පවුලේ මතකයන් හෝ විශේෂ අවස්ථාවන් තෑග්ගක් ලෙස ලබා දීම සඳහා ඡායාරූප ඇල්බමයක් නිර්මාණය කිරීමේදී ක්රමානුකූල සැලසුම්කරණය සහ නිවැරදි ද්රව්ය තෝරා ගැනීම අතිශයින්ම වැදගත් වේ. අහඹු ලෙස පින්තූර ඇලවීම වෙනුවට, රසායනික විද්යාත්මකව සුරක්ෂිත සහ දෘශ්යමය වශයෙන් ආකර්ෂණීය ක්රමවේදයක් අනුගමනය කිරීමෙන් ඇල්බමයේ ආයු කාලය මෙන්ම එහි අගයද දශක ගණනාවකින් දීර්ඝ කළ හැකිය.
ඡායාරූප සංරක්ෂණයේ රසායන විද්යාව: කඩදාසි සහ මැලියම්
ඡායාරූප ඇල්බමයක් සකස් කිරීමේදී ප්රධානතම සතුරා වන්නේ කාලයත් සමඟ සිදුවන රසායනික විනාශයයි. සාමාන්ය කඩදාසිවල අඩංගು වන ලිග්නින් (lignin) නම් ස්වභාවික රසායනික ද්රව්යය කාලයත් සමඟ අම්ල බවට පත්වන අතර, එමඟින් ඡායාරූප කහ පැහැ වීමටත් දිරාපත් වීමටත් පටන් ගනී. එබැවින්, ඇල්බමය සඳහා සැමවිටම අම්ල රහිත (acid-free) සහ ලිග්නින් රහිත කඩදාසි තෝරාගත යුතුය. මෙහිදී කඩදාසිවල pH අගය 7.0 හෝ ඊට වඩා මදක් වැඩි (neutral to slightly alkaline) විය යුතුය.
මැලියම් තේරීමද එලෙසම තීරණාත්මක වේ. සාමාන්ය ද්රව කාර්යාලීය මැලියම්වල අඩංගು ද්රාවකයන් ඡායාරූපයේ රසායනික පටලය (emulsion layer) සමඟ ප්රතික්රියා කර පින්තූර විකෘති කළ හැකිය. මේ සඳහා ආරක්ෂිතම විසඳුම වන්නේ උදාසීන pH අගයක් ඇති, විශේෂිත පොලිවයිනයිල් ඇසිටේට් (PVA) මැලියම් හෝ ඇසිඩ් රහිත ඡායාරූප සවිකරන කොන් (photo corners) භාවිතා කිරීමයි. සවිකරන කොන් භාවිතයෙන් ඡායාරූපවලට කිසිදු මැලියම් වර්ගයක් ස්පර්ශ නොවන බැවින්, අනාගතයේදී අවශ්ය වුවහොත් පින්තූරවලට හානියක් නොකර ඒවා ඉවත් කිරීමටද හැකියාව ලැබේ.
දෘශ්ය ප්රවාහය සහ ජ්යාමිතික සැකැස්ම සැලසුම් කිරීම
ඇල්බමයක පිටු පෙරළීමේදී එය නරඹන්නාට කිසියම් කථාන්දරයක් ගලා යන ආකාරයෙන් දැනිය යුතුය. මෙයට "දෘශ්ය ප්රවාහය" (visual flow) යැයි කියනු ලැබේ. අහඹු ලෙස ඡායාරූප ඇලවීමෙන් වළකින්න. පිටුවක අඩංගු වන ඡායාරූප ප්රමාණය අවම වශයෙන් තබා ගැනීමෙන් එක් එක් පින්තූරයට ලැබෙන අවධානය වැඩි වේ. සෑම පිටුවකම අවම වශයෙන් 20% කවත් හිස් ඉඩක් (white space) ඉතිරි කිරීමට වගබලා ගන්න.
- වර්ණ උෂ්ණත්වය ගැලපීම: එකම පිටුවක ඇති ඡායාරූපවල වර්ණ උෂ්ණත්වය (color temperature) සමාන විය යුතුය. උදාහරණයක් ලෙස, උණුසුම් කහ ආලෝකය සහිත ඡායාරූප සහ සීතල නිල් ආලෝකය සහිත ඡායාරූප එකම පිටුවක මිශ්ර කිරීමෙන් දෘශ්ය කැළඹීමක් ඇති වේ.
- ජ්යාමිතික සමතුලිතතාවය: පිටුවක මැද රේඛාව (grid line) පාදක කරගනිමින් ඡායාරූප පෙළගස්වන්න. සියලුම පින්තූර එකම ප්රමාණයෙන් තිබීම අවශ්ය නොවන අතර, එක් ප්රධාන විශාල ඡායාරූපයක් (focal point) වටා කුඩා ඡායාරූප පෙළගැස්වීම වඩාත් ආකර්ෂණීය වේ.
- ක්රෝනෝලොජිකල් හෝ තේමාත්මක අනුපිළිවෙල: ඇල්බමය ආරම්භයේ සිට අවසානය දක්වා කාලානුක්රමිකව (chronological) හෝ තේමාවන් (themes) අනුව වෙනස් වන පරිදි කොටස්වලට බෙදා සැලසුම් කරන්න.
පියවරෙන් පියවර ඇල්බමය සකස් කිරීමේ නිවැරදි ක්රමවේදය
කිසිවිටකත් ඡායාරූප කෙලින්ම ඇල්බමයේ ඇලවීම ආරම්භ නොකරන්න. පළමුව, ඔබේ මුළු ඡායාරූප එකතුවම මේසයක් මත අතුරා ගන්න. මෙහිදී සමේ ඇති ස්වභාවික තෙල් සහ සෙබම් (sebum) ඡායාරූප මත තැවරීම වැළැක්වීම සඳහා පිරිසිදු පුළුන් අත්වැසුම් (cotton gloves) පැළඳීම අත්යවශ්ය වේ. පින්තූරවල ඇඟිලි සලකුණු පතිත වීමෙන් කාලයත් සමඟ එම ස්ථානවල දිලීර තැන්පත් වීමට ඉඩ ඇත.
දෙවනුව, සෑම පිටුවකම තැබීමට බලාපොරොත්තු වන පින්තූර ඇලවීමකින් තොරව තබා බලන්න (dry-fitting). මෙහිදී රූපවල දිශානතිය (vertical or horizontal) සහ ඒවායේ ප්රමාණයන් පිටුවේ සමතුලිතතාවයට ගැලපේදැයි පරීක්ෂා කරන්න. පින්තූර කපා හැරීමට අවශ්ය නම්, සෑම විටම තියුණු රොටරි කටරයක් (rotary cutter) සහ ලෝහමය රූලක් භාවිතා කරන්න. කතුරකින් කැපීමේදී දාර අසමාන විය හැකි අතර, එය සමස්ත නිමාවේ ගුණාත්මකභාවය අඩු කරයි.
කල් පවතින සටහන් සහ තීන්ත තේරීම
ඡායාරූපවලට අදාළ විස්තර හෝ දිනයන් ඇල්බමයේ සටහන් කිරීමේදී සාමාන්ය පෑන් හෝ මාකර් භාවිතා කිරීමෙන් වළකින්න. සාමාන්ය ඩයි වර්ග අඩංගු තීන්ත (dye-based ink) ආලෝකයට නිරාවරණය වීමෙන් ඉක්මනින් මැකී යන අතර, කඩදාසිය හරහා කාන්දු වී අනෙක් පස ඇති පින්තූරවලට හානි කළ හැකිය. මේ සඳහා භාවිතා කළ යුත්තේ වර්ණක පදනම් කරගත් (pigment-based) ජලයට සහ ආලෝකයට ඔරොත්තු දෙන ආකයිවල් පෑන් (archival pens) පමණි.
අකුරු ලිවීමේදී ඡායාරූපයට ඉතා ආසන්නයෙන් නොලියා, ඡායාරූපයේ දාරයෙන් අවම වශයෙන් සෙන්ටිමීටර භාගයකවත් දුරක් තබා ලිවීම සිදු කරන්න. මෙය තීන්තවල ඇති වියළි නොගිය රසායනික කොටස් ඡායාරූපයේ මුද්රිත පෘෂ්ඨයට ස්පර්ශ වීම වළක්වයි. අවසාන වශයෙන්, ඇල්බමය සම්පූර්ණයෙන්ම සකසා නිම වූ පසු, මැලියම් සහ තීන්ත සම්පූර්ණයෙන්ම වියළී යන තෙක් අවම වශයෙන් පැය 24ක්වත් විවෘතව තබා ඉන්පසු වසා තබන්න. මෙම ක්රමානුකූල සහ විද්යාත්මක පියවරයන් අනුගමනය කිරීමෙන් ඔබේ තෑග්ග පරම්පරා ගණනාවක් සුරක්ෂිතව පවතිනු ඇත.
