තිර රෙදි හැකිලීමෙන් සහ රැළි වැටීමෙන් තොරව පිරිසිදු කර ගැනීම සඳහා රෙදි වර්ගයේ ස්වභාවය, ජලයේ උෂ්ණත්වය සහ යාන්ත්‍රික බලපෑම් නිවැරදිව කළමනාකරණය කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙම ලිපියෙන් තන්තු විද්‍යාව පදනම් කරගනිමින් තිර රෙදි නිවැරදිව සෝදා, වියළා නැවත එල්ලා තබන ආකාරය විස්තර කෙරේ.
රෙදි තන්තු හැකිලීමට බලපාන විද්‍යාත්මක හේතු
තිර රෙදි සාදා ඇති විවිධ රෙදි වර්ග ජලය සහ තාපය හමුවේ වෙනස් ලෙස ප්‍රතික්‍රියා කරයි. ලිනන් සහ කපු වැනි ස්වභාවික තන්තු ජලය අවශෝෂණය කළ විට ඒවායේ සෛලීය ව්‍යුහය ප්‍රසාරණය වේ. සේදීමේදී ඇතිවන තාපය සහ දැඩි යාන්ත්‍රික චලනයන් නිසා මෙම තන්තු නැවත හැකිලීමකට ලක් වේ. විශේෂයෙන්ම උණුසුම් ජලය මගින් තන්තු අතර ඇති හයිඩ්‍රජන් බන්ධන ලිහිල් කරන අතර, වියළීමේදී ඒවා වඩාත් කෙටි වී තද වීමට හේතු වේ. පොලියෙස්ටර් වැනි කෘතිම තන්තු තාපයට ඔරොත්තු දුන්නද, අධික උෂ්ණත්වයේදී ඒවායේ හැඩය ස්ථිරවම වෙනස් විය හැක. එබැවින්, රෙදි වර්ගයට ගැලපෙන සේදීමේ ක්‍රමවේදයක් තෝරා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. ස්වභාවික ලිනන් රෙදිවල ඇති සෙලියුලෝස් තන්තු ජල අණු සමඟ පහසුවෙන් බන්ධන සාදන අතර, මෙම ක්‍රියාවලියේදී තන්තු කෙටි වීම සිදුවේ. කෘතිම රෙදිවල පවතින පොලිමර් දාමයන් අධික තාපය හමුවේ ලිහිල් වී නැවත සකස් වන බැවින් ඒවායේ හැඩය වෙනස් වේ. මේ නිසා සිසිල් ජලයේ සේදීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
උෂ්ණත්වය සහ සේදීමේ ක්‍රියාවලිය පාලනය කිරීම
තිර රෙදි සේදීමේදී සැමවිටම අඩු උෂ්ණත්වයක් භාවිතා කළ යුතුය. සෙල්සියස් අංශක 30 ට නොවැඩි සිසිල් ජලය භාවිතා කිරීමෙන් තන්තු හැකිලීම සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැක. රෙදි සෝදන යන්ත්‍රය භාවිතා කරන්නේ නම්, මෘදු ක්‍රියාවලීන් තෝරාගත යුතුය. මෙහිදී යන්ත්‍රයේ භ්‍රමණ වේගය මිනිත්තුවකට වට 400 ත් 600 ත් අතර මට්ටමක තබා ගැනීම වැදගත් වේ. අධික භ්‍රමණ වේගය නිසා තන්තු එකිනෙක තෙරපී ගැඹුරු රැළි ඇති වන අතර, එය රෙදි විකෘති වීමට හේතු වේ. සේදීමට පෙර තිර රෙදිවල ඇති දූවිලි ඉවත් කිරීම සඳහා වැකියුම් යන්ත්‍රයක් භාවිතයෙන් මෘදු ලෙස පිරිසිදු කිරීම හෝ එළිමහනේ ගසා දැමීම කළ හැකිය.
නිවැරදි රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතය සහ සේදීමේ පියවර
කුඩු ආකාරයේ සේදුම්කාරක භාවිතය තිර රෙදි සඳහා සුදුසු නොවේ. ඒවායේ අඩංගු සේදුම් අංශු තන්තු අතර රැඳී තිබීමෙන් රෙදි වියළුණු පසු දැඩි බවක් ඇති කරයි. මේ වෙනුවට මෘදු ද්‍රව සේදුම්කාරක භාවිතා කළ යුතුය. විශේෂයෙන්ම වර්ණවත් රෙදි සඳහා බ්ලීචිං අඩංගු නොවන සේදුම්කාරක තෝරාගත යුතුය. සේදීමේදී රෙදි මෘදුකාරක අවම වශයෙන් භාවිතා කළ යුතුය, මන්ද ඒවායින් තන්තු මත තුනී ස්ථරයක් සාදන අතර එමඟින් තිර රෙදිවල ස්වභාවික වාතාශ්‍රය ලැබීමේ හැකියාව අඩාල වේ. සේදීම අවසන් වූ වහාම යන්ත්‍රයෙන් තිර රෙදි ඉවතට ගත යුතු අතර, වැඩි වේලාවක් තෙතමනය සහිතව යන්ත්‍රය තුළ තැබීමෙන් රැළි ගැසීම තදින් සිදුවේ.
ගුරුත්වාකර්ෂණය මගින් රැළි රහිතව වියළා ගැනීම
තිර රෙදි ස්වාභාවිකවම සහ ඒකාකාරීව එල්ලීම සඳහා ඇති හොඳම උපක්‍රමය වන්නේ ඒවා තෙතමනය සහිතවම නැවත එල්ලීමයි. සේදීමෙන් පසු ජලය බේරී ගිය වහාම, තවමත් සැලකිය යුතු ලෙස තෙතමනය පවතින විට තිර රෙදි ඒවායේ රේල් පීලි මත කෙලින්ම එල්ලා තබන්න. මෙහිදී ජලයේ බර සහ ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය නිසා තන්තු ස්වභාවිකවම පහළට ඇදී යයි. මෙමගින් රෙදිවල ඇති රැළි සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ නැති වී යන අතර, මැදීමේ අවශ්‍යතාවයක් මතු නොවේ. සෘජු සූර්යාලෝකය වැටෙන ස්ථානවල තෙත තිර රෙදි එල්ලීමෙන් වළකින්න, මන්ද දැඩි හිරු රශ්මිය නිසා තන්තු දුර්වල වී වර්ණය මැකී යා හැක. තිර රෙදි තෙතමනය සහිතව එල්ලීමේදී, රෙදිවල පහළ කොටසට වැඩි බරක් එකතු වේ. මෙම ස්කන්ධය මගින් ඇති කරන සිරස් ආතතිය නිසා රෙදිපිළිවල ඇති සියුම් රැළි පවා දිග හැරේ. විශේෂයෙන්ම බරින් වැඩි ලිනන් හෝ ඝන කපු තිර රෙදි සඳහා මෙම ක්‍රමය ඉතා සාර්ථක වේ. මෙලෙස වියළීමට හැරීමේදී කාමරයේ ජනෙල් විවෘත කර හොඳ වායු සංසරණයක් ලබා දීම මගින් තෙතමනය නිසා ඇතිවිය හැකි අමිහිරි ගන්ධයන් වළක්වා ගත හැකිය.
රැකවරණය සඳහා කෙටි පියවර ලැයිස්තුව
- සේදීමට පෙර තිර රෙදිවල ඇති සියලුම ලෝහමය හෝ ප්ලාස්ටික් කොකු සහ මුදු ඉවත් කරන්න.
- සැමවිටම සෙල්සියස් අංශක 30 ට නොවැඩි සිසිල් ජලයෙන් පමණක් සෝදන්න.
- මෘදු ද්‍රව සේදුම්කාරක පමණක් භාවිතා කරමින්, දැඩි භ්‍රමණයෙන් වළකින්න.
- සේදූ වහාම තෙතමනය සහිතවම රේල් පීල්ලේ එල්ලා වියළීමට හැරීමෙන් රැළි වළක්වා ගන්න.
