරේ.
ගොඩනැගිලි ද්රව්ය සහ රේඩියෝ තරංගවල හැසිරීම
Wi-Fi සංඥා යනු විද්යුත් චුම්බක තරංග වර්ගයකි. මෙම තරංගවලට විවිධ බාධක හරහා ගමන් කිරීමේදී ඒවායේ ශක්තිය අහිමි වේ. මෙම සංසිද්ධිය විද්යාත්මකව 'තරංග දුර්වල වීම' (Attenuation) ලෙස හඳුන්වයි. නිවසක් සෑදීමට ගන්නා ද්රව්ය අනුව මෙම බලපෑම වෙනස් වේ. නිදසුනක් ලෙස, ලී සහ වීදුරු බිත්ති හරහා සංඥා පහසුවෙන් ගමන් කරන නමුත්, ගඩොල්, කොන්ක්රීට් සහ ජිප්සම් බෝඩ් මඟින් සංඥා සැලකිය යුතු ලෙස දුර්වල කරයි.
වඩාත්ම හානිකර ද්රව්යය වන්නේ ලෝහයයි. සින්ක් තහඩු, ඇලුමිනියම් රාමු, සහ තාප පරිවාරක සඳහා යොදන තීරු (Foil-backed insulation) මඟින් රේඩියෝ තරංග සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ පරාවර්තනය කරයි. එම නිසා, කැමරාව සවිකරන බිත්තිය පිටුපස ලෝහමය පයිප්ප හෝ වෙනත් ලෝහමය උපකරණ නොමැති බව තහවුරු කර ගැනීම අත්යවශ්ය වේ.
කැමරාව ස්ථානගත කිරීමේ වැදගත්කම සහ කෝණය
සන්නිවේදනයේදී 'සෘජු දෘෂ්ටි රේඛාව' (Line of Sight) ඉතා වැදගත් වේ. කැමරාව සහ රවුටරය අතර සෘජු රේඛාවක් ඇන්දහොත්, එම මාර්ගය මැදින් ඇති බාධක සංඛ්යාව අවම විය යුතුය. කැමරාව සවිකරන කෝණය ද මෙයට සෘජුවම බලපායි. රවුටරයේ සිට එන තරංග බිත්තියකට ලම්බකව (කෝණය අංශක 90 කින්) වැදීමට සැලැස්වීමෙන් තරංගයට ගමන් කිරීමට සිදුවන බිත්ති ඝනකම අවම වේ. නමුත් තරංගය ආනත කෝණයකින් බිත්තියක් හරහා ගමන් කරන්නේ නම්, එයට වැඩි දුරක් බිත්තිය තුළින් ගමන් කිරීමට සිදුවන බැවින් සංඥා ශක්තිය බෙහෙවින් අඩු වේ.
එසේම, කැමරාව පොළොවෙන් ඉතා ඉහළින් සවිකිරීමේදී රවුටරයේ තරංග ව්යාප්ත වන සිරස් කලාපයෙන් පිටතට යාමට ඉඩ ඇත. එබැවින් කැමරාව සහ රවුටරය අතර උසෙහි වෙනස සාධාරණ මට්ටමක පවත්වා ගත යුතුය.
ෆ්රෙස්නල් කලාපය (Fresnel Zone) හඳුනා ගැනීම
රැහැන් රහිත සන්නිවේදනයේදී තරංග ගමන් කරන්නේ සෘජු සිහින් රේඛාවක් ලෙස පමණක් නොවේ. එය ඉලිප්සාකාර (Ellipsoidal) හැඩැති කලාපයක් ඔස්සේ ව්යාප්ත වේ. මෙය 'ෆ්රෙස්නල් කලාපය' ලෙස හැඳින්වේ. මෙම කලාපය තුළ 60% කට වඩා බාධක නොතිබිය යුතුය. කැමරාව සහ රවුටරය අතර සෘජු රේඛාව පැහැදිලි වුවද, එම රේඛාවට ආසන්නයෙන් ඇති විශාල ගස්, ලෝහ කණු හෝ වහලවල් මඟින් ද තරංග පරාවර්තනය වී ප්රධාන සංඥාව දුර්වල කළ හැක. එබැවින් කැමරාව අවට අවකාශය හැකිතාක් නිදහස්ව තැබීම වැදගත් වේ.
සංඛ්යාත කලාප සහ නාලිකා කළමනාකරණය
බොහෝ එළිමහන් කැමරා 2.4 GHz සහ 5 GHz යන සංඛ්යාත කලාප දෙකෙන් එකක ක්රියා කරයි. එළිමහන් භාවිතය සඳහා 2.4 GHz සංඛ්යාතය වඩාත් සුදුසු වේ. මෙයට හේතුව එහි තරංග ආයාමය (Wavelength) දිගු වීමයි. දිගු තරංග ආයාම සහිත තරංගවලට බිත්ති සහ අනෙකුත් ඝන ද්රව්ය හරහා වඩාත් සාර්ථකව ගමන් කළ හැක. 5 GHz සංඛ්යාතයට වැඩි දත්ත ප්රමාණයක් වේගයෙන් යැවිය හැකි වුවද, එහි පරාසය කෙටි වන අතර බාධක හමුවේ පහසුවෙන් සංඥා අහිමි වේ.
නාලිකා (Channels) තදබදය ද තවත් ප්රධාන ගැටලුවකි. ඔබ අවට ඇති අනෙකුත් Wi-Fi ජාල මඟින් ඔබේ සංඥාවලට බාධා පැමිණවිය හැක. 2.4 GHz කලාපයේදී එකිනෙක නොගැටෙන නාලිකා (Non-overlapping channels) වන්නේ 1, 6, සහ 11 ය. ඔබේ රවුටරයේ සැකසුම් (Settings) වෙත පිවිස මෙම නාලිකාවලින් වඩාත් නිදහස් නාලිකාවක් තෝරා දීමෙන් සංඥා ස්ථාවරත්වය බෙහෙවින් වැඩි කරගත හැක.
ඇන්ටනා සැකසුම් සහ සංඥා පුනරාවර්තක භාවිතය
ඔබේ රවුටරයේ බාහිර ඇන්ටනා පවතී නම්, ඒවායේ දිශානතිය නිවැරදිව තැබීම වැදගත් වේ. සාමාන්යයෙන් රවුටරයක ඇන්ටනාවකින් තරංග නිකුත් වන්නේ ඩෝනට් (Donut) හැඩැති වළල්ලක් ලෙසටය. ඇන්ටනාව සිරස් අතට තැබූ විට තරංග තිරස් තලයේ දුරට ගමන් කරයි. එම නිසා, එක් ඇන්ටනාවක් සිරස් අතට ද, අනෙක තිරස් අතට ද තැබීමෙන් විවිධ කෝණවලින් එන සංඥා ග්රහණය කරගැනීමට කැමරාවට පහසු වේ.
නිවස තුළ ඇති රවුටරයේ සිට කැමරාවට ඇති දුර අධික නම්, සංඥා පුනරාවර්තකයක් (Wi-Fi Extender) භාවිත කළ යුතුය. මෙහිදී මතක තබා ගත යුතු වැදගත්ම කරුණ නම්, මෙම උපකරණය කැමරාව අසලම සවිකිරීමෙන් පලක් නොවන බවයි. එය ස්ථාපනය කළ යුත්තේ රවුටරය සහ කැමරාව අතර, රවුටරයෙන් හොඳ සංඥා ලැබෙන සීමාවකය. එවිට එම උපකරණය මඟින් සංඥාව ශක්තිමත් කර නැවත කැමරාව දෙසට විකාශනය කරනු ඇත.
නඩත්තු කිරීමේ සහ පරීක්ෂා කිරීමේ පියවර
- කැමරාව අවට වැඩී ඇති ගස් අතු සහ පත්ර නිතිපතා කපා ඉවත් කරන්න. ශාක පත්රවල අඩංගු ජලය රේඩියෝ තරංග දැඩි ලෙස අවශෝෂණය කරයි.
- කැමරාවේ මෘදුකාංග (Firmware) යාවත්කාලීනව තබන්න. මෙමඟින් රැහැන් රහිත සම්බන්ධතාවල කාර්යක්ෂමතාව වැඩි දියුණු වේ.
- බිත්ති මත ඇති තෙතමනය ද තරංග දුර්වල වීමට හේතු වන බැවින්, කැමරාව සවිකර ඇති බිත්තිය වියළිව පවතින බව සහතික කරගන්න.