මුල්ලක පිහිටි ඇඳුම් ආයිත්තම් කට්ටලයක් මගින් නිවසක ඇතුල්වීමේ දොරටුව අසල ඉඩකඩ උපරිම ලෙස භාවිත කළ හැකි අතර, ක්රමවත් කලාපකරණය මගින් එදිනෙදා භාවිතය වඩාත් පහසු කරයි. භෞතික විද්යාත්මක මූලධර්ම සහ නිවැරදි සැලසුම්කරණය ඔස්සේ ඇඳුම් පැළඳුම් හා පාවහන් ක්රමවත්ව ගබඩා කරගන්නේ කෙසේදැයි මෙම ලිපියෙන් සවිස්තරාත්මකව පැහැදිලි කෙරේ.
භාවිතයේ පහසුව සහ මානවමිතිය සඳහා සිරස් කලාපකරණය
ඇඳුම් ආයිත්තම් කට්ටලයක් සැලසුම් කිරීමේදී මානවමිතිය (anthropometry) සහ ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය සැලකිල්ලට ගත යුතුය. මිනිස් සිරුරේ උස සහ චලන පරාසය අනුව මෙම අවකාශය ප්රධාන සිරස් කලාප තුනකට බෙදා දැක්විය හැකිය:
- ඉහළ කලාපය (සෙන්ටිමීටර 180 ට වැඩි): මෙම කලාපය සීමිත ප්රවේශයක් සහිත ස්ථානයකි. මෙහිදී කලාතුරකින් භාවිත වන ශීත සෘතු ඇඳුම්, අමතර ඇතිරිලි හෝ සංචාරක බෑග් වැනි සැහැල්ලු නමුත් විශාල ද්රව්ය ගබඩා කිරීම සුදුසුය. ගුරුත්වාකර්ෂණය හේතුවෙන් ඉහළින් බර ද්රව්ය තැබීම ව්යුහාත්මක ස්ථාවරත්වයට හානිකර විය හැක.
- මධ්යම කලාපය (සෙන්ටිමීටර 60 සිට 180 දක්වා): මෙය වඩාත් ක්රියාකාරී කලාපයයි. ඇස් මට්ටමේ සහ අතේ දුරින් පිහිටන මෙම කොටසේ එදිනෙදා පාවිච්චි කරන කබා, ජැකට් සහ බෑග් රඳවා තැබිය යුතුය. මෙහිදී සවිකරන ලෝහමය හැන්ගර් පොලු (hanging rods) අවම වශයෙන් සෙන්ටිමීටර 100 ක සිරස් ඉඩක් සහිතව සැලසුම් කළ යුතුය.
- පහළ කලාපය (සෙන්ටිමීටර 60 ට අඩු): බරින් වැඩි ද්රව්ය සහ පාවහන් සඳහා මෙම කලාපය වෙන් කෙරේ. මෙහිදී ගුරුත්වාකර්ෂණ කේන්ද්රය පහළින් පවත්වා ගැනීමෙන් මුළු කැබිනට් පද්ධතියේම සමතුලිතතාවය ආරක්ෂා වේ.
පාවහන් කලාපය සහ වායු සංසරණ විද්යාව
පාවහන් ගබඩා කිරීමේදී සෞඛ්යාරක්ෂිත බව සහ තෙතමනය පාලනය අතිශයින්ම වැදගත් වේ. පිටතින් රැගෙන එන පාවහන් වල ඇති තෙතමනය සහ දූවිලි කැබිනට්ටුව තුළ රැඳීම වැළැක්වීමට භෞතික විද්යාත්මක විසඳුම් යෙදිය යුතුය. සංවෘත අවකාශයක වාතය එකතැන පල්වීම නිසා දිලීර සහ බැක්ටීරියා වර්ධනය වේ. මේ සඳහා පාවහන් රාක්කවල පසුපස කොටස විවෘතව තැබීම හෝ කුඩා වාතාශ්රය සිදුරු (ventilation grilles) යෙදීම අතිශය වැදගත් වේ.
පාවහන් පිරිසිදු කිරීම සහ ගබඩා කිරීමේදී ක්රමවේද අනුපිළිවෙල (order of operations) ඉතා වැදගත් වේ. නිවසට පැමිණි වහාම පාවහන් ගලවා, එහි ඇති දූවිලි පිසදමා, පසුව රාක්කය මත තැබිය යුතුය. මෙමගින් පාවහන්වල ඇති බැක්ටීරියා කැබිනට්ටුවේ අනෙකුත් කොටස් වෙත පැතිරීම වළක්වයි. තෙත් වූ පාවහන් සෘජුවම ලී රාක්ක මත නොතැබිය යුතුය. ජලය කාන්දු නොවන ප්ලාස්ටික් හෝ රබර් තැටි (drip trays) භාවිත කිරීමෙන් ලී කොටස් පිපිරීම හෝ දිරාපත් වීම වළක්වා ගත හැකිය. පාවහන් තැන්පත් කිරීමේදී ඒවා අතර අවම වශයෙන් සෙන්ටිමීටර 2-3 ක පරතරයක් තැබීමෙන් ස්වභාවික සංවහන වායු ධාරා (natural convection currents) මගින් තෙතමනය ඉක්මනින් වියළී යයි.
කෝණික අවකාශය (Corner Space) උපරිමව භාවිත කිරීම
මුල්ලක පිහිටි කැබිනට්ටුවක ඇති ප්රධානතම අභියෝගය වන්නේ ළඟාවීමට අපහසු ගැඹුරු කොන් (dead corners) මගහැරීමයි. මේ සඳහා සාමාන්ය සෘජුකෝණාස්රාකාර රාක්ක වෙනුවට L-හැඩැති රාක්ක හෝ භ්රමණය වන රාක්ක (carousel shelves) යෙදිය හැකිය. L-හැඩැති සැලසුමකදී, කෙළවරේ ඇති සන්ධිය ශක්තිමත් ආධාරක කණුවකින් තොරව නිදහස්ව තැබීමෙන් (cantilever design) ඇතුළත ඇති ද්රව්ය පහසුවෙන් ලබාගත හැකිය. මෙහිදී ව්යුහාත්මක ස්ථායීතාවය සඳහා බිත්තියට සවි කරන නැංගුරම් (wall anchors) භාවිත කිරීම අනිවාර්ය වේ. මෙය රාක්ක ඉදිරියට නැමීම වළක්වයි.
ද්රව්යවල භෞතික ගුණාංග සහ බර දරාගැනීමේ හැකියාව
කැබිනට් මණ්ඩලය සඳහා තෝරා ගන්නා ද්රව්යවල ආතති ශක්තිය (tensile strength) සහ තෙතමනයට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ඉහළ මට්ටමක තිබිය යුතුය. ඝන දැව (solid wood) හෝ උසස් තත්ත්වයේ ප්ලයිවුඩ් (plywood) භාවිත කිරීමෙන් දිගුකාලීන පැවැත්ම තහවුරු වේ. සාමාන්යයෙන්, මධ්යම ඝනත්ව ෆයිබර්බෝඩ් (MDF) තෙතමනය සහිත පරිසරයකදී ඉක්මනින් පිම්බීමට ලක්විය හැකි බැවින්, ඇතුල්වීමේ දොරටුව අසලට එය නිර්දේශ නොකරයි.
රාක්කයක් මත පැටවෙන බර ඒකාකාරව බෙදා හැරීම (uniform distributed load) වැදගත්ය. සෙන්ටිමීටර 80 කට වඩා දිග රාක්ක සඳහා මැදින් අමතර ආධාරක සැපයිය යුතුය, නැතහොත් අධික බර යටතේ ඒවා නැමීමට (sagging) ලක්විය හැක. ලෝහමය සවිකිරීම් සහ මල නොබැඳෙන වානේ (stainless steel) ඉස්කුරුප්පු භාවිත කිරීමෙන් කැබිනට්ටුවේ සන්ධිවල ශක්තිමත්භාවය රඳවා ගත හැකිය. දෘශ්ය හා ව්යුහාත්මක දෝෂ මඟහරවා ගැනීමට මෙය උපකාරී වේ.
ක්රමානුකූල නඩත්තුව සහ ක්ෂුද්ර දේශගුණය පාලනය කිරීම
ඇඳුම් ආයිත්තම් කට්ටලයක් තුළ වියළි හා පිරිසිදු ක්ෂුද්ර දේශගුණයක් (microclimate) පවත්වා ගැනීම දිලීර වර්ධනය වැළැක්වීමට උපකාරී වේ. ස්වභාවික සිලිකා ජෙල් පැකට් හෝ සක්රීය අඟුරු (activated charcoal) කුඩා බඳුන්වල බහා කැබිනට්ටුව තුළ තැබීමෙන් අතිරික්ත තෙතමනය සහ දුර්ගන්ධය උරා ගනු ලැබේ. සතිපතා කැබිනට්ටුවේ දොරවල් විවෘත කර හොඳින් වාතාශ්රය ලැබීමට සැලැස්වීමෙන් ඇතුළත වාතය නැවුම්ව තබාගත හැක. පිරිසිදු කිරීමේදී රසායනික ද්රාවක හෝ ඇල්කොහොල් අඩංගු පිරිසිදුකාරක භාවිතයෙන් වැළකිය යුතුය. මේවා මගින් ලී මතුපිට ඇති ආරක්ෂිත ස්ථරය විනාශ විය හැක. ඒ වෙනුවට මධ්යස්ථ pH අගයක් ඇති සබන් දියර ස්වල්පයක් සහ මෘදු මයික්රෝෆයිබර් රෙදි කඩක් භාවිත කිරීම ප්රමාණවත් වේ.