පිහාටු කොට්ට නිසි ලෙස පිරිසිදු නොකිරීමෙන් ඒවායේ මෘදු බව නැති වී යනවා පමණක් නොව, කෙඳි අතර රැඳෙන තෙතමනය නිසා දිලීර සහ බැක්ටීරියා වර්ධනය වීමටද ඉඩ ඇත. පිහාටු වල පවතින ස්වභාවික ව්යුහය ආරක්ෂා කරමින්, ඒවායේ ගුණාත්මකභාවයට හානි නොකර නිවසේදීම ආරක්ෂිතව සෝදා වියළා ගන්නා ආකාරය මෙම ලිපියෙන් විද්යාත්මකව පැහැදිලි කරයි.
පිහාටු ව්යුහය සහ රසායනික ප්රතික්රියා වටහා ගැනීම
ස්වභාවික පිහාටු සෑදී ඇත්තේ කෙරටින් (Keratin) නම් ප්රෝටීනයෙනි. මෙම ප්රෝටීන ව්යුහය ඉතා සංවේදී වන අතර, ප්රබල රසායනික ද්රව්ය හෝ එන්සයිම අඩංගු සේදුම්කාරක භාවිතයෙන් ඒවා පහසුවෙන් බිඳ වැටිය හැක. එන්සයිම සහිත සාමාන්ය සේදුම් කුඩු මගින් පිහාටු වල ඇති ස්වභාවික තෙල් තට්ටුව ඉවත් කර දමයි. මේ හේතුවෙන් පිහාටු වියළි වී, කැඩී යාමට පටන් ගනී. එබැවින්, පිහාටු සේදීම සඳහා නියුට්රල් (pH-neutral) අගයක් සහිත මෘදු දියර සේදුම්කාරකයක් පමණක් තෝරාගත යුතුය. මෙයින් පිහාටු වල ප්රත්යාස්ථතාව සහ මෘදු බව දිගුකාලීනව ආරක්ෂා වේ.
සේදීමට පෙර පරීක්ෂා කිරීම සහ සමතුලිතතාවය පවත්වා ගැනීම
සේදුම් ක්රියාවලිය ආරම්භ කිරීමට පෙර කොට්ටයේ මැහුම් හොඳින් පරීක්ෂා කිරීම අත්යවශ්ය වේ. කොට්ට කවරයේ කිසියම් හෝ ස්ථානයක සිදුරක් හෝ ගැලවුණු මැහුමක් තිබේ නම්, සේදීමේදී පිහාටු පිටතට පැමිණ රෙදි සෝදන යන්ත්රයේ පොම්ප පද්ධතිය අවහිර කළ හැක. එබැවින් එවැනි ස්ථාන මැසීමට වගබලා ගන්න.
මීට අමතරව, රෙදි සෝදන යන්ත්රය තුළ සමතුලිතතාවය (balance) පවත්වා ගැනීම වැදගත්ය. තනි කොට්ටයක් පමණක් සේදීමට දැමූ විට, ජලය උරා ගැනීමෙන් පසු එය අධික බරකින් යුක්ත වී යන්ත්රයේ ක්රියාකාරිත්වයට බාධා ඇති කරයි. මේ නිසා නිතරම කොට්ට දෙකක් එකවර සේදීමට දැමීම හෝ කොට්ටය සමඟ පිරිසිදු තුවා කිහිපයක් එකතු කිරීම මගින් යන්ත්රයේ භ්රමණ සමතුලිතතාවය ආරක්ෂා කරගත හැක.
සේදුම් ක්රියාවලිය: උෂ්ණත්වය සහ චක්ර වේගය
පිහාටු කොට්ට සේදීමේදී ජලයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 30 ත් 40 ත් අතර මට්ටමක පවත්වා ගත යුතුය. අධික උණුසුම් ජලය මගින් පිහාටු වල ව්යුහය හැකිලීමට ලක්වන අතර, සිසිල් ජලයෙන් කුණු සහ දූවිලි අංශු නිසි ලෙස ඉවත් නොවේ. යන්ත්රයේ සැකසුම් (settings) සියුම් රෙදි සේදීමේ ක්රමවේදයට (delicate or wool cycle) සැකසිය යුතුය.
- අමතර සේදුම් වාර (Extra Rinse): පිහාටු අතර රැඳී ඇති සේදුම්කාරක සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීම සඳහා අවම වශයෙන් දෙවරක්වත් අමතර සේදීමේ චක්රයක් ක්රියාත්මක කරන්න. රැඳී පවතින සබන් කොටස් මගින් පිහාටු එකිනෙක ඇලීමට ලක් විය හැක.
- භ්රමණ වේගය (Spin Speed): ජලය උපරිමයෙන් ඉවත් කිරීම සඳහා මධ්යස්ථ භ්රමණ වේගයක් (800 RPM පමණ) තෝරාගන්න. අධික වේගයකින් භ්රමණය කිරීමෙන් පිහාටු කැඩී යා හැක.
වියළීමේ කලාව: තෙතමනය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීම
පිහාටු කොට්ට සේදීමට වඩා ඒවා නිසි ලෙස වියළා ගැනීම අතිශය තීරණාත්මක පියවරකි. පිහාටු ඇතුළත සුළු හෝ තෙතමනයක් ඉතිරි වුවහොත්, දින කිහිපයක් ඇතුළත දිලීර වර්ධනය වී අප්රසන්න ගන්ධයක් ඇති වේ. මේ සඳහා ප්රධාන ක්රමවේද දෙකක් භාවිත කළ හැක.
වියළන යන්ත්රයක් (Dryer) භාවිතා කරන්නේ නම්, එය අඩු උෂ්ණත්වයකට සකසා පිරිසිදු ටෙනිස් බෝල හෝ වියළන බෝල (dryer balls) දෙකක් හෝ තුනක් යන්ත්රය තුළට දමන්න. මෙම බෝල මගින් වියළීමේ ක්රියාවලියේදී කොට්ටයට මෘදුව තට්ටු කරමින්, එකිනෙක ඇලී ඇති පිහාටු වෙන් කර ඒවායේ මුල් හැඩය ලබා දෙයි.
ස්වභාවිකව වාතයෙන් වියළා ගන්නේ නම්, සෙවන සහිත, හොඳින් වාතාශ්රය ලැබෙන ස්ථානයක තබා වියළා ගන්න. සෑම පැය කිහිපයකට වරක්ම කොට්ටය අතින් හොඳින් සොලවා, ඇතුළත පිහාටු කැටි ගැසී ඇති ස්ථාන මෘදුව තට්ටු කර විසුරුවා හරින්න. මෙමගින් පිහාටු ඒකාකාරීව වියළී යන අතර නැවතත් පෙර තිබූ සැහැල්ලු මෘදු බව ලැබෙනු ඇත.
