කුස්සියේ පවතින අධික වාෂ්පශීලී පරිසරය සහ ආර්ද්‍රතාවය බිත්ති ඔරලෝසුවක අභ්‍යන්තර යාන්ත්‍රණයට හානි කළ හැකි ප්‍රධානතම සාධක වේ. මෙම ලිපියෙන් වාෂ්පයට ඔරොත්තු දෙන සහ දීර්ඝ කාලයක් පවතින කුස්සි බිත්ති ඔරලෝසුවක් නිවැරදිව තෝරා ගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ද්‍රව්‍ය විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටිකෝණයකින් කරුණු පැහැදිලි කෙරේ.
කුස්සියේ පරිසරය සහ ඝනීභවනය වීමේ භෞතික විද්‍යාව
ආහාර පිසීමේදී පිටවන වාෂ්පය වාතයට වඩා සැහැල්ලු බැවින් එය ඉහළට ගමන් කරයි. මෙම උණුසුම් වාෂ්පය සාපේක්ෂව සිසිල් බිත්තියක සවි කර ඇති ඔරලෝසුවක ගැටුණු විට, එය වහාම ජල බිඳිති බවට පත්වේ. මෙම සංසිද්ධිය ඝනීභවනය (condensation) ලෙස හැඳින්වේ. ජල බිඳිති ඔරලෝසුවේ කුඩා සිදුරු තුළින් ඇතුළට ගොස් විද්‍යුත් පරිපථ සහ යාන්ත්‍රික කොටස් මලකඩ කෑමට ලක් කරයි. එබැවින්, කුස්සිය සඳහා ඔරලෝසුවක් තෝරා ගැනීමේදී එහි ජල සහ වාෂ්ප ප්‍රතිරෝධීතාවය මූලිකවම සැලකිල්ලට ගත යුතුය.
ද්‍රව්‍ය තෝරාගැනීම: ලෝහ, වීදුරු සහ කෘතිම ද්‍රව්‍යවල කාර්යභාරය
ඔරලෝසුවේ බාහිර රාමුව සහ ඉදිරිපස ආවරණය සඳහා භාවිතා කරන ද්‍රව්‍ය එහි කල්පැවැත්ම තීරණය කරයි. මෙන්න ඒ සඳහා වඩාත් ගැලපෙන ද්‍රව්‍ය කිහිපයක්:
- මල නොබැඳෙන වානේ (Stainless Steel): ක්‍රෝමියම් අඩංගු බැවින් මලකඩ කෑමට ඉහළ ප්‍රතිරෝධයක් දක්වයි. කුස්සියේ ඇති අම්ල සහ ලවණ සහිත වාෂ්පවලට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව මෙයට ඇත.
- ඇලුමිනියම් (Aluminum): සැහැල්ලු මෙන්ම ස්වභාවිකවම ඔක්සයිඩ් ස්ථරයක් සාදන බැවින් තෙතමනය නිසා විඛාදනයට ලක් නොවේ.
- තෙම්පරාදු කළ වීදුරු (Tempered Glass): ප්ලාස්ටික් හෝ ඇක්‍රිලික් වැනි ද්‍රව්‍ය කාලයත් සමඟ සීරීම්වලට ලක්වන අතර වාෂ්ප නිසා බොඳ වේ. නමුත් වීදුරු ආවරණ පහසුවෙන් පිසදැමිය හැකි අතර දිගුකාලීන පැහැදිලි බවක් ලබා දෙයි.
- සිලිකොන් සහ රබර් (Silicone and Rubber): ඔරලෝසුවේ පසුපස ආවරණය සහ ඉදිරිපස වීදුරුව අතර ඇති සන්ධි මුද්‍රා තැබීම සඳහා සිලිකොන් ගෑස්කට් භාවිතා කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. එය ජලය ඇතුළු වීම සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වයි.
ක්වාර්ට්ස් යාන්ත්‍රණය සහ මුද්‍රා තැබීමේ තාක්ෂණය (Sealing Technology)
සෑම ඉලෙක්ට්‍රොනික ඔරලෝසුවකම ක්‍රියාකාරීත්වය රඳා පවතින්නේ එහි ඇති ක්වාර්ට්ස් ස්ඵටිකය (Quartz crystal) සහ බැටරි පරිපථය මතය. වාෂ්ප ප්‍රතිරෝධී ඔරලෝසුවක මෙම කොටස සම්පූර්ණයෙන්ම මුද්‍රා තැබූ කුටීරයක් (sealed compartment) තුළ පිහිටා තිබිය යුතුය. බැටරිය ඇතුළු කරන ස්ථානය වටා රබර් වළල්ලක් (O-ring) තිබීමෙන් වාතයේ ඇති ආර්ද්‍රතාවය ඇතුළට යාම වැළකේ. ඔබ ඔරලෝසුවක් මිලදී ගැනීමේදී එහි 'Water Resistant' හෝ 'Damp Rated' යන ලේබල තිබේදැයි පරීක්ෂා කිරීම වැදගත්ය.
IP ශ්‍රේණිගත කිරීම් (IP Ratings) සහ ඒවායේ වැදගත්කම
කාර්මික මට්ටමින් උපකරණවල තෙතමනය වැළැක්වීමේ හැකියාව මනිනු ලබන්නේ IP (Ingress Protection) සංකේත ක්‍රමය මගිනි. සාමාන්‍යයෙන් කුස්සියක් වැනි තෙතමනය සහිත ස්ථානයකට සුදුසු බිත්ති ඔරලෝසුවක් අවම වශයෙන් IP44 ශ්‍රේණිගත කිරීමක් සහිත විය යුතුය. මෙහි පළමු අංකයෙන් ඝන ද්‍රව්‍ය (දූවිලි) ඇතුළු වීම වළක්වන ආකාරයත්, දෙවන අංකයෙන් ද්‍රව (ජල වාෂ්ප හෝ බිඳිති) ඇතුළු වීම වළක්වන ආකාරයත් දැක්වේ. IP44 හෝ ඊට වැඩි ඔරලෝසු, සියලුම දිශාවලින් පැමිණෙන ජල බිඳිතිවලින් අභ්‍යන්තර පරිපථ ආරක්ෂා කිරීමට සමත් වේ.
නිවැරදිව ස්ථානගත කිරීම සහ වායු ගෝලීය බලපෑම් අවම කිරීම
ඔරලෝසුව සවිකරන ස්ථානය එහි ආයු කාලය කෙරෙහි සෘජුවම බලපායි. උදුන, මයික්‍රෝවේව් උදුන හෝ කේතලය වැනි සෘජු වාෂ්ප නිපදවන උපකරණවලට ඉහළින් ඔරලෝසුව සවි කිරීමෙන් වළකින්න. වඩාත් සුදුසු වන්නේ ජනෙල් හෝ වාතාශ්‍රය ලැබෙන ස්ථානයකට ප්‍රතිවිරුද්ධ බිත්තියකය. මෙමගින් ඔරලෝසුව වටා නිරන්තර වායු සංසරණයක් සිදුවන බැවින් ඝනීභවනය වන තෙතමනය ඉක්මනින් වාෂ්ප වී යයි.
පිරිසිදු කිරීම සහ නඩත්තු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය
කුස්සියේ ඇති තෙල් වාෂ්ප ඔරලෝසුවේ මතුපිට ඇලෙන සුළු ස්ථරයක් සාදයි. මෙය පිරිසිදු කිරීම සඳහා රළු රසායනික ද්‍රව්‍ය හෝ බ්ලීච් වර්ග භාවිතා නොකළ යුතුය. ඒ වෙනුවට පහත පියවර අනුගමනය කරන්න:
- මුලින්ම ඔරලෝසුව බිත්තියෙන් ගලවා බැටරිය ඉවත් කරන්න.
- මෘදු මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි කඩක් මද උණුසුම් ජලයෙන් සහ මෘදු පිඟන් සෝදන දියර ස්වල්පයකින් තෙත් කර මතුපිට මෘදුව පිසදමන්න.
- වීදුරු මතුපිට ඇති තෙල් පැල්ලම් ඉවත් කිරීමට අයිසොප්‍රොපයිල් ඇල්කොහොල් (isopropyl alcohol) ස්වල්පයක් භාවිතා කළ හැක.
- පිටුපස ඇති යාන්ත්‍රණයට ජලය ඇතුළු නොවන සේ වියළි රෙදි කඩකින් සම්පූර්ණයෙන්ම වියළා නැවත බැටරිය දමා සවි කරන්න.
