ප්‍රොජෙක්ටර් තිරයක ඇති වන රැළි සහ ඇදවීම් දර්ශන තත්ත්වය සැලකිය යුතු ලෙස පළුදු කරන අතර එමඟින් ලැබෙන රූප රාමු විකෘති වීමට හේතු වේ. තිරයේ පවතින ද්‍රව්‍යමය ස්වභාවය, පරිසර උෂ්ණත්වය සහ භෞතික බලවේගයන් නිවැරදිව හඳුනා ගෙන ක්‍රියා කිරීමෙන් මෙම ගැටලුව සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකිය.
ප්‍රොජෙක්ටර් තිරවල ද්‍රව්‍යමය ව්‍යුහය සහ රැළි ඇති වීමේ විද්‍යාව
බොහෝ ප්‍රොජෙක්ටර් තිර නිපදවා ඇත්තේ නම්‍යශීලී පොලිවිවයිල් ක්ලෝරයිඩ් (PVC) හෝ ෆයිබර්ග්ලාස් (fiberglass) පදනම් කරගත් ද්‍රව්‍යවලිනි. PVC යනු තාපයට සංවේදී බහුඅවයවයකි. කාමරයේ උෂ්ණත්වය වෙනස් වන විට මෙම ද්‍රව්‍යය ප්‍රසාරණය වීමට හෝ හැකිලීමට ලක් වේ. තිරය දිගු වේලාවක් රෝල් කර තැබූ විට, එහි අභ්‍යන්තර ස්ථර මත අසමාන පීඩනයක් ඇති වන අතර, මෙය ද්‍රව්‍යයේ හැඩය ස්ථිරවම වෙනස් කිරීමට (plastic deformation) හේතු විය හැක. ෆයිබර්ග්ලාස් තිර වඩාත් ස්ථාවර වුවද, වැරදි ලෙස හැසිරවීමෙන් ඒවායේ දාර ඇඹරීමට ලක් විය හැකිය. තිරය මත ක්‍රියා කරන ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය සහ ආතතිය ඒකාකාරී නොවන විට මෙම රැළි තවදුරටත් කැපී පෙනේ. PVC ද්‍රව්‍යයෙහි අණුක ව්‍යුහය උෂ්ණත්වය මත පදනම්ව හැසිරේ. අඩු උෂ්ණත්වවලදී, බහුඅවයවික දාමයන් එකිනෙකට තදින් බැඳී පවතින බැවින් ද්‍රව්‍යය තද ස්වභාවයක් ගනී. මෙම අවස්ථාවේදී තිරය බලහත්කාරයෙන් දිගහැරීමට යාමෙන් ද්‍රව්‍යය මත ක්ෂුද්‍ර ඉරිතැලීම් හෝ ස්ථිර ඇදීම් ඇති විය හැක. එමෙන්ම, ෆයිබර්ග්ලාස් යනු අතිශයින්ම ශක්තිමත් එහෙත් නම්‍යශීලීතාවයෙන් අඩු ද්‍රව්‍යයකි. එහි ප්‍රධාන කාර්යය වන්නේ තිරය සැමවිටම සමතලව තබා ගැනීමයි. එහෙත් වැරදි ලෙස රෝල් කිරීමේදී එහි කෙඳි නැමීමට ලක් වුවහොත්, එම නැමීම් නැවත යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම අතිශය දුෂ්කර වේ.
තිරය දිගහැරීමේදී අනුගමනය කළ යුතු නිවැරදි පියවර සහ චලන යාන්ත්‍රණය
තිරය දිගහැරීමේ ක්‍රියාවලිය ඉතා සෙමින් සහ ක්‍රමානුකූලව සිදු කළ යුතුය. වේගයෙන් ඇදීමෙන් තිරයේ දෙපසට අසමාන බලයක් යෙදෙන අතර එය තිරය ඇදවීමට ප්‍රධාන හේතුවකි. නිවැරදි චලන යාන්ත්‍රණය අනුගමනය කිරීමෙන් තිරයට සිදුවන යාන්ත්‍රික හානි වළක්වා ගත හැක.
- ද්විත්ව හස්ත ක්‍රමය: අතින් ක්‍රියාත්මක වන තිරයක් දිගහැරීමේදී, සෑම විටම එහි මැද කොටසින් පමණක් අල්ලා පහළට අදින්න. දෙපැත්තෙන් අල්ලා ඇදීමෙන් ආතතිය අසමාන ලෙස බෙදී යයි.
- සෙමින් මුදාහැරීම: තිරය සම්පූර්ණයෙන්ම දිගහැර අවසානයේදී එය ක්ෂණිකව අත්නොහැර, අගුළු වැටෙන තෙක් සෙමින් රඳවා තබා ගන්න. මෝටර් සහිත තිරවලදී, ස්වයංක්‍රීය නැවතීමේ සීමාවන් නිසි ලෙස සකසා ඇති බව තහවුරු කරගන්න.
- සිරස් පෙළගැස්ම: තිරය සවි කර ඇති ආධාරකය මට්ටම් මනින මෙවලමක් (spirit level) භාවිතයෙන් නිරපේක්ෂ තිරස් මට්ටමක පවතින බව සහතික කරගන්න. ආධාරකය සුළු වශයෙන් හෝ ඇලවී ඇත්නම්, ගුරුත්වාකර්ෂණය නිසා තිරයේ එක් පැත්තක් ඇදී රැළි නිර්මාණය වේ.
උෂ්ණත්වය සහ ආර්ද්‍රතාවය මඟින් තිරයේ හැඩය පාලනය කිරීම
කාමරයේ පවතින සවාභාවික පරිසර තත්ත්වයන් ප්‍රොජෙක්ටර් තිරයක පෙනුමට සෘජුවම බලපායි. PVC වැනි ද්‍රව්‍ය සීතල පරිසරයකදී දැඩි වන අතර උණුසුම් පරිසරයකදී නම්‍යශීලී වේ. එබැවින් පාරිසරික තත්ත්වයන් නිවැරදිව පාලනය කිරීම අතිශයින් වැදගත් වේ.
- පූර්ව උණුසුම්කරණය: අලුතින් මිලදී ගත් හෝ දිගු කලක් භාවිත නොකළ තිරයක් මුලින්ම දිගහැරීමට පෙර කාමරය මධ්‍යස්ථ උෂ්ණත්වයක (සෙල්සියස් අංශක 20-25 අතර) පැය කිහිපයක් තබන්න. මෙය ද්‍රව්‍යයට ස්වාභාවික නම්‍යශීලීභාවය ලබා ගැනීමට උපකාරී වේ.
- ආර්ද්‍රතා පාලනය: අධික ආර්ද්‍රතාවය නිසා තිරයේ පිටුපස ඇති ආධාරක ස්ථරවල තෙතමනය රැඳී බර වැඩි විය හැක. මෙය දිගුකාලීනව තිරය එල්ලා වැටීමට හේතු වේ. එබැවින් කාමරයේ ආර්ද්‍රතාවය 50% මට්ටමේ පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ කරන්න.
- සෘජු තාප ප්‍රභවයන්ගෙන් ආරක්ෂා කිරීම: වායුසමීකරණ යන්ත්‍රවලින් නිකුත් වන සෘජු සුළඟ හෝ හීටර්වලින් පිටවන තාපය කෙලින්ම තිරය මතට වැදීමට ඉඩ නොදෙන්න. අසමාන තාප ව්‍යාප්තිය නිසා තිරයේ විවිධ කොටස් විවිධ වේගයන්ගෙන් ප්‍රසාරණය වී ස්ථිර රැළි ඇති කරයි.
පවතින රැළි ඉවත් කිරීමේ භෞතික විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේද
ඔබේ තිරයේ දැනටමත් යම් රැළි ස්වභාවයක් මතු වී ඇත්නම්, රසායනික ද්‍රව්‍ය හෝ අධික තාපය භාවිතා නොකර ඒවා නිවැරදි කරගත හැකිය. මෙහිදී ස්වාභාවික බලවේග නිසි ලෙස භාවිත කිරීම වඩාත් සුදුසු වේ.
- ගුරුත්වාකර්ෂණ ආතතිය: තිරය සම්පූර්ණයෙන්ම දිගහැර දින 2-3ක් අඛණ්ඩව එම මට්ටමේම තබන්න. කාමරයේ උෂ්ණත්වය මදක් ඉහළ මට්ටමක පවත්වා ගැනීමෙන් PVC ද්‍රව්‍යය ස්වාභාවිකවම ඇදී සිනිඳු වේ.
- පහළ දණ්ඩේ බර පාලනය: තිරයේ පහළ කෙළවරේ ඇති බර දණ්ඩ (bottom bar) ඒකාකාරී බරකින් යුක්ත විය යුතුය. එයට අමතර බරක් එකතු කිරීමෙන් වළකින්න. බර දණ්ඩ නැවී ඇත්නම් එය වහාම කෙළින් කරන්න.
- පිටුපසින් මෘදු තාපය යෙදීම: දැඩි රැළි පවතී නම්, කෙස් වියළන යන්ත්‍රයක් (hairdryer) අවම තාප සැකසුම යටතේ තබා තිරයේ පිටුපස පැත්තට පමණක් සෙමින් අල්ලන්න. කිසි විටෙකත් ඉදිරිපස පරාවර්තක ස්ථරයට සෘජුවම තාපය නොයොදන්න.
මෙම ක්‍රමවේද ක්‍රමානුකූලව අනුගමනය කිරීමෙන් ඔබේ ප්‍රොජෙක්ටර් තිරය දිගුකාලීනව රැළි වැටීමෙන් තොරව, ඉතා පැහැදිලි දර්ශන තලයක් ලබා දෙන පරිදි සුරක්ෂිතව තබා ගත හැකිය.
