ජංගම දුරකථන සහ USB C පෙන්ඩ්‍රයිව් (Flash Drive) අතර දත්ත හුවමාරු කිරීම වර්තමානයේ ඉතා සරල ක්‍රියාවලියකි. කෙසේ වෙතත්, නිවැරදි ක්‍රමවේද අනුගමනය නොකිරීමෙන් ඔබගේ වටිනා දත්ත ස්ථිරවම විනාශ වීමට හෝ පෙන්ඩ්‍රයිව් එක ක්‍රියා විරහිත වීමට ඉඩ ඇත. මෙම ලිපියෙන් දත්ත අහිමි වීමකින් තොරව මෙම උපාංග ආරක්ෂිතව භාවිතා කරන ආකාරය පිළිබඳව විද්‍යාත්මකව සහ ප්‍රායෝගිකව සාකච්ඡා කෙරේ.
OTG තාක්ෂණය සහ ගොනු පද්ධති ගැළපුම හඳුනා ගැනීම
USB C පෙන්ඩ්‍රයිව් එකක් දුරකථනයකට සම්බන්ධ කිරීමට ප්‍රථම, එම දුරකථනය USB OTG (On-The-Go) තාක්ෂණයට සහය දක්වන්නේද යන්න තහවුරු කර ගත යුතුය. නවීන ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සහ අයිෆෝන් දුරකථන බොහෝමයක් මෙම තාක්ෂණයෙන් සමන්විත වේ. ඊළඟ වැදගත්ම සාධකය වන්නේ ගොනු පද්ධතියයි (File System). පෙන්ඩ්‍රයිව් එකක දත්ත ගබඩා කර ඇති ආකාරය තීරණය වන්නේ මෙමඟිනි. සාමාන්‍යයෙන් FAT32, exFAT සහ NTFS යන ගොනු පද්ධති බහුලව භාවිත වේ.
- FAT32: බොහෝ දුරකථන සමඟ ගැළපෙන නමුත්, මෙහි තනි ගොනුවක උපරිම ප්‍රමාණය ගිගාබයිට් 4කට (4 GB) සීමා වේ.
- exFAT: නවීන ස්මාර්ට් දුරකථන සඳහා වඩාත් සුදුසුම ගොනු පද්ධතිය මෙයයි. මෙහි 4 GB වඩා වැඩි ගොනු ද බාධාවකින් තොරව ගබඩා කළ හැකිය.
- NTFS: මෙය ප්‍රධාන වශයෙන් පරිගණක සඳහා භාවිත වන අතර, බොහෝ දුරකථන මඟින් මෙය කියවීමට පමණක් සහය දක්වයි හෝ කිසිසේත්ම සහය නොදක්වයි.
දුරකථනය මඟින් පෙන්ඩ්‍රයිව් එක හඳුනා නොගන්නේ නම්, එය 'Format' කරන ලෙස පණිවිඩයක් දර්ශනය විය හැකිය. එහිදී format කළහොත් පෙන්ඩ්‍රයිව් එකෙහි ඇති සියලුම දත්ත මැකී යන බැවින්, පරිගණකයක් භාවිතයෙන් එහි ඇති දත්ත වෙනත් ස්ථානයක සුරැකිව තබාගෙන පසුව exFAT ක්‍රමයට format කිරීම කළ යුතුය.
NAND ෆ්ලෑෂ් මතකයේ භෞතික ක්‍රියාකාරිත්වය සහ දත්ත දූෂණය
USB පෙන්ඩ්‍රයිව් ක්‍රියා කරන්නේ NAND ෆ්ලෑෂ් මතකය (NAND Flash Memory) පදනම් කරගෙනය. මෙහිදී දත්ත ගබඩා කරනු ලබන්නේ ක්ෂුද්‍ර ට්‍රාන්සිස්ටර තුළ විද්‍යුත් ආරෝපණ රඳවා තබා ගැනීමෙනි. අපි දත්තයක් පෙන්ඩ්‍රයිව් එකට ලියන විට, පාලක චිපය (Controller Chip) මඟින් නිශ්චිත සෛල වෙත ඉහළ විද්‍යුත් වෝල්ටීයතාවයක් සපයයි. මෙම විද්‍යුත් ක්‍රියාවලිය සිදුවෙමින් පවතින අතරතුර හදිසියේම පෙන්ඩ්‍රයිව් එක ගලවා දැමුවහොත්, එම සෛලවල ආරෝපණ අසම්පූර්ණ තත්ත්වයකට පත්වේ.
මෙය භෞතික මට්ටමින් ගොනු ව්‍යුහය (File Structure) අවුල් වීමට හේතු වේ. මෙහි වඩාත්ම භයානක තත්ත්වය වන්නේ 'File Allocation Table' (FAT) දූෂණය වීමයි. මෙම වගුව මඟින් පෙන්ඩ්‍රයිව් එක තුළ කුමන ගොනුව කුමන ස්ථානයක තිබේද යන්න සිතියම්ගත කරයි. මෙම සිතියම විනාශ වූ විට, පෙන්ඩ්‍රයිව් එකෙහි දත්ත පැවතියද, දුරකථනයට හෝ පරිගණකයට ඒවා කියවීමට නොහැකි වී ධාවකය භාවිතයට ගත නොහැකි තත්ත්වයට පත් වේ.
දත්ත ආරක්ෂිතව හුවමාරු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය
දත්ත පිටපත් කිරීමේදී සිදුවන වැරදි හේතුවෙන් ගොනු දූෂණය වීම බහුලව සිදු වේ. දත්ත හුවමාරු කිරීමේදී සැමවිටම 'Cut' සහ 'Paste' වෙනුවට 'Copy' සහ 'Paste' විධානයන් භාවිතා කරන්න. 'Cut' විධානය භාවිතා කිරීමේදී කිසියම් හේතුවකින් සම්බන්ධතාව බිඳ වැටුණහොත්, මුල් දත්තය සහ පිටපත යන දෙකම අහිමි වීමේ අවදානමක් පවතී. පිටපත් කිරීම සම්පූර්ණ වූ පසු පමණක් අවශ්‍ය නම් මුල් ගොනුව මකා දමන්න.
එමෙන්ම, විශාල ගොනු ප්‍රමාණයක් එකවර හුවමාරු කිරීමේදී දුරකථනයේ පසුබිම් යෙදුම් ක්‍රියා විරහිත කිරීම වඩාත් සුදුසුය. එමඟින් දුරකථනයේ ප්‍රොසෙසරයට සහ මතකයට (RAM) සිදුවන බලපෑම අවම වී, දත්ත හුවමාරු ක්‍රියාවලිය වඩාත් ස්ථාවර සහ සුමට වේ.
ආරක්ෂිතව ඉවත් කිරීමේ (Safely Eject) පියවර
දත්ත හුවමාරුව අවසන් වූ සැණින් පෙන්ඩ්‍රයිව් එක කෙළින්ම ගලවා ඉවත් කිරීම නොකළ යුතුය. දෘශ්‍යමානව දත්ත හුවමාරුව අවසන් වී ඇති බව පෙනුනද, පසුබිමින් තවමත් සමහර තොරතුරු ලිවීමේ ක්‍රියාවලිය සිදුවෙමින් පැවතිය හැකිය (Cache Writing). එබැවින් සෑම විටම පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
- ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සඳහා: දුරකථනයේ Notification Bar එක පහළට ඇද, USB Storage යටතේ ඇති "Unmount" හෝ "Eject" බොත්තම ඔබන්න. නැතහොත් Settings -> Storage වෙත ගොස් පෙන්ඩ්‍රයිව් එක අක්‍රිය කරන්න.
- අයිෆෝන් සඳහා: Files App එක තුළ ඇති පෙන්ඩ්‍රයිව් නාමයට ඉදිරියෙන් ඇති Eject සලකුණ ස්පර්ශ කරන්න.
මෙමඟින් දුරකථනය සහ පෙන්ඩ්‍රයිව් එක අතර ඇති විද්‍යුත් සම්බන්ධතාවය මෘදුකාංග මට්ටමින් ආරක්ෂිතව විසන්ධි කරනු ලබයි. ඉන්පසුව භෞතිකව පෙන්ඩ්‍රයිව් එක ගලවා ඉවත් කළ හැකිය.
දිගුකාලීන දත්ත ආරක්ෂාව සඳහා කෙටි පරීක්ෂණ ලැයිස්තුව
- වැදගත් දත්ත එකම එක පෙන්ඩ්‍රයිව් එකක පමණක් ගබඩා කර නොතබන්න (සැමවිටම වෙනත් ස්ථානයක Backup එකක් තබා ගන්න).
- පෙන්ඩ්‍රයිව් එකෙහි ධාරිතාවෙන් 90% කට වඩා පිරවීමෙන් වළකින්න. එය එහි ක්‍රියාකාරිත්වය සහ ආයු කාලය අඩාල කරයි.
- දුරකථනයේ බැටරි මට්ටම 20% ට වඩා අඩු අවස්ථාවලදී විශාල දත්ත හුවමාරු කිරීම් සිදු නොකරන්න.
