නිය ආලේපනවල ගුණාත්මකභාවය සහ ඒවායේ වර්ණ තීව්රතාවය දිගු කාලයක් පවත්වා ගැනීම සඳහා නිවැරදි ගබඩා කිරීමේ ක්රමවේදයන් සහ ක්රමවත් වර්ණ සැකැස්මක් අත්යවශ්ය වේ. මෙමඟින් රසායනික සංයුතිය ආරක්ෂා වනවා පමණක් නොව, අවශ්ය වර්ණ කඩිනමින් සොයා ගැනීමටද පහසු වේ.
නිය ආලේපනවල රසායනික ස්ථායීතාවය සහ උෂ්ණත්වයේ බලපෑම
නිය ආලේපන යනු ප්රධාන වශයෙන් නයිට්රොසෙලියුලෝස් (nitrocellulose), ද්රාවක (solvents - ethyl acetate හෝ butyl acetate වැනි) සහ වර්ණක (pigments) අඩංගු සංකීර්ණ රසායනික මිශ්රණයකි. මෙම ද්රව්යයන්හි ස්ථායීතාවය අවට උෂ්ණත්වය මත බෙහෙවින් රඳා පවතී. අධික උෂ්ණත්වය නිසා ද්රාවක වාෂ්පීකරණය වීම වේගවත් වන අතර, එමඟින් නිය ආලේපන ඝන සහ ඇලෙන සුළු ස්වභාවයකට පත්වේ. නිය ආලේපන බෝතල් නිරන්තරයෙන් සෙල්සියස් අංශක 15 ත් 20 ත් අතර ස්ථාවර කාමර උෂ්ණත්වයක තැබීමෙන් එහි දුස්ස්රාවීතාවය (viscosity) නිසි ලෙස පවත්වා ගත හැක. නිතර උෂ්ණත්වය වෙනස් වන නානකාමර වැනි ස්ථානවල මේවා ගබඩා කිරීමෙන් වැළකිය යුතුය.
ආලෝකය සහ UV කිරණවලින් සිදුවන හානිය වැළැක්වීම
නිය ආලේපනවල අඩංගු රසායනික වර්ණක සූර්යාලෝකයේ ඇති පාරජම්බුල (UV) කිරණවලට ඉතා සංවේදී වේ. සෘජු සූර්යාලෝකයට නිරාවරණය වීමෙන් වර්ණකවල රසායනික බන්ධන බිඳවැටෙන අතර, එමඟින් වර්ණය මැකී යාම හෝ වෙනස් වීම (photo-degradation) සිදු වේ. විනිවිද පෙනෙන ඇක්රිලික් (acrylic) සංවිධායක භාවිතය මඟින් වර්ණ පහසුවෙන් හඳුනාගත හැකි වුවද, මෙම සංවිධායකයන් සෘජු සූර්යාලෝකය නොලැබෙන, අඳුරු හෝ අර්ධ සෙවන සහිත ස්ථානයක ස්ථාපිත කිරීම අත්යවශ්ය වේ. මෙය පාරජම්බුල කිරණ මඟින් සිදුවන ඔක්සිකරණය වළක්වා ගැනීමට ඇති එකම විසඳුමයි.
බෝතල්වල පිහිටීම සහ යාන්ත්රික ගබඩාකරණය
නිය ආලේපන බෝතල් සැමවිටම සිරස් අතට (upright) තැබිය යුතුය. බෝතල් තිරස් අතට හෝ මුනින් අතට තැබූ විට, ද්රාවකය පියන සහ බෝතල් කට අතර ඇති රබර් මුද්රාව (rubber seal) සමඟ නිරන්තරයෙන් ස්පර්ශ වේ. මෙහිදී රසායනික ප්රතික්රියාවක් සිදුවී පියන ඇලවීම හෝ වාතය ඇතුල් වීම සිදුවිය හැක. සිරස් අතට ගබඩා කිරීමෙන් වර්ණක බෝතලයේ පතුලේ ඒකාරීව තැන්පත් වන අතර, භාවිතයට පෙර එය සෙමින් පෙරලීමෙන් (rolling) බෝල බෙයාරිං (mixing balls) මඟින් වර්ණකය සහ ද්රාවකය නැවත පහසුවෙන් මිශ්ර කළ හැක. බෝතල් තදින් සොලවා මිශ්ර කිරීමෙන් වායු බුබුළු ඇතිවන බැවින්, බෝතලය අත්ල අතර තබා පෙරලීම වඩාත් සුදුසුය.
වර්ණාවලි පදනම් කරගත් දෘශ්ය සැකැස්ම
භෞතික විද්යාත්මක වර්ණාවලිය (color spectrum) පදනම් කරගෙන නිය ආලේපන පෙළගැස්වීම දෘශ්යමය වශයෙන් මෙන්ම ප්රායෝගිකවද ඉතා වැදගත් වේ. මේ සඳහා පහත පියවර අනුගමනය කළ හැක:
- වර්ණ රෝදයේ අනුපිළිවෙල: රතු, තැඹිලි, කහ, කොළ, නිල්, සහ දම් වශයෙන් වර්ණ පෙළගැස්වීම.
- වර්ණ තීව්රතා අනුපිළිවෙල (Gradient): එක් එක් වර්ණ කාණ්ඩය තුළ නැවත ලා පැහැයේ සිට තද පැහැය දක්වා සැකසීම.
- විශේෂ වර්ණ එකතු: දිලිසෙන (glitter) හෝ ලෝහමය (metallic) වර්ණ වෙනම කොටසක ගබඩා කිරීම.
මෙම ක්රමවත් සැකැස්ම නිසා තමන්ට අවශ්ය වර්ණය තත්පර කිහිපයකින් තෝරාගත හැකි වන අතර, අනවශ්ය ලෙස බෝතල් සෙවීමට යන කාලය සහ බෝතල් නිතර ඇරීමට සිදුවීමෙන් සිදුවන වායු නිරාවරණය අවම වේ.
නඩත්තු කිරීමේ සහ පිරිසිදු කිරීමේ ක්රියාවලිය
නිය ආලේපන බෝතලයේ කට වටා වියළී ඇති ආලේපන නිතිපතා පිරිසිදු කිරීම වැදගත්ය. මේ සඳහා එතිල් ඇසිටේට් අඩංගු ද්රාවකයක් සහිත රෙදි කැබැල්ලක් භාවිතයෙන් බෝතල් කට පිසදැමිය යුතුය. ඇක්රිලික් සංවිධායක පිරිසිදු කිරීමේදී ඇසිටෝන් (acetone) භාවිතයෙන් වැළකිය යුතුය, මන්ද ඇසිටෝන් මඟින් ඇක්රිලික් ද්රව්යය දියකර හැරීමට හෝ එහි විනිවිද පෙනෙන ස්වභාවය නැති කිරීමට ඉඩ ඇත. සංවිධායකය පිරිසිදු කිරීම සඳහා මද උණුසුම් සබන් වතුර සහ මෘදු මයික්රෝෆයිබර් (microfiber) රෙද්දක් භාවිතා කිරීම ප්රමාණවත් වේ.
