ලැප්ටොප් යතුරුපුවරුවක යතුරු ප්‍රතිචාර නොදැක්වීම හෝ තද වීම බහුලව සිදුවන ගැටලුවකි. නිසි භෞතික සහ රසායනික ක්‍රමවේදයන් භාවිතයෙන් මෙම ගැටලු බොහොමයක් නිවසේදීම ආරක්ෂිතව විසඳාගත හැකිය.
යතුරුපුවරු ක්‍රියාකාරිත්වය සහ දූවිලිවල බලපෑම
නවීන ලැප්ටොප් පරිගණකවල සාමාන්‍යයෙන් භාවිත වන්නේ කතුරු ආකෘතියේ (scissor-switch) හෝ පටල (membrane) තාක්ෂණයෙන් යුත් යතුරුපුවරු වේ. මෙම ක්‍රමවේදයේදී යතුරක් පහළට එබීමේදී කුඩා ප්ලාස්ටික් කොටස් දෙකක් එකිනෙක ගැටී විද්‍යුත් පරිපථය සම්පූර්ණ කරයි. කාලයත් සමඟ අපගේ ඇඟිලිවලින් පිටවන ස්වාභාවික තෙල්, සෙරුම් සහ අවට ඇති දූවිලි අංශු මෙම කුඩා ඉඩ අතරට කාන්දු වේ. මෙය විද්‍යුත් සන්නායකතාවයට බාධා පමුණුවන අතර, යතුරු තද වීමට හෝ ක්‍රියා විරහිත වීමට ප්‍රධාන හේතුවක් වේ.
භෞතික විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටිකෝණයකින් බලන කල, යතුරුපුවරුවල ක්‍රියාකාරිත්වය රඳා පවතින්නේ ස්පර්ශක පද්ධතියේ පිරිසිදුකම මතය. යතුරක් එබූ විට, එය පරිපථයේ ඇති සන්නායක ස්ථර දෙකක් එකිනෙකට ස්පර්ශ කරවයි. මෙම ස්ථර අතරට ඉතා කුඩා දූවිලි අංශුවක් හෝ කාන්දු වුවහොත්, එය පරිපථය සම්පූර්ණ කිරීමට බාධාවක් වේ. විශේෂයෙන්ම, කාබන් හෝ ලෝහමය සන්නායක කොටස් මලකඩ කෑමට ලක් වුවහොත්, සංඥා සම්ප්‍රේෂණය සම්පූර්ණයෙන්ම ඇනහිටී. මෙවැනි තත්ත්වයන් වළක්වා ගැනීමට නිතිපතා නඩත්තු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
රසායනික පිරිසිදු කිරීම: අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් භාවිතය
යතුරුපුවරු පිරිසිදු කිරීමේදී ජලය හෝ සාමාන්‍ය ද්‍රාවක භාවිත කිරීම අතිශයින්ම අනතුරුදායකය. ජලයේ අඩංගු ඛනිජ ලවණ පරිපථ විඛාදනයට (corrosion) ලක් කරන අතර කෙටි පරිපථ (short circuits) ඇති කරයි. මේ සඳහා වඩාත්ම සුදුසු රසායනික ද්‍රාවණය වන්නේ ඉහළ ප්‍රතිශතයක් (90% හෝ ඊට වැඩි) සහිත අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් (isopropyl alcohol) ය.
අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල්වල ඇති සුවිශේෂී රසායනික ගුණය වන්නේ එය කාබනික තෙල් සහ කුණු ඉතා ඉක්මනින් දියකර හැරීමයි. එමෙන්ම එහි ඇති ඉහළ වාෂ්පශීලීතාව නිසා පිරිසිදු කිරීමෙන් තත්පර කිහිපයක් ඇතුළත එය සම්පූර්ණයෙන්ම වාෂ්ප වී යයි. කිසිදු තෙතමනයක් ඉතිරි නොකරන බැවින් සංවේදී විද්‍යුත් කොටස්වලට හානියක් සිදු නොවේ. පිරිසිදු කිරීමේදී කිසිවිටකත් සේදුම් දියර, වීදුරු පිරිසිදු කරන ද්‍රාවණ හෝ වෙනත් ගෘහස්ථ රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිත නොකළ යුතුය. මන්ද ඒවායේ අඩංගු සේදුම් කාරක මඟින් ප්ලාස්ටික් කොටස් දුර්වර්ණ වීමට හෝ දියවී යාමට ඉඩ ඇත.
භාවිත කරන ආකාරය: ප්‍රථමයෙන් ලැප්ටොප් පරිගණකය සම්පූර්ණයෙන්ම ක්‍රියා විරහිත කර, විදුලි සැපයුමෙන් ගලවා දමන්න. මයික්‍රොෆයිබර් රෙදි කැබැල්ලකට හෝ කපු පුළුන් කූරකට (cotton swab) අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් ස්වල්පයක් දමා, යතුරු අතර ඇති කුඩා විවරයන් මෘදු ලෙස පිසදමන්න. ද්‍රාවණය සෘජුවම යතුරුපුවරුව මතට වත් නොකිරීමට වගබලා ගත යුතුය.
භෞතික පිරිසිදු කිරීමේ ශිල්පීය ක්‍රම සහ සම්පීඩිත වාතය
යතුරු යට රැඳී ඇති දූවිලි සහ කෙඳි ඉවත් කිරීම සඳහා සම්පීඩිත වාතය (compressed air) භාවිත කිරීම ඉතා සාර්ථක ක්‍රමයකි. මෙහිදී වාතය ගලා යන දිශාව සහ කෝණය නිවැරදිව පවත්වා ගැනීම වැදගත් වේ.
- කෝණය: ලැප්ටොප් පරිගණකය සෙල්සියස් අංශක 75 ක පමණ කෝණයකින් ඇල කර තබා ගන්න. එමඟින් ඉවත් වන දූවිලි අංශු නැවත පරිගණකය තුළටම යාම වැළකේ.
- දිශාව: සම්පීඩිත වායු බෝතලයේ නළය යතුරුපුවරුවේ සිට සෙන්ටිමීටර කිහිපයක් ඈතින් තබා, වමේ සිට දකුණට ක්‍රමයෙන් වාතය විදින්න.
- චලනය: එක් ස්ථානයකට දිගින් දිගටම වාතය විදීමෙන් වළකින්න. කෙටි සැර සැර විදීම් (short bursts) මඟින් දූවිලි වඩාත් පහසුවෙන් ලිහිල් වේ.
භෞතිකව යතුරු ගැලවීම සිදු කළ යුත්තේ ඉතාමත් කලාතුරකිනි. මන්ද, ලැප්ටොප් යතුරුපුවරුවල ඇති ප්ලාස්ටික් ක්ලිප් ඉතා සියුම් වන අතර ඒවා පහසුවෙන් කැඩී යා හැක. යතුරක් ගැලවීමට සිදුවුවහොත්, ඒ සඳහා විශේෂිත ප්ලාස්ටික් මෙවලමක් භාවිත කර ඉතා මෘදු ලෙස ඉහළට එසවිය යුතුය.
මෘදුකාංග සහ දෘඩාංග ගැටලු වෙන්කර හඳුනා ගැනීම
සමහර අවස්ථාවලදී යතුරුපුවරුවේ දෝෂය දෘඩාංගමය එකක් නොව, මෘදුකාංග පද්ධතියේ ඇතිවන දෝෂයක් විය හැකිය. මෙය හඳුනා ගැනීම සඳහා සරල පියවර කිහිපයක් අනුගමනය කළ හැකිය.
පළමුව, බාහිර USB යතුරුපුවරුවක් ලැප්ටොප් පරිගණකයට සම්බන්ධ කර බලන්න. බාහිර යතුරුපුවරුව නිසි ලෙස ක්‍රියා කරන්නේ නම්, ගැටලුව පවතින්නේ ලැප්ටොප් පරිගණකයේ අභ්‍යන්තර යතුරුපුවරුවේ හෝ එහි සම්බන්ධක රැහැනේ (ribbon cable) විය හැකිය. පරිගණකයේ BIOS හෝ UEFI සැකසුම් වෙත ප්‍රවේශ වී එහිදී යතුරු ක්‍රියා කරන්නේ දැයි බැලීමෙන් මෙහෙයුම් පද්ධතියේ (Operating System) ඇති දෝෂ හඳුනාගත හැක. එහිදී යතුරු ක්‍රියා කරන්නේ නම්, ගැටලුව පවතින්නේ ධාවක මෘදුකාංගවල (Drivers) ය. එවැනි අවස්ථාවක, උපාංග කළමනාකරු (Device Manager) වෙත ගොස් යතුරුපුවරු ධාවක යාවත්කාලීන කිරීම හෝ නැවත ස්ථාපනය කිරීම සිදු කළ යුතුය.
දිගුකාලීන නඩත්තුව සඳහා වැදගත් උපදෙස්
යතුරුපුවරුවේ ආයු කාලය වැඩි කර ගැනීම සහ දෝෂ වළක්වා ගැනීම සඳහා සරල දෛනික පුරුදු කිහිපයක් උපකාරී වේ:
- පරිගණකය භාවිතයට පෙර දෑත් පිරිසිදු කර වියළා ගන්න. එමඟින් සෙරුම් සහ තෙල් යතුරු මත තැන්පත් වීම අවම වේ.
- ලැප්ටොප් පරිගණකය අසල ආහාර ගැනීමෙන් හෝ පාන වර්ග තැබීමෙන් වළකින්න.
- සෑම සතියකට වරක්ම වියළි මයික්‍රොෆයිබර් රෙදි කැබැල්ලකින් යතුරුපුවරුව පිසදමන්න.
