වේලාව කියවීම ඉගෙන ගැනීම දරුවෙකුගේ සංජානන සංවර්ධනයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් වන අතර එය ඔවුන්ගේ කාල කළමනාකරණය සහ අවකාශීය චින්තනය හැඩගස්වයි. නිවැරදි සැලසුමකින් යුත් බිත්ති ඔරලෝසුවක් තෝරා ගැනීමෙන් මෙම ඉගෙනුම් ක්‍රියාවලිය වඩාත් සරල හා ආකර්ෂණීය කළ හැකිය.
දෘශ්‍ය පැහැදිලිතාව සහ අංකන සැලසුම්කරණය
දරුවෙකුට වේලාව අවබෝධ කර ගැනීමට නම් ඔරලෝසු මුහුණතෙහි ඇති අංක ඉතා පැහැදිලිව දර්ශනය විය යුතුය. මේ සඳහා අරාබි අංක (1 සිට 12 දක්වා) භාවිතා කර ඇති ඔරලෝසු තෝරා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. රෝම ඉලක්කම් හෝ තිත් පමණක් ඇති නවීන මෝස්තර සහිත ඔරලෝසු දරුවන්ට ව්‍යාකූලත්වයක් ඇති කරයි. අකුරු සහ පසුබිම අතර ඉහළ වර්ණ පරස්පරතාවක් (contrast) තිබීම වැදගත්ය. නිදසුනක් ලෙස, සුදු පැහැති පසුබිමක කළු පැහැති අංක තිබීම මගින් දෘශ්‍ය සංවේදනය වැඩි දියුණු කර දරුවාට පහසුවෙන් අංක හඳුනා ගැනීමට ඉඩ සලසයි.
පැය සහ මිනිත්තු කටු අතර භෞතික වෙනස
වේලාව ඉගෙනීමේදී දරුවන් මුහුණ දෙන ප්‍රධානතම අභියෝගය වන්නේ පැය සහ මිනිත්තු කටු එකිනෙකින් වෙන්කර හඳුනා ගැනීමයි. මෙම අභියෝගය ජය ගැනීමට නම් කටු දෙකෙහි දිග, පළල සහ වර්ණය පැහැදිලිව වෙනස් විය යුතුය. පැය කටුව කෙටි හා මහත විය යුතු අතර, මිනිත්තු කටුව දිගු හා සිහින් විය යුතුය. මිනිත්තු කටුවේ කෙළවර මිනිත්තු සලකුණු කර ඇති රවුම මතටම ළඟා විය යුතුය. වර්ණ කේතනය (color coding) මෙහිදී ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වේ. උදාහරණයක් ලෙස පැය කටුව නිල් පැහැයෙන් සහ මිනිත්තු කටුව රතු පැහැයෙන් යුක්ත වන විට, දරුවාට වර්ණ අනුව වේලාව වෙන්කර හඳුනා ගැනීම පහසු වේ.
මිනිත්තු සහ තත්පර සලකුණු වල වැදගත්කම
පැය 12 ක ප්‍රධාන අංකනයට අමතරව සෑම මිනිත්තුවක්ම වෙන වෙනම සලකුණු කර තිබීම දරුවාට මිනිත්තු ගණන් කිරීමට උපකාරී වේ. 1 සිට 60 දක්වා වූ සියුම් සලකුණු ඔරලෝසුවේ දාරය වටා තිබීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. සමහර අධ්‍යාපනික ඔරලෝසු වල 5, 10, 15 ආදී වශයෙන් මිනිත්තු පහෙන් පහට අංක සලකුණු කර ඇති අතර, එය දරුවාට මිනිත්තු පහේ ගුණාකාර ඉක්මනින් ඉගෙන ගැනීමට උපකාරී වේ. තත්පර කටුවක් තිබීම කාලයේ ගලායාම සහ වේගය දෘශ්‍යමය වශයෙන් වටහා ගැනීමට දරුවාට ඇති හොඳම ක්‍රමයයි.
ක්වාර්ට්ස් යාන්ත්‍රණය සහ නිහඬ ක්‍රියාකාරීත්වය
සාම්ප්‍රදායික ඔරලෝසු වල ඇති ටික්-ටික් ශබ්දය සමහර දරුවන්ගේ අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමට හෝ ඔවුන් තුළ නොසන්සුන් බවක් ඇති කිරීමට හේතු විය හැක. එබැවින්, බාධාවකින් තොරව අඛණ්ඩව ගලා යන නිහඬ ක්වාර්ට්ස් (silent sweep quartz) යාන්ත්‍රණයක් සහිත ඔරලෝසුවක් තෝරා ගැනීම වඩාත් සුදුසුය. මෙමගින් දරුවාට සන්සුන් පරිසරයක සිට වේලාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට අවස්ථාව ලැබේ.
ද්‍රව්‍යවල ගුණාත්මකභාවය සහ ආරක්ෂාව
දරුවෙකුගේ කාමරයක බිත්ති ඔරලෝසුවක් ස්ථාපනය කිරීමේදී ආරක්ෂාවට මුල් තැන දිය යුතුය. සාමාන්‍ය වීදුරු සහිත ඔරලෝසු වෙනුවට වඩාත් ආරක්ෂිත ඇක්‍රිලික් (acrylic) හෝ ප්ලාස්ටික් ආවරණ සහිත ඔරලෝසු තෝරා ගැනීම සුදුසුය. මක්නිසාද යත් අත්වැරදීමකින් ඔරලෝසුව බිම වැටුණද ඒවා පහසුවෙන් කැඩී නොයන බැවිනි. ඔරලෝසුව තැබිය යුතු උස ද වැදගත් වේ; එය දරුවාගේ ඇස් මට්ටමට සමාන්තරව හෝ සුළු ඉහළ මට්ටමකින් තිබිය යුතු අතර, කාමරයට වැටෙන ආලෝකය නිසා ඔරලෝසු මුහුණතෙහි පරාවර්තනයක් (glare) ඇති නොවන සේ ස්ථානගත කළ යුතුය.
අවකාශීය දිශානතිය සහ ඉගෙනුම් ක්‍රමවේද
භෞතික ඔරලෝසුවක් දෘශ්‍යමාන වීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ. දරුවාට කාලය කියවීමට ඉගැන්වීමේදී දක්ෂිණාවර්ත දිශාව (clockwise direction) පිළිබඳ සංකල්පය පැහැදිලි කළ යුතුය. කටු දකුණු පසට ගමන් කිරීමේ යාන්ත්‍රණය සහ එය කාලය ඉදිරියට ගලා යාම නිරූපණය කරන ආකාරය ඔරලෝසුව දෙස බලමින් දරුවාට පැහැදිලි කර දිය හැක. මේ සඳහා ඔරලෝසු මුහුණතෙහි මධ්‍යය පැහැදිලිව පෙනෙන පරිදි සකසා තිබීම වැදගත් වන අතර, එයින් කටු කැරකෙන කේන්ද්‍රස්ථානය දෘශ්‍යමය වශයෙන් සන්නිවේදනය වේ.
නිවැරදි පසුබිම් වර්ණ සහ කාමරයේ ආලෝකකරණය
ඔරලෝසුවක් තෝරාගැනීමේදී එහි වර්ණ සංයෝජනය දරුවාගේ කාමරයේ බිත්ති වර්ණය සමඟ ද ගැළපිය යුතුය. කාමරයේ බිත්තිය තද වර්ණයෙන් යුක්ත නම්, ලා පැහැති (පැස්ටල් වර්ණ හෝ සුදු) ඔරලෝසුවක් තෝරාගැනීමෙන් එය කැපී පෙනේ. දෘශ්‍ය තෙහෙට්ටුව මඟහරවා ගැනීම සඳහා දිලිසෙන ආලේපන සහිත රාමු වෙනුවට මැට් (matte) නිමාවකින් යුත් රාමු තෝරා ගැනීම වඩාත් සුදුසුය. මෙමගින් ස්වාභාවික සූර්යාලෝකය හෝ කෘතිම ආලෝකය ඔරලෝසුව මතට වැටෙන විට ඇතිවන පරාවර්තනය අවම කර, දරුවාට දවසේ ඕනෑම වේලාවක පැහැදිලිව වේලාව කියවීමට උපකාරී වේ.
