නානකාමර බිත්ති විදීමකින් තොරව තුවා සහ අනෙකුත් උපාංග රඳවන කොකු ශක්තිමත්ව සවි කිරීම නිවැරදි රසායනික සහ භෞතික විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේද භාවිතයෙන් පහසුවෙන් කළ හැකිය. බිත්තිවලට හානි නොකර දිගුකාලීන පැවැත්මක් සහිතව මේවා සවි කරගන්නා ආකාරය මෙම ලිපියෙන් පැහැදිලි කෙරේ.
පෘෂ්ඨය සූදානම් කිරීම: ඇලවීමට පෙර මේදය හා කුණු ඉවත් කිරීම
ඕනෑම ඇලවුම් ද්‍රව්‍යයක් සාර්ථකව ක්‍රියා කිරීමට නම්, එය සවි කරන මතුපිට සම්පූර්ණයෙන්ම පිරිසිදු විය යුතුය. නානකාමරවල බිත්ති සාමාන්‍යයෙන් සබන් පෙණ, තෙල් වර්ග සහ දූවිලි අංශුවලින් වැසී පවතී. මෙම අපද්‍රව්‍ය මඟින් මතුපිට සහ ඇලවුම් ද්‍රව්‍ය අතර ඇති වන බන්ධනය දුර්වල කරයි. සබන් හෝ සාමාන්‍ය ජලය පමණක් භාවිතයෙන් මෙම තෙල් සහිත ස්ථර (lipids) සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කළ නොහැක.
මේ සඳහා වඩාත්ම සුදුසු ක්‍රමය වන්නේ සියයට 70ක් හෝ ඊට වැඩි සාන්ද්‍රණයකින් යුත් අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් (isopropyl alcohol) භාවිතයෙන් මතුපිට පිසදැමීමයි. ඇල්කොහොල් මඟින් මතුපිට ඇති තෙල් ස්ථර ක්ෂණිකව දිය කර හරින අතර, එය ඉක්මනින් වාෂ්ප වී යන බැවින් මතුපිට තෙතමනයක් ඉතිරි නොවේ. කිසිවිටකත් වීදුරු පිරිසිදු කරන රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිත නොකරන්න, මන්ද ඒවායේ අඩංගු සමහර රසායනිකයන් ඇලවුම් පටිවල ක්‍රියාකාරිත්වය අඩාල කළ හැකි සිලිකන් ස්ථරයක් ඉතිරි කරයි. මතුපිට සම්පූර්ණයෙන්ම වියළි බව තහවුරු කර ගැනීමෙන් පසු ඇලවීම සිදු කළ යුතුය.
පොලිමර් සහ ඇලවුම් රසායන විද්‍යාව: නිවැරදි ඇලවුම් ක්‍රමය තෝරාගැනීම
බිත්ති සිදුරු නොකර කොකු සවි කිරීම සඳහා ප්‍රධාන ක්‍රම දෙකක් භාවිත වේ: ද්විත්ව ඇලවුම් පටි (double-sided acrylic tape) සහ ද්‍රව පොලිමර් මැලියම් (liquid polymer adhesives). මේවා ක්‍රියා කරන්නේ එකිනෙකට වෙනස් රසායනික සිද්ධාන්ත මතය.
- ඇක්‍රිලික් ඇලවුම් පටි (Acrylic Tapes): මෙම පටි පීඩනයට සංවේදී ඇලවුම් ද්‍රව්‍ය (Pressure-Sensitive Adhesives - PSA) කාණ්ඩයට අයත් වේ. ඔබ කොක්ක බිත්තියට තද කරන විට, මෙම මැලියම් ස්ථරය මතුපිට ඇති ක්ෂුද්‍ර සිදුරු සහ අසමානතා තුළට ගලා ගොස් යාන්ත්‍රික බන්ධනයක් ඇති කරයි. එබැවින්, කොක්ක සවි කිරීමේදී අවම වශයෙන් තත්පර 30-60 අතර කාලයක් තදින් තෙරපාගෙන සිටීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙම පටිවල සින්තටික් රබර් අඩංගු වන අතර ඒවා ජලයට සහ තෙතමනයට විශාල ප්‍රතිරෝධයක් දක්වයි.
- මොයිස්චර්-කියුරින් පොලිමර් (Moisture-Cured Polymers): සිලිකන් හෝ පොලියුරේතන් මත පදනම් වූ ද්‍රව මැලියම් වාතයේ ඇති තෙතමනය සමඟ රසායනිකව ප්‍රතික්‍රියා කර ශක්තිමත් රබර් වැනි ස්ථරයක් බවට පත්වේ. මෙම ක්‍රමය රළු හෝ අසමාන ටයිල්ස් මතුපිට සඳහා වඩාත් සුදුසුය. මෙමඟින් ඇලවෙන මතුපිටවල් අතර ඇති විය හැකි කුඩා හිඩැස් පවා සම්පූර්ණයෙන්ම වසා දමනු ලබයි.
සක්ෂන් කප් (Suction Cups) පිටුපස ඇති භෞතික විද්‍යාව
සක්ෂන් කප් යනු මැලියම් රහිතව කොකු සවි කළ හැකි තවත් ජනප්‍රිය ක්‍රමයකි. මෙහි ක්‍රියාකාරිත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම වායුගෝලීය පීඩනය මත පදනම් වේ. ඔබ සක්ෂන් කප් එකක් මතුපිටට තද කරන විට, ඒ තුළ ඇති වාතය පිටතට තල්ලු වී රික්තයක් (vacuum) නිර්මාණය වේ. පිටතින් ඇති වායුගෝලීය පීඩනය මඟින් සක්ෂන් කප් එක මතුපිටට තද කර තබා ගනී.
මෙම ක්‍රමය සාර්ථක වීමට නම්, මතුපිට කිසිදු සිදුරක් නොමැති අතිශයින්ම සිනිඳු එකක් විය යුතුය (උදාහරණ ලෙස ඔප දැමූ ටයිල් හෝ වීදුරු). මතුපිට ඇති ඉතා කුඩා සිදුරකින් හෝ වාතය ඇතුළු වුවහොත් රික්තය බිඳ වැටී කොක්ක ගැලවී යයි. සක්ෂන් කප් එක සවි කිරීමට පෙර එහි ඇතුල් පැත්තට ජලය හෝ ග්ලිසරින් බින්දුවක් ආලේප කිරීමෙන් ක්ෂුද්‍ර සිදුරු වැසී ගොස් වඩාත් ශක්තිමත් මුද්‍රාවක් (seal) ලබාගත හැක. මෙමඟින් වාතය ඇතුළු වීම වළක්වා දිගුකාලීන පැවැත්ම සහතික කරයි.
උෂ්ණත්වය සහ තෙතමනයේ බලපෑම අවම කිරීම
නානකාමරය යනු නිරන්තරයෙන් උණුසුම් වාෂ්ප සහ ඉහළ තෙතමනය සහිත පරිසරයකි. මෙම තත්ත්වයන් ඇලවුම් මැලියම්වල ශක්තිය කෙරෙහි ඍජුවම බලපායි. විශේෂයෙන්ම සාමාන්‍ය ඇලවුම් පටි ඉහළ උෂ්ණත්වයකදී මෘදු වී තෙතමනය නිසා බුරුල් වීමට පුළුවන. එම නිසා, නානකාමර සඳහා විෙශේෂෙයන්ම නිපදවන ලද ජලයට ඔරොත්තු දෙන (waterproof) සහ ඉහළ උෂ්ණත්ව ප්‍රතිරෝධයක් සහිත ද්‍රව්‍ය තෝරාගත යුතුය. සිලිකන් සහ නවීන හයිබ්‍රිඩ් පොලිමර් මැලියම් සෙල්සියස් අංශක 60 දක්වා උෂ්ණත්වයන්හිදී පවා තම ඇලවුම් ගුණය වෙනස් නොකර රඳවා ගනී.
පියවරෙන් පියවර ස්ථාපනය සහ රසායනික ප්‍රතික්‍රියාව සඳහා කාලය දීම
බොහෝ දෙනෙකුට සිදුවන ප්‍රධාන වැරැද්දක් වන්නේ කොක්ක සවි කළ සැනින්ම එහි බර එල්ලීමයි. ඕනෑම රසායනික මැලියමකට උපරිම ශක්තිය ලබා ගැනීම සඳහා නිශ්චිත සුව වීමේ කාලයක් (curing time) අවශ්‍ය වේ.
සාර්ථකව සවි කිරීම සඳහා ක්‍රියාමාර්ග:
- පළමුව, අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් මඟින් මතුපිට හොඳින් පිරිසිදු කර වියළෙන්නට හරින්න. කිසිදු දූවිලි අංශුවක් ඉතිරි නොවිය යුතුය.
- කොක්කෙහි පිටුපස ඇති ආරක්ෂිත පටිය ඉවත් කර හෝ නියමිත මැලියම් ප්‍රමාණය ආලේප කරන්න.
- කොක්ක නියමිත ස්ථානයේ තබා තත්පර 60ක් තදින් තෙරපන්න. මෙය මැලියම් සහ බිත්තිය අතර උපරිම සම්බන්ධතාවය සහතික කරයි.
- කොක්ක මත කිසිදු බරක් නොතබා අවම වශයෙන් පැය 24ක් (ද්‍රව මැලියම් සඳහා පැය 48ක්) තිබෙන්නට හරින්න. මෙම කාලය තුළ පොලිමර් ද්‍රව්‍ය සම්පූර්ණයෙන්ම එකිනෙකට බැඳී උපරිම දරාගැනීමේ හැකියාව ලබා ගනී.
මෙම සරල විද්‍යාත්මක පියවර අනුගමනය කිරීමෙන්, නානකාමරයේ තෙතමනය අධික පරිසරයක වුවද කිසිදු විදීමකින් තොරව දිගුකාලීනව පවතින ශක්තිමත් කොකු පද්ධතියක් ඔබට සකසා ගත හැකිය.
