ළමුන්ගේ දෛනික අධ්‍යයන සහ විනෝදාත්මක කටයුතු සඳහා හෙඩ්ෆෝන් භාවිතය වර්තමානයේ බහුලව දක්නට ලැබේ. කෙසේ වෙතත්, දරුවෙකුගේ වැඩෙන ශරීරයට සහ සංවේදී ශ්‍රවණ පද්ධතියට හානියක් නොවන පරිදි මෙම උපකරණ නිවැරදිව ගැලපීම භෞතික විද්‍යාත්මක හා කායික විද්‍යාත්මක කරුණු මත පදනම් විය යුතුය.
කන් ආවරණවල භෞතික පීඩනය සහ Ergonomics
හෙඩ්ෆෝන් කන් මත තද වන විට ඇතිවන භෞතික පීඩනය (clamping force) දරුවාගේ හිසෙහි හැඩය සහ ප්‍රමාණයට අනුකූල විය යුතුය. අධික පීඩනය හිසරදය, කන් පෙති රිදීම සහ රුධිර සංසරණය අඩාල වීමට හේතු විය හැක. අනෙක් අතට, පීඩනය ඉතා අඩු වූ විට හෙඩ්ෆෝන් ලිස්සා යන අතර, එමඟින් අවට ශබ්ද කාන්දු වීම සිදුවේ. මෙයට විසඳුම වන්නේ හිස වටා ඒකාකාරව පීඩනය බෙදා හරින සකස් කළ හැකි හිස් පටි (adjustable headband) සහිත මාදිලි තෝරා ගැනීමයි. හිස මුදුනට ලැබෙන පීඩනය අවම කිරීම සඳහා මෘදු පෑඩිං (padding) සහිත පටියක් තිබීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
ද්‍රව්‍ය විද්‍යාව: කන් ආවරණ පෑඩ් තේරීම
කන් ආවරණ සඳහා භාවිතා කරන ද්‍රව්‍ය දරුවාගේ සුවපහසුව කෙරෙහි සෘජුවම බලපායි. පොදු ද්‍රව්‍ය වර්ග කිහිපයක් සහ ඒවායේ ගුණාංග මෙසේය:
- ප්‍රෝටීන් ලෙදර් (Protein Leather): කෘතිමව නිපදවන මෙම ද්‍රව්‍යය ඉතා මෘදු වන අතර බාහිර ශබ්ද හොඳින් අවහිර කරයි. නමුත් දිගු වේලාවක් භාවිතා කිරීමේදී තාපය රඳවා ගන්නා බැවින් දහඩිය දැමීම සිදුවිය හැක.
- වෙලවර් (Velour) හෝ රෙදි: මෙම ද්‍රව්‍ය මඟින් වාතාශ්‍රය හොඳින් ලැබෙන අතර සමට මෘදු වේ. නමුත් මේවා බාහිර ශබ්ද අවහිර කිරීමේදී ප්‍රෝටීන් ලෙදර් තරම් කාර්යක්ෂම නොවේ.
- මෙමරි ෆෝම් (Memory Foam): කණෙහි හැඩයට අනුව හැඩගැසෙන මෙම පෑඩින් මඟින් පීඩනය ඒකාකාරව බෙදා හරින අතර උසස් ශබ්ද හුදකලා කිරීමක් ලබා දෙයි.
ශබ්ද පීඩනය සහ ශ්‍රවණ ආරක්ෂණ භෞතික විද්‍යාව
ළමුන්ගේ ශ්‍රවණ සෛල ඉතා සංවේදී වන අතර අධික ශබ්ද තරංග මඟින් ඒවාට ස්ථිර හානි සිදුවිය හැක. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය නිර්දේශ කරන්නේ ළමුන් සඳහා උපරිම ශබ්ද මට්ටම ඩෙසිබල් 85 (85 dB) මට්ටමේ තබා ගත යුතු බවයි. භෞතික විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටිකෝණයකින් බලන කල, හෙඩ්ෆෝන් කණ වටා හොඳින් මුද්‍රා (seal) වූ විට, පරිසරයේ ඇති බාහිර ඝෝෂාව ස්වභාවිකවම අවහිර වේ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, දරුවාට පරිසර ශබ්ද අභිබවා යාමට හෙඩ්ෆෝන්වල ශබ්දය අනවශ්‍ය ලෙස ඉහළ නැංවීමට අවශ්‍ය නොවේ. එම නිසා, නිවැරදි ප්‍රමාණයේ කන් ආවරණ තෝරා ගැනීම සෘජුවම ශ්‍රවණ ආරක්ෂාවට දායක වේ.
නිවැරදිව හෙඩ්ෆෝන් පැළඳවීමේ සහ සකස් කිරීමේ පියවර
ළමුන් සඳහා හෙඩ්ෆෝන් සකස් කිරීමේදී පහත සඳහන් තාක්ෂණික පියවර අනුගමනය කිරීම වැදගත් වේ:
- හිස් පටිය සකස් කිරීම: පළමුව හෙඩ්ෆෝන් හිස මත තැබීමට පෙර හිස් පටිය උපරිමයෙන් දිගු කරන්න. ඉන්පසු එය දරුවාගේ හිස මත තබා කන් ආවරණ හරියටම කන් පෙති මැදට එන පරිදි දෙපසින් සමානව කෙටි කරන්න.
- කන් පෙති පිහිටීම: කන් ආවරණ මඟින් කන් පෙති සම්පූර්ණයෙන්ම වැසී යා යුතුය. කන් පෙති නැමී හෝ තෙරපී නොතිබිය යුතු අතර, පෑඩය හිසෙහි පැතිවලට මෘදු ලෙස හේත්තු විය යුතුය.
- කෝණය සකස් කිරීම: බොහෝ හෙඩ්ෆෝන්වල කන් ආවරණ සුළු වශයෙන් කරකැවිය හැක. දරුවාගේ හකු අස්ථියේ හැඩයට අනුව කන් ආවරණයේ කෝණය ස්වභාවිකව හැඩගැසීමට ඉඩ හරින්න.
දෛනික භාවිතයේ නඩත්තුව සහ සනීපාරක්ෂාව
නිරන්තර භාවිතය නිසා හෙඩ්ෆෝන් පෑඩ් මත දූවිලි, දහඩිය සහ තෙල් වර්ග තැන්පත් විය හැක. සතිපතා වියළි මයික්‍රෝෆයිබර් රෙදි කඩකින් කන් ආවරණ පිසදැමීම සුදුසුය. රසායනික ද්‍රාවක හෝ ඇල්කොහොල් අඩංගු ද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් වළකින්න, මන්ද ඒවායින් කෘතිම සම් ද්‍රව්‍ය ඉක්මනින් ඉරී යා හැක. තවද, සෑම පැයකටම වරක් විනාඩි 10 ක විවේකයක් ලබා ගැනීමට දරුවා හුරු කිරීම කන්වල සෞඛ්‍යයට මෙන්ම මානසික ඒකාග්‍රතාවයටද බෙහෙවින් උපකාරී වේ.
